USD 123,2 -0,2%
EUR 143,4 -0,1%
GBP 165,6 -0,4%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,3 -0,4%
CHF 156,7 -0,3%
CAD 89,1 -0,3%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 123,2 -0,2%
EUR 143,4 -0,1%
GBP 165,6 -0,4%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,3 -0,4%
CHF 156,7 -0,3%
CAD 89,1 -0,3%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Af­leið­ing­ar fjöl­þáttakrísu

Það er margháttað krísuástand í heiminum nú um stundir.

Heimurinn stendur frammi fyrir fjölþáttakrísu (e. polycrisis) sem að þróast hratt fyrir framan nefið á okkur, líkt og bent var á fyrir tveimur mánuðum. Afturhvarf til fyrri tíðar eða draumur um óbreytt ástand er tálsýn. Brýnna framsækinna lausna er nú krafist víða á alþjóðasviðinu þar sem loftslagsmál og öryggismál eru farin að tvinnast saman. Endurhugsun á hinu kapítalíska kerfi hefur nú um árabil verið til umræðu á alþjóðavísu, líkt og farið er yfir í forsíðugrein vikunnar, sem fjallar um tvær bækur um það efni út frá lýðræði og ójöfnuði.

Til þess að nýjar lausnir og endurskoðun eigi sér stað þarf bæði framsækið menntafólk og hugrakka stjórnmálaleiðtoga, í öllum löndum, til að efla hæfileika og samþætta lausnir svo takast megi á við margslungnar og flóknar spurningar. Draumsýnin um einfaldar lausnir eða vonin um að hlutirnir verði aftur eins og áður duga þar alls ekki.

Ófyrirsjáanleikinn er einkenni á þremur þáttum fjölþáttakrísunnnar sem við nú horfum fram á. Hann snýr í fyrsta lagi að efnahagslegum afleiðingum niðurstöðu kosninganna í Bandaríkjunum. Í annan stað eru afleiðingar loftslagshamfaranna nú orðnar það alvarlegar að ófyrirsjáanleikinn á því sviði er farin að gera tryggingarstarfsemi á sumum svæðum ómögulega. Þriðji ófyrirsjáanleikinn er síðan varðandi öryggis- og varnarmálin, í ljósi fjölþáttahernaðar sem nú smeygir sér inn á bæði Norður-Íshafið sem Eystrasaltið.

Við stöndum því berskjölduð. Gylfi Zoega prófessor í hagfræði hefur í áraraðir kallað eftir uppbyggingu á innlendu greiðslumiðlunarkerfi, í öryggisskyni. Seðlabankinn, sem ber ábyrgð á virkni greiðslumiðlunar, hefur enn ekki náð að bregðast við, sem er alvarlegt. Því að netkaplarnir til okkar gætu vel verið farnir í sundur – á morgun! En lausn virðist í augsýn og vonandi ekki of seint. Ógnin hefur legið fyrir í þrjú ár, eða síðan Rússland réðst inn í Úkraínu. Fjallað er um rússneskan efnahag í ljósi stríðsrekstrar í seinni grein vikunnar.

Næsta grein

Mest lesið
1
Húsnæðismál

Fjárfesting í íbúðar­húsnæði og lánveitingar hins opinbera til hús­næðis­bygginga og/eða húsnæðiskaupa

2
Samfélag

Erfðafjárskattar, lýðræði og hið frjálsa samfélag

3
Aðrir sálmar

Húsnæði og umferðarónæði

4
Húsnæðismál

Hagfræðileg borgarmál

5
Efnahagsmál

Frá háskóla til verðmæta – hvar slitna tengslin í íslensku hagkerfi?

6
Aðrir sálmar

Framleiðni og erfðir

Háskóli Íslands IMG_9403
Sjálfbærni 18. tbl.

Kröf­ur um stjórn­ar­hætti – í ljósi sög­unn­ar

Þróun alþjóðlegra viðmiða og breytt lagaumhverfi
Reykjavíkurhöfn
Loftslagsmál 18. tbl.

Mesta lofts­lags­á­hætta ís­lensks at­vinnu­lífs

Aðrir sálmar . tbl.

Reikn­ings­skil gjörða og ákvarð­ana

Um kosningar og það að kjósa að veita ekki nægar upplýsingar
dsf2038
Samfélag 17. tbl.

Erfða­fjár­skatt­ar, lýð­ræði og hið frjálsa sam­fé­lag


Framkvæmdir, húsnæði, bygging
Aðrir sálmar 17. tbl.

Fram­leiðni og erfð­ir

Af atvinnustefnu, erfðum og sérstökum hæfileikum fyrir framleiðni
Peningar
Efnahagsmál 17. tbl.

Frá há­skóla til verð­mæta – hvar slitna tengsl­in í ís­lensku hag­kerf­i?

Umferð
Aðrir sálmar 16. tbl.

Hús­næði og um­ferð­ar­ónæði

Hús, bílar og kosningar í framleiðniaukningu og yfirvofandi alþjóðlegri efnahagskrísu
Framkvæmdir, húsnæði, bygging
Húsnæðismál 16. tbl.

Hag­fræði­leg borg­ar­mál