USD 122,3 0,3%
EUR 136,4
GBP 163,0 0,2%
DKK 18,2
SEK 12,3 0,5%
NOK 13,1 0,6%
CHF 147,6
CAD 87,2 0,4%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,3 0,3%
EUR 136,4
GBP 163,0 0,2%
DKK 18,2
SEK 12,3 0,5%
NOK 13,1 0,6%
CHF 147,6
CAD 87,2 0,4%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Hús­næð­is­kostn­að­ur og hús­næð­is­fjár­fest­ing hér og þar

En þó húsnæðisútgjöldin hérlendis séu fyrir ofan meðaltal ESB og OECD landanna er ekki sömu sögu að segja um fjárfestingu í íbúðarhúsnæði sem hlutfall af landsframleiðslu.

Hlutdeild húsnæðisútgjalda í heildarneysluútgjöldum heimilanna á Íslandi nam 23,2% árið 2022. Það var örlítið fyrir ofan meðaltöl Evrópusambands (ESB) landanna (22,2%) og OECD landanna (22,5%). Hjá Dönum og Finnum flokkast á milli 29-30% af heildarútgjöldum til húsnæðiútgjalda. Sambærileg tala fyrir Svíþjóð er 25,3% en 22,9% fyrir Noreg. Hlutdeildin hefur aukist talsvert í flestum löndum ESB og OECD. Árið 1995 var hlutfallið tæp 18% á Íslandi og jókst því um 30% á þessum 27 árum. Mest jókst hlutdeild húsnæðisútgjalda á tímabilinu á Írlandi, Spáni og Kýpur. Meðalhækkun hlutdeildar fyrir OECD og ESB löndin var 15% árið 1995. Hafa ber í huga að hluti af kostnaðinum að baki þessum hlutföllum tengist upphitun, en þar er Ísland í sérflokki varðandi lágan kostnað.

Íbúar Evrópu búa misþétt. Hver íbúi Möltu hefur ríflega 2,3 herbergi til ráðstöfunar á meðan hver íbúi Slóvakíu hefur helmingi minna húsnæði til ráðstöfunar, eða 1 herbergi á mann að meðaltali. Meðalfjöldi herbergja á íbúa í ESB er 1,6. Ekki eru til sambærilegar tölur fyrir Ísland, en samkvæmt Húsnæðis- og mannvirkjastofnun[a16159] bjuggu 399.924 einstaklingar í 157.664 fullbúnum íbúðum um síðustu áramót hérlendis. Íbúatalan er hærri en sú sem Hagstofan gefur upp. Sé stuðst við tölu Hagstofunnar eru 2,4 íbúar á íbúð á Íslandi. Ekki eru aðgengilegar tölur um meðalherbergjastærð íbúða á Íslandi, en líklega er álíka rúmt um meðaltals Íslendinginn í herbergjum talið og á við um meðalíbúann í Evrópusambandinu. Sem gæti þýtt að hver Íslendingur hafi aðeins fleiri fermetra til innanhússbrúks heldur en hver Evrópusambandsíbúi.

mynd1
mynd2

En þó húsnæðisútgjöldin hérlendis séu fyrir ofan meðaltal ESB og OECD landanna er ekki sömu sögu að segja um fjárfestingu í íbúðarhúsnæði sem hlutfall af landsframleiðslu.

Fjárfesting í íbúðarhúsnæði á Íslandi árið 2022 var 4,8% skv. Eurostat, en 4,3% skv. gögnum Hagstofunnar (eigin útreikningur). Þessi tala er heilu prósenti undir meðaltali ESB. Og það …

Fáðu áskrift til að lesa

Áskrift að Vísbendingu hæfir þeim sem hafa gaman að óvilhöllum greiningum og gagn af greinargóðum upplýsingum um efnahagsmál, viðskipti og nýsköpun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Húsnæðismál

Staða háskólamenntaðra á húsnæðismarkaði

2
Efnahagsmál

Til hvers eru opinber fjármál?

3
Aðrir sálmar

Framleiðni og hallarekstur

4
Efnahagsmál

Hvert er markmið efnahagslífsins?

5
Aðrir sálmar

Nánast núll vöxtur

6
Efnahagsmál

Undirliggjandi kostnaðarþrýstingur

Main_building_of_the_Royal_Swedish_Academy_of_Sciences_(Kungliga_Vetenskapsakademien),_Frescati,_Norra_Djurgården,_Stockholm
Efnahagsmál 33. tbl.

Upp­skeru­há­tíð hag­fræð­inga

Stóðumst við prófið, Wassily?

Þjóð­ar­hags­leg rekstr­ar­hag­fræði

Stöndugur efnahagur og burðugur rekstur hins opinbera
Reykjavíkurhöfn
Efnahagsmál 32. tbl.

Hvert er mark­mið efna­hags­lífs­ins?

Mikilvægi skilnings á samhengi og hugtökum
Reykjavík

Staða há­skóla­mennt­aðra á hús­næð­is­mark­aði

Ný könnun Félagsvísindastofnunar HÍ bendir til þess að háskólamenntun ein og sér tryggi ekki greiða leið inn á húsnæðismarkað. Flestir eignast að lokum eigið húsnæði, en leiðin þangað virðist orðin lengri og kostnaðarsamari en áður og byggist oft á stuðningi fjölskyldu, skuldsetningu og miklu vinnuframlagi.