USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Skyn­semi hag­fræð­inn­ar

Staða hagkerfisins hefur mikil áhrif á kosningar og hér eru úrslit vikunnar sett í samhengi.

Fyrr í vikunni varð vendipunktur. Kosinn var nýr forseti Bandaríkjanna. Sem hefur verið það áður. Kvenframbjóðanda úr hinni áttinni var hafnað af kjósendum, eins og fyrir átta árum.

Því var haldið fram að þetta væri mikilvægasta kosning aldarinnar, á okkar líftíma eða jafnvel í sögu Bandaríkjanna, samkvæmt umfjöllun alþjóðlegra fjölmiðla kringum síðustu helgi. Við verðum að bíða og sjá hvort Trump geri það sem hann sagðist fyrir kosningar ætla að gera.

Hagkerfið, kjáninn þinn (the economy, stupid) var slagorðið sem tryggði Bill Clinton sigur á George Bush eldri í forsetakosningunum árið 1992. Þá var samdráttur í efnahagslífinu og Írakstríðið á fullu með fullum stuðningi þjóðanna á lista hinna staðföstu.

Eitt það merkilega við niðurstöður kosninganna í Bandaríkjunum nú er hvers vegna rúmur helmingur íbúa – þriðja fjölmennasta ríkis heims, stærsta efnahagsveldisins sem ræður yfir öflugasta heraflanum og mikilvægasta gjaldmiðilinum – vilji, aftur, kjósa sér forseta sem sýnir skýra fasíska tilburði.

Hagkerfið á Íslandi er í verra ástandi heldur en það bandaríska, nú í nóvember. Hagvöxtur er -0,3% þó vonast sé til að hann nái 0,1% fyrir árslok, atvinnuleysi er 5,2%, verðbólga 5,1% og stýrivextir 9%. Í þessu næsta nágrannalandi okkur til vesturs, Bandaríkunum, er hagvöxtur nú 2,8%, atvinnuleysi 4,1%, verðbólgan 2,1% og stýrivextir 4,75%.

Miðað við þennan mun á efnahagslegum staðreyndum er, enn sem komið er, erfitt að sjá fyrir sér hvernig niðurstöður kosninga hérlendis í lok mánaðar verði – í ljósi bandarískra kosningaúrslita. Hér eru í framboði bæði konur og karlar sem hafa og hafa ekki verið í ráðherraembætti. Kjósendur ráða!

Næsta grein

Mest lesið
1
Atvinna

Er atvinnuleysi innflytjenda næmara fyrir hagsveiflum?

2
Aðrir sálmar

Gylfaginning

3
Loftslagsmál

París, prósentur og prófsteinninn

4
Aðrir sálmar

Af Atómstöðinni

5
Opinber fjármál

Nýtt grunnviðmið fyrir stjórnarhætti opinberra aðila

6
Umhverfi

Ef Ísland væri borg á meginlandi Evrópu

Reykjavíkurhöfn
Efnahagsmál 32. tbl.

Hvert er mark­mið efna­hags­lífs­ins?

Mikilvægi skilnings á samhengi og hugtökum
Reykjavík

Staða há­skóla­mennt­aðra á hús­næð­is­mark­aði

Ný könnun Félagsvísindastofnunar HÍ bendir til þess að háskólamenntun ein og sér tryggi ekki greiða leið inn á húsnæðismarkað. Flestir eignast að lokum eigið húsnæði, en leiðin þangað virðist orðin lengri og kostnaðarsamari en áður og byggist oft á stuðningi fjölskyldu, skuldsetningu og miklu vinnuframlagi.

Stjórnarráðið
Efnahagsmál 31. tbl.

Til hvers eru op­in­ber fjár­mál?

Mikilvægi umræðunnar um tölur og orð
Peningar
Efnahagsmál 31. tbl.

Und­ir­liggj­andi kostn­að­ar­þrýst­ing­ur

Launa-framleiðnibilið, framlegð og atvinnustig á Íslandi
AFP__20240320__economou-notitle240319_npstx__v1__HighRes__EuFlagsInBrussels

Evr­ópa og nýi heim­ur­inn

vesturheimur og vesturveldin eru hugtök til að endurskilgreina