USD 121,6 0,2%
EUR 143,5 0,1%
GBP 163,8 -0,4%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,5 0,2%
NOK 12,8 0,9%
CHF 157,6 0,5%
CAD 88,9 0,2%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 121,6 0,2%
EUR 143,5 0,1%
GBP 163,8 -0,4%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,5 0,2%
NOK 12,8 0,9%
CHF 157,6 0,5%
CAD 88,9 0,2%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Skyn­semi hag­fræð­inn­ar

Staða hagkerfisins hefur mikil áhrif á kosningar og hér eru úrslit vikunnar sett í samhengi.

Fyrr í vikunni varð vendipunktur. Kosinn var nýr forseti Bandaríkjanna. Sem hefur verið það áður. Kvenframbjóðanda úr hinni áttinni var hafnað af kjósendum, eins og fyrir átta árum.

Því var haldið fram að þetta væri mikilvægasta kosning aldarinnar, á okkar líftíma eða jafnvel í sögu Bandaríkjanna, samkvæmt umfjöllun alþjóðlegra fjölmiðla kringum síðustu helgi. Við verðum að bíða og sjá hvort Trump geri það sem hann sagðist fyrir kosningar ætla að gera.

Hagkerfið, kjáninn þinn (the economy, stupid) var slagorðið sem tryggði Bill Clinton sigur á George Bush eldri í forsetakosningunum árið 1992. Þá var samdráttur í efnahagslífinu og Írakstríðið á fullu með fullum stuðningi þjóðanna á lista hinna staðföstu.

Eitt það merkilega við niðurstöður kosninganna í Bandaríkjunum nú er hvers vegna rúmur helmingur íbúa – þriðja fjölmennasta ríkis heims, stærsta efnahagsveldisins sem ræður yfir öflugasta heraflanum og mikilvægasta gjaldmiðilinum – vilji, aftur, kjósa sér forseta sem sýnir skýra fasíska tilburði.

Hagkerfið á Íslandi er í verra ástandi heldur en það bandaríska, nú í nóvember. Hagvöxtur er -0,3% þó vonast sé til að hann nái 0,1% fyrir árslok, atvinnuleysi er 5,2%, verðbólga 5,1% og stýrivextir 9%. Í þessu næsta nágrannalandi okkur til vesturs, Bandaríkunum, er hagvöxtur nú 2,8%, atvinnuleysi 4,1%, verðbólgan 2,1% og stýrivextir 4,75%.

Miðað við þennan mun á efnahagslegum staðreyndum er, enn sem komið er, erfitt að sjá fyrir sér hvernig niðurstöður kosninga hérlendis í lok mánaðar verði – í ljósi bandarískra kosningaúrslita. Hér eru í framboði bæði konur og karlar sem hafa og hafa ekki verið í ráðherraembætti. Kjósendur ráða!

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Stjórnmálin mega ekki bara fara sínu fram

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Alþjóðamál

Frá lögmæti til „banvæns“ valds

4
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

5
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

6
Aðrir sálmar

Sambandsslit

Seðlar, krónur, peningar
Efnahagsmál 8. tbl.

Um DNA og verð­bólgu

Án trúverðugs akkeris fyrir verðbólguvæntingar festist verðbólgan í sessi.
Seðlabanki
Efnahagsmál 8. tbl.

Verð­bólga og vinnu­mark­að­ur

Þrátt fyrir kólnun er verðbólguþrýstingur enn of mikill.
Aðrir sálmar 8. tbl.

Er verð­bólg­an kom­in til að ver­a?

Tvær, tvær og hálf, fjórar eða fimm prósentur
Alþingi
Efnahagsmál 7. tbl.

Nokk­ur orð um gagn­rýni á frum­varp um launa­vísi­tölu

Bak við tæknilegar lagabreytingar leynist grundvallarspurning um réttindi

IMG_3749
Efnahagsmál 7. tbl.

Er rétt að leggja spá­deild Hag­stofu Ís­lands nið­ur?

Hagspár snúast ekki eingöngu um tölur heldur traust, aðferðir og túlkun.
4dNJz7wPB4Ww_900x600_G97J2gYQ
Aðrir sálmar 7. tbl.

Mik­il­vægi mæl­inga

og gagnrýninnar umfjöllunar um þær
Skóli, menntun
Menntamál 6. tbl.

Að end­ur­heimta fræða­sam­fé­lag­ið: Há­skól­ar þurfa meira en mæl­ing­ar

Verslun, Matvörur
Efnahagsmál 6. tbl.

Ósam­hverf áhrif geng­is­breyt­inga á verð mat- og drykkj­ar­vöru

Gengishækkun hefur síður áhrif til lækkunar verðlags á meðan gengislækkun leiðir frekar til verðhækkunar. Ástæðan getur verið skortur á samkeppni eða merki um að neytendur séu ekki nægilega vakandi fyrir verðbreytingum.