USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Skyn­semi hag­fræð­inn­ar

Staða hagkerfisins hefur mikil áhrif á kosningar og hér eru úrslit vikunnar sett í samhengi.

Fyrr í vikunni varð vendipunktur. Kosinn var nýr forseti Bandaríkjanna. Sem hefur verið það áður. Kvenframbjóðanda úr hinni áttinni var hafnað af kjósendum, eins og fyrir átta árum.

Því var haldið fram að þetta væri mikilvægasta kosning aldarinnar, á okkar líftíma eða jafnvel í sögu Bandaríkjanna, samkvæmt umfjöllun alþjóðlegra fjölmiðla kringum síðustu helgi. Við verðum að bíða og sjá hvort Trump geri það sem hann sagðist fyrir kosningar ætla að gera.

Hagkerfið, kjáninn þinn (the economy, stupid) var slagorðið sem tryggði Bill Clinton sigur á George Bush eldri í forsetakosningunum árið 1992. Þá var samdráttur í efnahagslífinu og Írakstríðið á fullu með fullum stuðningi þjóðanna á lista hinna staðföstu.

Eitt það merkilega við niðurstöður kosninganna í Bandaríkjunum nú er hvers vegna rúmur helmingur íbúa – þriðja fjölmennasta ríkis heims, stærsta efnahagsveldisins sem ræður yfir öflugasta heraflanum og mikilvægasta gjaldmiðilinum – vilji, aftur, kjósa sér forseta sem sýnir skýra fasíska tilburði.

Hagkerfið á Íslandi er í verra ástandi heldur en það bandaríska, nú í nóvember. Hagvöxtur er -0,3% þó vonast sé til að hann nái 0,1% fyrir árslok, atvinnuleysi er 5,2%, verðbólga 5,1% og stýrivextir 9%. Í þessu næsta nágrannalandi okkur til vesturs, Bandaríkunum, er hagvöxtur nú 2,8%, atvinnuleysi 4,1%, verðbólgan 2,1% og stýrivextir 4,75%.

Miðað við þennan mun á efnahagslegum staðreyndum er, enn sem komið er, erfitt að sjá fyrir sér hvernig niðurstöður kosninga hérlendis í lok mánaðar verði – í ljósi bandarískra kosningaúrslita. Hér eru í framboði bæði konur og karlar sem hafa og hafa ekki verið í ráðherraembætti. Kjósendur ráða!

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Loftslagsmál

Mesta loftslagsáhætta íslensks atvinnulífs

3
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

4
Sjálfbærni

Kröfur um stjórnarhætti – í ljósi sögunnar

5
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

6
Aðrir sálmar

Reikningsskil gjörða og ákvarðana

Framkvæmdir í Reykjavík
Atvinna 22. tbl.

At­vinnu­stefna fyr­ir Ís­land: virð­ing­ar­verð sýn sem þarf að skerpa

Atvinnustefna mótar ekki aðeins hagvöxt heldur einnig störf, samfélag og lífsgæði.
TMG_260526_ samspila_haskola_atvinnulifs-013
Menntamál 22. tbl.

Hlut­verk há­skóla í at­vinnu­stefnu stjórn­valda

Háskólar skapa ekki aðeins þekkingu heldur einnig forsendur nýsköpunar, atvinnulífs og samfélagsþróunar.
Hellisheiði dji-20260610131208-0983-d-2
Leiðari 22. tbl.

Kraft­ur og orka með at­vinnu og stefnu

Sumarblaðið 2026 fjallar um orkumál og atvinnustefnu. Hér má lesa leiðara ásamt efnisyfirliti með tenglum í allar fimmtán greinar blaðsins og viðtalið sem Mariana Mazzucato veitti Vísbendingu.
Mariana Mazzucato
Atvinna 22. tbl.

Hag­fræð­ing­ur­inn sem synd­ir á móti straumn­um

Umbyltandi hagfræðingurinn Mariana Mazzucato sem er nánast með stöðu rokkstjörnu innan hins framsækna hluta efnahagsmála heimsótti loks Ísland í upphafi árs vegna mótunar atvinnustefnu næstu tíu ára. Hún settist niður með Ásgeiri Brynjari Torfasyni og kom ótrúlega mörgum atriðum á framfæri með því að tala leifturhratt og stökkva lipurlega á milli atriða.

Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 21. tbl.

Al­var­leiki op­in­berra fjár­mála

lagabreytingar og skuldahlutfallsskilgreiningar
Daði Már Kristófersson
Efnahagsmál 21. tbl.

Fjár­mála­á­ætl­un 2027 til 2031: Hvert skal stefn­t?

Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar boðar áframhaldandi aðhald en skortir skýra sýn á uppbyggingu þjónustu og innviða, að mati Indriða H. Þorlákssonar.
Sjávarútvegur
Fiskveiðar 20. tbl.

Króka­afla­kerfi

Grænland, ísjakar
Aðrir sálmar 20. tbl.

Rost­ung­ar og græn­lensk króna

Sjávarlíf og gjaldmiðlamálefni