USD 126,4 0,9%
EUR 144
GBP 167,1 -0,2%
DKK 19,3 -0,1%
SEK 13,0 -0,5%
NOK 12,9 -0,7%
CHF 156,1 0,8%
CAD 89,1 0,2%
JPY 0,8 0,7%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 126,4 0,9%
EUR 144
GBP 167,1 -0,2%
DKK 19,3 -0,1%
SEK 13,0 -0,5%
NOK 12,9 -0,7%
CHF 156,1 0,8%
CAD 89,1 0,2%
JPY 0,8 0,7%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Verð­bólga og efna­hags­leg staða

Flest virðast vera að ná samhljómi um verðbólguna og vandan sem hún veldur en ástæður hennar eru enn efni til frekari rökræðu

Guðmundur J. Guðmundsson formaður verkalýðsfélagsins Dagsbrúnar 1982-1996

Samhljómur virðist vera kominn í kór efnahagslífsins um að öll þurfum við nú að vinna saman að því að ná verðbólgunni niður. Önnur lönd hafa flest náð því hraðar og betur en við þrátt fyrir að hafa þurft að glíma við orkuverðs stríðsástand, húshitunar og matarverðs hækkanir sem leiddu til lífskjarakrísu og aukin hernaðarútgjöld, sem við höfum sloppið við hér nema matarkostnað.

Samtök atvinnulífsins spiluðu merkilegt myndband á ársfundi sínum í síðustu viku með verkalýðsleiðtoganum Guðmundi J. Guðmundssyni frá tíma Verbúðarinnar. Hann sagði forstjórum og embættismönnum að ef þeir færu fram úr öðrum í þjóðarsáttarsamningunum þá yrði fjandinn laus, hrun myndi blasa við og þeir fengju það hrun yfir sig.

Stjórnmálamenn eru nú á sama máli um að allir þurfi að leggja sitt af mörkum til að ná niður verðbólgu. En þeirra framlag hefði hugsanlega þurft að koma til í fyrra en ekki á næsta ári.

Alþjóðlega voru tvær raddir háværastar í greiningu á verðbólgunni, en hvorug söng um víxlverkun launa og verðlags. Tenórar í Transitory-hópnum töldu að um tímabundið verðbólguskot væri að ræða sem bíða þyrfti af sér en líklega vanmátu þeir hve mikil verðbólgan síðan varð. Sópranar í Stagflation-hópnum sungu um veraldlega verðbólgukreppu og töldu hættuna kalla á að vextir væru hækkaðir hraðar og meira þannig að bálið væri slökkt með því að sökkva öllu á kaf í vatn.

Nú er almennt talið að vextir hafi verið lækkaðir of mikið og of hratt í kjölfar heimsfaraldurs. Hins vegar er húsnæðisliðurinn alþjóðlega ekki eins sértækur í vísitölumælingunum þar svo að verðhækkun á fasteignamarkaði varð ekki til þess að auka á verðbólgumælinguna eins og hér. Þar er heldur ekki í boði að flýja í kæfandi faðm verðtryggingar. Fjármögnunaraðilar virðast hins vegar alveg lifa það af þar að húsnæðislántakendur hafi fest vexti til 20-30 ára, ólíkt 3-5 árum hérlendis.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

3
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

4
Aðrir sálmar

Höfrungar og kollhnísar

5
Efnahagsmál

Fjármálaáætlun 2027 til 2031: Hvert skal stefnt?

6
Fiskveiðar

Krókaaflakerfi

Hellisheiði dji-20260610131247-0988-d-2
Orkumál 22. tbl.

Ís­lensk orka í al­þjóð­legu sam­hengi – ávinn­ing­ur sem mælist í millj­örð­um

Lokun Hormússunds sýnir hvernig íslensk orkuuppbygging hefur varið heimili og fyrirtæki gegn alþjóðlegum orkukreppum.
Hellisheiði gsf0529
Atvinna 22. tbl.

Orka sem þekk­ing­ar­grunn­ur: Hvar ligg­ur raun­veru­legt for­skot Ís­lands?

Framtíðarhagsæld ræðst af því hvernig við nýtum orkuna, ekki aðeins hversu mikið við framleiðum.
Hellisheiði dsf7301-2
Orkumál 22. tbl.

Ár­ang­ur í orku­mál­um á einu og hálfu ári

Á síðustu átján mánuðum hafa verið stigin stór skref í átt að auknu raforkuöryggi, meiri orkuöflun og skilvirkari stjórnsýslu í orkumálum.
Heiðmörk
Samfélag 22. tbl.

Ómissandi inn­við­ir og áfalla­þol

Loftslagsbreytingar, gosskeið og fjölþáttaógnir í breyttum veruleika innviðafyrirtækja.

Hellisheiði dji-20260610131432-0999-d
Umhverfi 22. tbl.

Er þjóð­lend­an mark­aðsvara eða auð­lind í eigu þjóð­ar?

Þjóðlendulínan hefur verið dregin en stóra spurningin stendur eftir: Hver ræður þjóðlendunni?
Framkvæmdir í Reykjavík
Atvinna 22. tbl.

At­vinnu­stefna fyr­ir Ís­land: virð­ing­ar­verð sýn sem þarf að skerpa

Atvinnustefna mótar ekki aðeins hagvöxt heldur einnig störf, samfélag og lífsgæði.
TMG_260526_ samspila_haskola_atvinnulifs-013
Menntamál 22. tbl.

Hlut­verk há­skóla í at­vinnu­stefnu stjórn­valda

Háskólar skapa ekki aðeins þekkingu heldur einnig forsendur nýsköpunar, atvinnulífs og samfélagsþróunar.
Hellisheiði dji-20260610131208-0983-d-2
Leiðari 22. tbl.

Kraft­ur og orka með at­vinnu og stefnu

Sumarblaðið 2026 fjallar um orkumál og atvinnustefnu. Hér má lesa leiðara ásamt efnisyfirliti með tenglum í allar fimmtán greinar blaðsins og viðtalið sem Mariana Mazzucato veitti Vísbendingu.