Tölvuleikjafyrirtækið CCP hefur nú kynnt nýjan tölvuleik EVE-Frontier sem gerist í sama söguheimi og EVE-Online. Eldri leikurinn var kynntur fyrir 22 árum en sá nýi er samt að öllu leyti sjálfstæður leikur sem var opnaður í takmörkuðum aðgangi snemma í þessum mánuði.

Þátttakendur í nýja leiknum hafa nær fullkomið frelsi til að kanna þúsundir fjarlægra sólkerfa, 23 þúsund ár í framtíðinni. CCP fer ótroðnar slóðir í leikjahönnun og hefur skapað grunn fyrir nýtt stafrænt hagkerfi innan EVE Frontier, sem byggir m.a. á bálkakeðjutækni (e. blockchain).

Það er líka nýjung að spilararnir sjálfir byggja upp innviði leiksins í hagkerfi samfélaganna. Þannig er búin til upplifun í tölvuheimi þar sem ákvarðanir hvers leikmanns hafa áhrif á aðra og afleiðingarnar geta orðið stjarnfræðilegar.

CCP hefur í rúmlega aldarfjórðung verið í fararbroddi stafrænna sýndarheima, en fyrirtækið var stofnað í Reykjavík árið 1997 og er nú einnig með starfsemi í London og Sjanghæ. Hjá CCP starfa 423 starfsmenn af 29 þjóðernum. Þar af eru starfsmenn á Íslandi rúmlega 300 talsins og um 60 þeirra koma beint að gerð EVE-Frontier.

Tölvuleikir og nýsköpun

Hilmar Veigar Pétursson, sem var einn af stofnendum CCP fyrir 28 árum, segir að sex ár hafi tekið að þróa EVE-Online á sínum tíma og að tölvuleikjaiðnaðurinn sé uppspretta margs konar hugmynda sem hafi áhrif á öðrum sviðum:

„Tölvuleikir og iðnaðurinn í kringum þá er nýsköpunarsjúkur. Enda hefur mikið af tækniþróuninni sem leitt hefur til gervigreindarinnar komið út úr leikjaiðnaðinum. Meira að segja grafík-kortin, sem knýja mikið af gervigreindinni í stórum gagnaúrvinnsluverum, koma upphaflega úr tölvuleikjum þar sem þau eru hönnuð til að vera öflug í fylkja-reikningi fyrir stafræna framsetningu myndefnis á skjá, en nýtast síðan vel fyrir gervigreindina einnig. Margt fólk í gervigreindariðnaðinum kemur upphaflega úr tölvuleikjaiðnaðinum. Auk þess sjáum við áhrifin smitast nú yfir í vísindaheiminn.“

Í því sambandi nefnir Hilmar að gamall félagi hans, Demis Hassabis, hafi verið einn þeirra sem fékk Nóbelsverðlaun í efnafræði í fyrra, en hann hóf feril sinn í tölvuleikjaiðnaðinum hjá Black and White leiknum og starfar núna hjá Google Deep Mind.

Eitt af mörgum dæmum um nýsköpun sem enn á sér stað í EVE-Online er verkefnastjórnunarkerfi sem ætlað er til stuðnings fyrirtækjareksturs leikmanna. Því er ætlað að leysa af hólmi rassvasabókhald og Excel-lausnir þeirra sem stunda rekstur inni í leiknum. „Bálkakeðjuverkefnið í EVE-Frontier-leiknum nýja miðar síðan að því að frelsa tölvuleiki út úr gjaldeyrishöftum,“ segir Hilmar.

Nýjungar í tölvuleikjaþróuninni nú byggjast, að sögn Hilmars, á þríþættri nýsköpun: „Í fyrsta lagi er hún tæknileg, í öðru lagi er þarna hagfræðileg nýsköpun, og loks er um að ræða lagatæknilega nýsköpun. Þess vegna erum við að draga til fyrirtækisins nýja þekkingu og laða að starfsfólk af ólíkum sviðum samfélagsins.“

Hagkerfi í raunheimi og sýndarheimi

Raunhagkerfið er hugtak sem vekur flóknar umræður í hópnum sem talar saman í gegnum einfaldan tölvubúnað en situr ekki kringum sama borðið.

„Hagkerfi eru í raun ekki til,“ segir Hilmar Veigar, það er hugarburður og mannanna verk sem kalla má hugmynd miklu frekar en eitthvað raunverulegt. „Það hvort hagkerfi byggist á raunveruleika eins og fiskum í sjó eða óraunveruleika úr tölvuheimum, breytir ekki því að um raunverulegar tekjur er að ræða. Það eru orðin til hagkerfi í kringum samfélagsmiðlana þar sem áhrifavaldar fá greitt fyrir vinnu sína í sýndarheimum.“ Hið opinbera greiðir fyrir auglýsingar inni á samfélagsmiðlum, þannig að þetta flæðir í allar áttir, veltir ritstjóri fyrir sér við uppskrift viðtalsins.

Ef fólk eyðir mest af tíma sínum í tölvuleik, heldur Hilmar Veigar áfram, þá er hagkerfið þar hið raunverulegasta fyrir þau. „Mannleg tilvist er mikill hugarburður,“ bætir hann við heimspekilega. „Ísland er í raun ekki til. Þótt hér sé vissulega eyja úti í ballarhafi. Þá er það bara okkar hugmynd að hún heiti þessu nafni. Það er uppspunninn hugarburður að til séu lönd eða peningar ef út í það er farið.“

Ekki er leyfilegt að sýsla með peninga í tölvuleikjum, það kemur skýrt fram í notendaskilmálunum sem samþykkja þarf við uppsetningu leiksins á tölvu hvers og eins. Það er ekki til lagaleg leið til þess að leyfa fólki viðskipti með peninga innan leiks, því annars þyrfti tölvuleikjarekstraraðili að hafa peningamarkaðsleyfi og þar með verða einhvers konar fjármálastofnun.

Nýi leikurinn EVE-Frontier skapar ramma sem passar inn í lagalegt umhverfi rafeyris og þannig inn í hagkerfi landa – sem er hugtakið sem Hilmar Veigar notar frekar en hugtakið um raunhagkerfið. Gjaldmiðillinn í EVE-töluleikjunum er ISK Inter-Stellar-Kredit og er notaður af miklu fleirum sem viðurkenna ISK, íslensku krónuna, í gjaldmiðlaflórunni úr hagkerfum þjóðlandanna.

Stefán bætir hér við að einn vandinn í hagfræðinni felist í notkun hugtaka, þar sem áherslan er mjög oft á gamaldags vöru-hagkerfi frekar en þjónustu-hagkerfi. Enska hugtakið real- eða raun- er síðan notað um hluti sem búið er að leiðrétta fyrir skekkju eins og verðbreytingum yfir tíma.

Síðan útskýrir Stefán hvernig þau geta fylgst með hagkerfinu í tölvuheimum, og jafnvel nýtt til rannsókna líkt og í hagfræðilegum tilraunum þar sem fólk er fjötrað af tilteknum skilyrðum. Þannig má skoða hvaða kenningar er hægt að staðfesta eða hrekja. Og hafa síðan áhrif á gang leiksins.

Ólíkar myntir geta orðið til í leiknum og þar er hægt að fylgjast með hvað gerist. Það hvernig ólíkar myntir verða til í leikjum má þannig stúdera í rauntíma og það hvað gerir gjaldmiðlana eftirsótta.

Það er því bæði rekinn gjaldmiðill leiksins ISK af CCP en einnig er leyfilegt að taka upp nýjungar úr rafmyntaheiminum, sýndareignir rafeyris, og nota til þess bálkakeðjutæknina, sem gerir hagkerfi leiksins opið gagnvart hagkerfi landanna sem fólk sem spilar leikinn býr í. Það eru því spennandi tímar fram undan að fylgjast með þróun tölvuleikjaheimshagkerfisins.

Stærð og vöxtur hagkerfisins

Næst vaknar því spurningin hvort hægt sé að byggja endalaust nýja kima í hagkerfi tölvuleiksins eða eru takmörk?

Hilmar skýrir út að þegar maður býr til tölvuleik þá er eðlisfræði leiksins búin til. Það efni sem sverð og skildir eru búnir til úr er skilgreint og þeim efnisþáttum þarf að safna saman til að hlutir séu gerðir.

Aftur grípur Hilmar til þríþættrar skiptingar til að útskýra hvernig tölvuleikjaheimur er búinn til. „Þú þarft ákveðna eðlisfræði, efnafræði og líffræði sem mynda rammann um það hve mikil vinna er á bak við það að búa til hlutina, eins og geimskip til dæmis, hve marga loftsteina eða geimryksbrot þarf að ná í og brjóta niður til að skapa hlut sem þig vantar eða langar í.“ Þannig verður skorturinn forsenda þess sem búið er til og það er grunnur að allri virðissköpun, staðhæfir Hilmar Veigar.

Með eðlisfræðinni í leiknum verður til skortur og þá myndast bæði eftirspurn og framboð. Við það eru líka ólíkar staðsetningar í leiknum misgóðar fyrir tiltekna hluti. Geimstöð og staðsetning hennar með tilliti til nálægðar við auðlindir, markaði og strategíska staði.

Samanburðurinn við okkar landfræðilega umhverfi, nefnir Hilmar Veigar, eru árfarvegir almennt séð. Þótt þeir séu hérlendis almennt til vandræða og farartálmar, þá eru stórfljótin úti í heimi forsenda þéttbýlismyndunar – hvort sem við tölum um Rín eða Missisippi. Flestar stórborgir heims standa einnig við á, enda eru þær bæði flutningaleið og fljótandi afl. Þannig verður eðli hlutanna, sem er ákvarðað út frá fjöllum og ám hér hjá okkur, að ákveðinni landfræðilegri kortagerð í sólkerfunum í tölvuleikjaheiminum.

Ein enn grundvallarspurningin í þessu samhengi er hvort notendur tölvuleiksins geti keypt sig inn í kerfið og byggt sér upp auðlegð og arfleifð þar með gjaldmiðlum úr okkar hagfræðilega heimi?

Stefán svarar því fljótt til að þetta sé opið hagkerfi í EVE-leikjaheiminum þar sem fjármagnið geti flætt í gegnum bálkakeðjuna yfir í hagkerfi landanna sem við búum í.

En hvernig er þá komið í veg fyrir bólur, má velta fyrir sér, og er einhver gjaldþrotalögfræði starfrækt inni í tölvuheimum?

Það er lifað eftir kóðanum (e. …