USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Kína og um­heim­ur­inn

Minni stuðningur hins opinbera við kínverska hagkerfið lætur hlutabréfamarkaði lækka. Árangur við efnahagsstjórn landsins hefur áhrif á hagsæld í heiminum. Vísbending vikunnar fjallar öll um Kína.

bækur

Kína er næst stærsta efnahagsveldi heims. Stjórnarfarsleg efnahagsstjórn Kínverja er stundum kölluð kommúnísk, en á faglega mælikvarða út frá hagtölum verður ekki betur séð en að þar stýri kapítalískir kraftar miklu – en ekki öllu. Vissulega fá þeir kraftar að toga hagvöxtinn áfram, innan ramma sem að stjórn kommúnistaflokksins markar, og með öflugum stuðningi yfirvalda.

Sögulega verður ekki annað viðurkennt en að uppgangur undanfarinna þriggja áratuga sýni dæmi um sérstaklega mikinn tilflutning fólks úr fátækt sveitanna til borgarsamfélaga í vestrænum anda. Farið er fræðilega yfir stöðugar spár um hrun í Kína í fyrri grein blaðsins og í þeirri seinni er farið faglega yfir hagvaxtarsöguna og áskoranir í nútímanum. Höfundi hennar, Svein Harald Øygard, var óvænt boðið að gerast bráðabirgða-seðlabankastjóri á Íslandi árið 2009. Það er eftirtektarvert að saga Norðmannsins sem stóð Í víglínu íslenskra fjármála sé nú fimmtán árum síðar valin viðskiptabók ársins 2023 í Kína.

Screenshot 2024-10-17 110708

Önnur bók sem hlotið hefur lofsverða umfjöllun byggir á samanburðarrannsókn sem Isabella M. Weber gerði á þróun Kína og Rússlands eftir að kaldastríðinu lauk og við fall járntjaldsins. Línuritið hér til hliðar er fengið úr þeirri bók og sýnir vel vöxt Kína í hlutfalli landsframleiðslu heimsins og hvernig skyndileg einkavæðingar meðferð nýfrjálshyggjunnar leiddi ekki til uppgangs Rússlands.

Nú standa afdrifaríkar kosningar fyrir dyrum í næsta mánuði í Bandaríkjunum sem enn er stærsta efnahagsveldis heims. Tollar á viðskipti með vörur frá Kína fara vaxandi, þar sem og í Evrópu – því hefur sjaldan verið mikilvægara að skoða og skilja sögu Kína í efnahagslegu tilliti. Sjálfbær hagvöxtur, mældur réttilega og á mann, drifinn áfram af aukinni framleiðni er lykill að hagsæld – þar eins og annarsstaðar.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Loftslagsmál

Mesta loftslagsáhætta íslensks atvinnulífs

3
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

4
Sjálfbærni

Kröfur um stjórnarhætti – í ljósi sögunnar

5
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

6
Aðrir sálmar

Reikningsskil gjörða og ákvarðana

Framkvæmdir í Reykjavík
Atvinna 22. tbl.

At­vinnu­stefna fyr­ir Ís­land: virð­ing­ar­verð sýn sem þarf að skerpa

Atvinnustefna mótar ekki aðeins hagvöxt heldur einnig störf, samfélag og lífsgæði.
TMG_260526_ samspila_haskola_atvinnulifs-013
Menntamál 22. tbl.

Hlut­verk há­skóla í at­vinnu­stefnu stjórn­valda

Háskólar skapa ekki aðeins þekkingu heldur einnig forsendur nýsköpunar, atvinnulífs og samfélagsþróunar.
Hellisheiði dji-20260610131208-0983-d-2
Leiðari 22. tbl.

Kraft­ur og orka með at­vinnu og stefnu

Sumarblaðið 2026 fjallar um orkumál og atvinnustefnu. Hér má lesa leiðara ásamt efnisyfirliti með tenglum í allar fimmtán greinar blaðsins og viðtalið sem Mariana Mazzucato veitti Vísbendingu.
Mariana Mazzucato
Atvinna 22. tbl.

Hag­fræð­ing­ur­inn sem synd­ir á móti straumn­um

Umbyltandi hagfræðingurinn Mariana Mazzucato sem er nánast með stöðu rokkstjörnu innan hins framsækna hluta efnahagsmála heimsótti loks Ísland í upphafi árs vegna mótunar atvinnustefnu næstu tíu ára. Hún settist niður með Ásgeiri Brynjari Torfasyni og kom ótrúlega mörgum atriðum á framfæri með því að tala leifturhratt og stökkva lipurlega á milli atriða.

Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 21. tbl.

Al­var­leiki op­in­berra fjár­mála

lagabreytingar og skuldahlutfallsskilgreiningar
Daði Már Kristófersson
Efnahagsmál 21. tbl.

Fjár­mála­á­ætl­un 2027 til 2031: Hvert skal stefn­t?

Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar boðar áframhaldandi aðhald en skortir skýra sýn á uppbyggingu þjónustu og innviða, að mati Indriða H. Þorlákssonar.
Sjávarútvegur
Fiskveiðar 20. tbl.

Króka­afla­kerfi

Grænland, ísjakar
Aðrir sálmar 20. tbl.

Rost­ung­ar og græn­lensk króna

Sjávarlíf og gjaldmiðlamálefni