USD 124,7 0,4%
EUR 137 0,1%
GBP 164,5 0,3%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,3
NOK 13,0 0,1%
CHF 148,4 0,3%
CAD 87,2 0,3%
JPY 0,8 0,6%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
USD 124,7 0,4%
EUR 137 0,1%
GBP 164,5 0,3%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,3
NOK 13,0 0,1%
CHF 148,4 0,3%
CAD 87,2 0,3%
JPY 0,8 0,6%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
Til baka

Kína og um­heim­ur­inn

Minni stuðningur hins opinbera við kínverska hagkerfið lætur hlutabréfamarkaði lækka. Árangur við efnahagsstjórn landsins hefur áhrif á hagsæld í heiminum. Vísbending vikunnar fjallar öll um Kína.

bækur

Kína er næst stærsta efnahagsveldi heims. Stjórnarfarsleg efnahagsstjórn Kínverja er stundum kölluð kommúnísk, en á faglega mælikvarða út frá hagtölum verður ekki betur séð en að þar stýri kapítalískir kraftar miklu – en ekki öllu. Vissulega fá þeir kraftar að toga hagvöxtinn áfram, innan ramma sem að stjórn kommúnistaflokksins markar, og með öflugum stuðningi yfirvalda.

Sögulega verður ekki annað viðurkennt en að uppgangur undanfarinna þriggja áratuga sýni dæmi um sérstaklega mikinn tilflutning fólks úr fátækt sveitanna til borgarsamfélaga í vestrænum anda. Farið er fræðilega yfir stöðugar spár um hrun í Kína í fyrri grein blaðsins og í þeirri seinni er farið faglega yfir hagvaxtarsöguna og áskoranir í nútímanum. Höfundi hennar, Svein Harald Øygard, var óvænt boðið að gerast bráðabirgða-seðlabankastjóri á Íslandi árið 2009. Það er eftirtektarvert að saga Norðmannsins sem stóð Í víglínu íslenskra fjármála sé nú fimmtán árum síðar valin viðskiptabók ársins 2023 í Kína.

Screenshot 2024-10-17 110708

Önnur bók sem hlotið hefur lofsverða umfjöllun byggir á samanburðarrannsókn sem Isabella M. Weber gerði á þróun Kína og Rússlands eftir að kaldastríðinu lauk og við fall járntjaldsins. Línuritið hér til hliðar er fengið úr þeirri bók og sýnir vel vöxt Kína í hlutfalli landsframleiðslu heimsins og hvernig skyndileg einkavæðingar meðferð nýfrjálshyggjunnar leiddi ekki til uppgangs Rússlands.

Nú standa afdrifaríkar kosningar fyrir dyrum í næsta mánuði í Bandaríkjunum sem enn er stærsta efnahagsveldis heims. Tollar á viðskipti með vörur frá Kína fara vaxandi, þar sem og í Evrópu – því hefur sjaldan verið mikilvægara að skoða og skilja sögu Kína í efnahagslegu tilliti. Sjálfbær hagvöxtur, mældur réttilega og á mann, drifinn áfram af aukinni framleiðni er lykill að hagsæld – þar eins og annarsstaðar.

Næsta grein

Mest lesið
1
Vinnumarkaður

Endalok pólska tímabilsins?

2
Aðrir sálmar

Stjórnun og traust

3
Vinnumarkaður

Ofmetur launavísitalan þróun launa?

4
Efnahagsmál

Um virði hagtalna

5
Umhverfi

Íslenskir jöklar á hverfanda hveli

6
Aðrir sálmar

Þrjár gráður

Vetur
Efnahagsmál 37. tbl.

Um virði hagtalna

Traust á opinberum hagtölum skiptir sköpum fyrir hagstjórn og ákvarðanatöku.
Framkvæmdir í Reykjavík
Efnahagsmál 36. tbl.

Hvað er sjálf­bær launa­þró­un?

Verðbólga, framleiðni og mörk launasvigrúmsins

Anti-Fascist Economics 2026 Isabella Weber
Efnahagsmál 36. tbl.

Póli­tísk­ar af­leið­ing­ar efna­hags­legr­ar óvissu

Lífskjarakrísan: Stýrivextir eru harkalegt tól í baráttunni gegn hækkandi verði á nauðsynjavörum
IMG_2494
Umhverfi 35. tbl.

Ís­lensk­ir jökl­ar á hverf­anda hveli

Loftslagsbreytingar hafa mikil áhrif á íslenska jökla. Vegna hlýnunar jarðar hafa jöklarnir minnkað mikið á síðustu áratugum. Ef ekkert verður gert til að draga úr hlýnuninni gætu margir þeirra horfið í framtíðinni.