USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 125,6 -0,3%
EUR 144 -0,3%
GBP 166,2 -0,3%
DKK 19,3 -0,3%
SEK 13,1 -0,2%
NOK 13,0 -0,3%
CHF 155,7 -0,6%
CAD 88,7 -0,5%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Ný­sköp­un í hag­stjórn

Nýskipan í ríkisrekstri varð vinsælt hugtak á þeim tíma sem skipavogin var fundin upp. Ný lög um opinber fjármál tóku gildi fyrir átta árum en samt hefur hallarekstur verið ríkjandi á þeim tíma samhliða miklum hagvexti. Nú stefnir hagvöxtur í hálft prósent á meðan verðbólga er yfir sex. Það gæti orðið mjög slæm blanda stöðnunar og hárrar verðbólgu.

deilimynd-asgeirbrynjar

Sænska hagkerfið býr við hve minnstan hagvöxt í okkar heimshluta. Þar lækkaði Riksbanken stýrivexti aftur í vikunni og er búist við þremur vaxtalækkunum enn til ársloka. Hérlendis voru mun hærri stýrivextir ekki lækkaðir í vikunni, ekki frekar en allt síðastliðið ár, þrátt fyrir að hagvöxtur hér stefni nú að núlli.

Íslensk hagstjórn virðist oft miða að því að ná sem mestum hagvexti og stundum stjórnlausum. Mögulega til þess að hver sem er geti stjórnað ríkisfjármálum hvernig sem er. Svo þegar í óefni er komið, til dæmis í vegakerfinu þá er kynnt átak til innviðafjárfestinga upp á rúma hundrað milljarða, sem felur í raun í sér að vinna upp hala frá þeim tíma sem framkvæmdum var ekki sinnt. Svipað á við, þegar kynnt er skattalækkun með lægra skattþrepi, eða hækkunum á tilfærslum sem í báðum tilfellum eru í raun aðeins verðbætur viðmiða og varla það.

Aukin umsvif í hagkerfinu eru meðal annars talin með meiri kortaveltu. Þrátt fyrir tvöföldun á fjölda heimila sem eiga í vandkvæðum með að ná endum saman. Þá eru mælingar Seðlabankans á kortaveltunni bættar, skráning á húsaleigu hjá HMS uppfærð og útreikningi á húsnæðislið vísitölu neysluverðs hjá Hagstofunni einnig breytt. Þar eru hagvaxtartölur líka reglulega leiðréttar aftur í tímann. Á vissan hátt má líkja hagtölum hérlendis við vigtun afla um borð í fiskiskipum, áður en Marel fann upp stafrænu skipavogina sem fjallað er um í sögulegri grein hér á undan.

Í ljósi yfirlýsinga vikunnar virðist markmiðið að lækka verðbólgu með því að kæla hagvöxt hér alveg niður, kanski er stefnt í það sem sænskir frændur okkar glíma við, áður en lækka má vextina. Forsíðugrein vikunnar kynnir annarskonar og spennandi nýsköpun í hagstjórn. Óskandi væri að hún hlyti verðskuldaða eftirtekt og víðtæka umfjöllun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Loftslagsmál

Mesta loftslagsáhætta íslensks atvinnulífs

3
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

4
Sjálfbærni

Kröfur um stjórnarhætti – í ljósi sögunnar

5
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

6
Aðrir sálmar

Reikningsskil gjörða og ákvarðana

Framkvæmdir í Reykjavík
Atvinna 22. tbl.

At­vinnu­stefna fyr­ir Ís­land: virð­ing­ar­verð sýn sem þarf að skerpa

Atvinnustefna mótar ekki aðeins hagvöxt heldur einnig störf, samfélag og lífsgæði.
TMG_260526_ samspila_haskola_atvinnulifs-013
Menntamál 22. tbl.

Hlut­verk há­skóla í at­vinnu­stefnu stjórn­valda

Háskólar skapa ekki aðeins þekkingu heldur einnig forsendur nýsköpunar, atvinnulífs og samfélagsþróunar.
Hellisheiði dji-20260610131208-0983-d-2
Leiðari 22. tbl.

Kraft­ur og orka með at­vinnu og stefnu

Sumarblaðið 2026 fjallar um orkumál og atvinnustefnu. Hér má lesa leiðara ásamt efnisyfirliti með tenglum í allar fimmtán greinar blaðsins og viðtalið sem Mariana Mazzucato veitti Vísbendingu.
Viðtal 22. tbl.

Mari­ana Mazzucato – hag­fræð­ing­ur­inn sem synd­ir á móti straumn­um

Umbyltandi hagfræðingurinn Mariana Mazzucato sem er nánast með stöðu rokkstjörnu innan hins framsækna hluta efnahagsmála heimsótti loks Ísland í upphafi árs vegna mótunar atvinnustefnu næstu tíu ára. Hún settist niður með Ásgeiri Brynjari Torfasyni og kom ótrúlega mörgum atriðum á framfæri með því að tala leifturhratt og stökkva lipurlega á milli atriða.

Mariana Mazzucato
Atvinna 22. tbl.

Hag­fræð­ing­ur­inn sem synd­ir á móti straumn­um

Umbyltandi hagfræðingurinn Mariana Mazzucato sem er nánast með stöðu rokkstjörnu innan hins framsækna hluta efnahagsmála heimsótti loks Ísland í upphafi árs vegna mótunar atvinnustefnu næstu tíu ára. Hún settist niður með Ásgeiri Brynjari Torfasyni og kom ótrúlega mörgum atriðum á framfæri með því að tala leifturhratt og stökkva lipurlega á milli atriða.
Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 21. tbl.

Al­var­leiki op­in­berra fjár­mála

lagabreytingar og skuldahlutfallsskilgreiningar
Daði Már Kristófersson
Efnahagsmál 21. tbl.

Fjár­mála­á­ætl­un 2027 til 2031: Hvert skal stefn­t?

Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar boðar áframhaldandi aðhald en skortir skýra sýn á uppbyggingu þjónustu og innviða, að mati Indriða H. Þorlákssonar.
Sjávarútvegur
Fiskveiðar 20. tbl.

Króka­afla­kerfi