USD 120,5 -0,3%
EUR 140,4
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6
NOK 13,1 0,4%
CHF 149,3 0,2%
CAD 87,5 -0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Mannfjöldi 396.500
USD 120,5 -0,3%
EUR 140,4
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6
NOK 13,1 0,4%
CHF 149,3 0,2%
CAD 87,5 -0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Ný­sköp­un í hag­stjórn

Nýskipan í ríkisrekstri varð vinsælt hugtak á þeim tíma sem skipavogin var fundin upp. Ný lög um opinber fjármál tóku gildi fyrir átta árum en samt hefur hallarekstur verið ríkjandi á þeim tíma samhliða miklum hagvexti. Nú stefnir hagvöxtur í hálft prósent á meðan verðbólga er yfir sex. Það gæti orðið mjög slæm blanda stöðnunar og hárrar verðbólgu.

deilimynd-asgeirbrynjar

Sænska hagkerfið býr við hve minnstan hagvöxt í okkar heimshluta. Þar lækkaði Riksbanken stýrivexti aftur í vikunni og er búist við þremur vaxtalækkunum enn til ársloka. Hérlendis voru mun hærri stýrivextir ekki lækkaðir í vikunni, ekki frekar en allt síðastliðið ár, þrátt fyrir að hagvöxtur hér stefni nú að núlli.

Íslensk hagstjórn virðist oft miða að því að ná sem mestum hagvexti og stundum stjórnlausum. Mögulega til þess að hver sem er geti stjórnað ríkisfjármálum hvernig sem er. Svo þegar í óefni er komið, til dæmis í vegakerfinu þá er kynnt átak til innviðafjárfestinga upp á rúma hundrað milljarða, sem felur í raun í sér að vinna upp hala frá þeim tíma sem framkvæmdum var ekki sinnt. Svipað á við, þegar kynnt er skattalækkun með lægra skattþrepi, eða hækkunum á tilfærslum sem í báðum tilfellum eru í raun aðeins verðbætur viðmiða og varla það.

Aukin umsvif í hagkerfinu eru meðal annars talin með meiri kortaveltu. Þrátt fyrir tvöföldun á fjölda heimila sem eiga í vandkvæðum með að ná endum saman. Þá eru mælingar Seðlabankans á kortaveltunni bættar, skráning á húsaleigu hjá HMS uppfærð og útreikningi á húsnæðislið vísitölu neysluverðs hjá Hagstofunni einnig breytt. Þar eru hagvaxtartölur líka reglulega leiðréttar aftur í tímann. Á vissan hátt má líkja hagtölum hérlendis við vigtun afla um borð í fiskiskipum, áður en Marel fann upp stafrænu skipavogina sem fjallað er um í sögulegri grein hér á undan.

Í ljósi yfirlýsinga vikunnar virðist markmiðið að lækka verðbólgu með því að kæla hagvöxt hér alveg niður, kanski er stefnt í það sem sænskir frændur okkar glíma við, áður en lækka má vextina. Forsíðugrein vikunnar kynnir annarskonar og spennandi nýsköpun í hagstjórn. Óskandi væri að hún hlyti verðskuldaða eftirtekt og víðtæka umfjöllun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Alþjóðamál

Að vera eða ekki vera

2
Alþjóðamál

Aðild að myntbandalagi Evrópusambandsins?

3
Alþjóðamál

Evrópuhugsjónin um almannavarnir

4
Aðrir sálmar

Varnir og ógnir

5
Alþjóðamál

Stjórnarskráin og þjóðaratkvæðagreiðslan í ágústlok – Næstu skref óháð niðurstöðunni

6
Efnahagsmál

Að taka frá Pétri til að borga Páli

gsf6810
Atvinna 28. tbl.

Er at­vinnu­leysi inn­flytj­enda næmara fyr­ir hag­sveifl­u­m?

Atvinnuleysi innflytjenda á Íslandi er bæði hærra að jafnaði og sveiflast meira með hagkerfinu en atvinnuleysi fólks með íslenskan bakgrunn. Munurinn er skýrastur meðal karla og eldri einstaklinga á vinnumarkaði.
pexels-bjorn-austmar-thorsson-12756665
Loftslagsmál 28. tbl.

Par­ís, pró­sent­ur og próf­steinn­inn

Um óskýr markmið Íslands í loftslagsmálum
Nei við ESB
Alþjóðamál . tbl.

Ís­land í pils­faldi Nor­egs

Með niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um helgina er ekki nóg með að þjóðin hafi afþakkað að fá að vita meira um hvað Íslandi gæti staðið til boða með aðild að Evrópusambandinu (ESB) heldur fækkaði hún valkostum sínum í viðsjárverðum heimi. Ísland situr uppi með að reyna áfram að lifa með EES-samningnum sem grundvellinum að tengslum sínum við Evrópu og er þar með orðið fastara í pilsfaldi Noregs og jafn háð Bandaríkjunum og áður.
Húsnæði
Efnahagsmál 27. tbl.

Kald­ur vet­ur en eng­in hörm­ung á fast­eigna­mark­aði


ESB nei takk
Aðrir sálmar 27. tbl.

Sjálf­stætt fólk

í efnahagsástandi þar sem flestir mælikvarðar stefna í ranga átt
Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 26. tbl.

Ein­angr­að full­veldi

afmörkun viðskipta og stöðugleika möguleiki efnahagsmála
Evra didier-weemaels-ZKVBM2_Dp84-unsplash
Alþjóðamál 26. tbl.

Að­ild að mynt­banda­lagi Evr­ópu­sam­bands­ins?

Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, metur kosti og galla krónunnar og evrunnar.
Evrópa, Ísland, ESB
Alþjóðamál 26. tbl.

Sæt­ið við borð­ið er síð­asta orð­ið

Dagbjört Hákonardóttir, lögfræðingur og þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar um fullveldi Íslands og EES.