USD 121,7 -0,1%
EUR 136,4
GBP 161,2 -0,3%
DKK 18,2
SEK 12,2 -0,2%
NOK 12,8 -0,5%
CHF 146,6 0,3%
CAD 85,7
JPY 0,8 0,2%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 121,7 -0,1%
EUR 136,4
GBP 161,2 -0,3%
DKK 18,2
SEK 12,2 -0,2%
NOK 12,8 -0,5%
CHF 146,6 0,3%
CAD 85,7
JPY 0,8 0,2%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Raun vaxta og gervi fjár­laga

Misráðnar aðgerðir við efnahagsstjórn geta orðið dýrkeyptar eins og sagan af kjánalega áhættuálaginu af Liz Truss sýndi fyrir tveimur árum

Kosningarnar í næstu viku í Bandaríkjunum verða líklega einhverjar þær afdrifaríkustu fyrir heimshagkerfið í langan tíma. Þar stóðu yfir í síðustu viku haustfundirnir í Washington hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og -bankanum þar sem efnahagsútlitið fyrir heiminn var endurmetið.

Í tengslum við framlagningu fjárlagafrumvarps í upphafi haustþingsins hérlendis í síðasta mánuði var fjármálaráðherra tíðrætt um mjúka lendingu hagkerfisins og kynnti slagorð fyrir mikilvægasta lagafrumvarps þingsins um að þetta væri allt að koma. Það að tala um lendingu þegar stýrivextir voru yfir 9% krefst auðugs ímyndunarafls. Þó vextir hafi nú lækkað örlítið þá eru þeir ekki komnir undir 9% og í raun hækkandi.

Erlendir fjölmiðlar hafa fjallað um rökræður um fjármál og efnahagsmál innan álitsgjafaelítunnar (e. punditocracy) um það hvort mjúk lending eða engin lending sé framundan í alþjóðlega hagkerfinu. Skilgreiningin á mjúkri lendingu er að hagvöxtur hægist án þess að efnahagssamdráttur verði samhliða því að verðbólga hjaðni niður í lágt og stöðugt bil. Í sviðsmynd engrar lendingar hægist ekki á hagvexti og verðbólgan veldur ennþá áhyggjum – annað hvort flöktandi og ekki alveg komin niður í markmið – eða þá að hún veldur áframhaldandi hækkunum og virkilegum vandræðum.

Munurinn skiptir máli, sérstaklega í alþjóðlegu samhengi. Þar sem seðlabankinn bandaríski verður að halda stýrivöxtum frekar háum (nálægt fimm, ekki níu) ef um enga lendingu er að ræða.

Harkaleg lending, að ekki sé nú talað um nauðlending þar sem sprauta þarf froðu á flugbrautina, er ekki til umræðu í alþjóðlegu samhengi. Enda þekkjast ekki tilfelli þar með verðbólgu yfir fimm prósentum samhliða hagvexti horfnum nánast niður í núllið. Nú hefur atvinnuleysi hérlendis einnig tvöfaldast, samhliða því sem verkföll eru hafin hjá hinu opinbera. Líklega hefur þurft ráðleggingu frá Liz Truss til að boða skyndilega til kosninga í þessháttar ástandi.

Næsta grein

Mest lesið
1
Aðrir sálmar

Gylfaginning

2
Húsnæðismál

Staða háskólamenntaðra á húsnæðismarkaði

3
Opinber fjármál

Nýtt grunnviðmið fyrir stjórnarhætti opinberra aðila

4
Umhverfi

Ef Ísland væri borg á meginlandi Evrópu

5
Aðrir sálmar

Evrópa og nýi heimurinn

6
Efnahagsmál

Reiknaður og raunverulegur halli á ríkissjóði

Main_building_of_the_Royal_Swedish_Academy_of_Sciences_(Kungliga_Vetenskapsakademien),_Frescati,_Norra_Djurgården,_Stockholm
Efnahagsmál 33. tbl.

Upp­skeru­há­tíð hag­fræð­inga

Stóðumst við prófið, Wassily?

Þjóð­ar­hags­leg rekstr­ar­hag­fræði

Stöndugur efnahagur og burðugur rekstur hins opinbera
Reykjavíkurhöfn
Efnahagsmál 32. tbl.

Hvert er mark­mið efna­hags­lífs­ins?

Mikilvægi skilnings á samhengi og hugtökum

Reykjavík

Staða há­skóla­mennt­aðra á hús­næð­is­mark­aði

Ný könnun Félagsvísindastofnunar HÍ bendir til þess að háskólamenntun ein og sér tryggi ekki greiða leið inn á húsnæðismarkað. Flestir eignast að lokum eigið húsnæði, en leiðin þangað virðist orðin lengri og kostnaðarsamari en áður og byggist oft á stuðningi fjölskyldu, skuldsetningu og miklu vinnuframlagi.
Stjórnarráðið
Efnahagsmál 31. tbl.

Til hvers eru op­in­ber fjár­mál?

Mikilvægi umræðunnar um tölur og orð