USD 120,5 -0,3%
EUR 140,4
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6
NOK 13,1 0,4%
CHF 149,3 0,2%
CAD 87,5 -0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
USD 120,5 -0,3%
EUR 140,4
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6
NOK 13,1 0,4%
CHF 149,3 0,2%
CAD 87,5 -0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Börn og aldr­að­ir

Blað vikunnar fjallar um börn og öldrun. Umgjörðin sem þessir tveir hópar búa við sýnir nokkuð vel hvernig samfélag okkur hefur tekist að byggja upp.

Í ritgerð sinni um efnahagslega möguleika barnabarna okkar (Economic Possibilities for our Grandchildren) setti hinn merki hagfræðingur John Maynard Keynes fram þá kenningu árið 1933 að náttúruleg efnahagsleg þróun auðugari ríkja fælist í minni vinnu. Raunar reiknaði hann það út að miðað við tækniþróun þá gæti hver vinnuvika styttst í um 14 klukkustundir á hundrað árum.

Árangurinn nú þegar rúm 90 ár eru liðin er þó enn kringum 36-40 stunda vinnuviku. Sem þýðir að á næsta tæpa áratug þurfa gervigreindin og róbótarnir að hjálpa okkur við að stytta vinnuvikuna um 22-26 klukkustundir. Það eru um þrír venjulegir vinnudagar. Framleiðni þarf að aukast verulega til að vinnuvikan styttist svo mikið svo hratt.

Án þess að hafa komist nær markmiðinu um styttri vinnuviku til að hafa meiri tíma með börnum okkar, barnabörnum, foreldrum eða öfum og ömmum þá höfum við þess í stað komið upp kerfum.

Gjald í framkvæmdasjóð aldraðra var sérstaklega lagt ofan á skattheimtu fyrir áratugum síðan en skortur á rými á hjúkrunar- og dvalarheimilum aldraðra er samt óstöðvandi umræðuefni. Það er þó ekki verið að senda fólkið út í geim heldur þarf einvörðungu að byggja yfir það hentugt húsnæði með hæfilegri þjónustu til að efri árin verð áhyggjulaus.

Við getum tekið við skólabörnum við sex ára aldur í skólum. En við getum enn ekki tekið við öllum börnum í leikskóla þegar að fæðingarorlofi foreldra lýkur, ástand líkt og fyrir áratugum síðan. Eins þurfa börnin að bíða í löngum röðum eftir lögbundinni þjónustu sem sem þau eiga rétt á samkvæmt barnasáttmálanum og umboðsmaður bendir á.[1]

Árangurinn frá því Keynes skrifaði ritgerðina um hagfræðina fyrir barnabörnin hefur verið gífurlegur varðandi auknar lífslíkur[2] og nánast útrýmingu á barnadauða. Spurningin sem æpir efnahagslega á okkur er til hvers þeim árangri var náð.

Tilvísanir

  1. https://visbending.is/greinar/bid-barna-eftir-thjonustu-er-dyrkeypt/

  2. https://visbending.is/greinar/aukid-langlifi-kallar-a-umbreytingar/

Næsta grein

Mest lesið
1
Alþjóðamál

Að vera eða ekki vera

2
Alþjóðamál

Aðild að myntbandalagi Evrópusambandsins?

3
Alþjóðamál

Evrópuhugsjónin um almannavarnir

4
Aðrir sálmar

Varnir og ógnir

5
Alþjóðamál

Stjórnarskráin og þjóðaratkvæðagreiðslan í ágústlok – Næstu skref óháð niðurstöðunni

6
Efnahagsmál

Að taka frá Pétri til að borga Páli

gsf6810
Atvinna 28. tbl.

Er at­vinnu­leysi inn­flytj­enda næmara fyr­ir hag­sveifl­u­m?

Atvinnuleysi innflytjenda á Íslandi er bæði hærra að jafnaði og sveiflast meira með hagkerfinu en atvinnuleysi fólks með íslenskan bakgrunn. Munurinn er skýrastur meðal karla og eldri einstaklinga á vinnumarkaði.
pexels-bjorn-austmar-thorsson-12756665
Loftslagsmál 28. tbl.

Par­ís, pró­sent­ur og próf­steinn­inn

Um óskýr markmið Íslands í loftslagsmálum
Nei við ESB
Alþjóðamál . tbl.

Ís­land í pils­faldi Nor­egs

Með niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um helgina er ekki nóg með að þjóðin hafi afþakkað að fá að vita meira um hvað Íslandi gæti staðið til boða með aðild að Evrópusambandinu (ESB) heldur fækkaði hún valkostum sínum í viðsjárverðum heimi. Ísland situr uppi með að reyna áfram að lifa með EES-samningnum sem grundvellinum að tengslum sínum við Evrópu og er þar með orðið fastara í pilsfaldi Noregs og jafn háð Bandaríkjunum og áður.
Húsnæði
Efnahagsmál 27. tbl.

Kald­ur vet­ur en eng­in hörm­ung á fast­eigna­mark­aði


ESB nei takk
Aðrir sálmar 27. tbl.

Sjálf­stætt fólk

í efnahagsástandi þar sem flestir mælikvarðar stefna í ranga átt
Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 26. tbl.

Ein­angr­að full­veldi

afmörkun viðskipta og stöðugleika möguleiki efnahagsmála
Evra didier-weemaels-ZKVBM2_Dp84-unsplash
Alþjóðamál 26. tbl.

Að­ild að mynt­banda­lagi Evr­ópu­sam­bands­ins?

Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, metur kosti og galla krónunnar og evrunnar.
Evrópa, Ísland, ESB
Alþjóðamál 26. tbl.

Sæt­ið við borð­ið er síð­asta orð­ið

Dagbjört Hákonardóttir, lögfræðingur og þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar um fullveldi Íslands og EES.