USD 122,2 0,1%
EUR 143,8 0,1%
GBP 166,4 0,1%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,2 0,4%
CHF 157,0 0,2%
CAD 89,7 -0,1%
JPY 0,8
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 122,2 0,1%
EUR 143,8 0,1%
GBP 166,4 0,1%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,2 0,4%
CHF 157,0 0,2%
CAD 89,7 -0,1%
JPY 0,8
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Börn og aldr­að­ir

Blað vikunnar fjallar um börn og öldrun. Umgjörðin sem þessir tveir hópar búa við sýnir nokkuð vel hvernig samfélag okkur hefur tekist að byggja upp.

Í ritgerð sinni um efnahagslega möguleika barnabarna okkar (Economic Possibilities for our Grandchildren) setti hinn merki hagfræðingur John Maynard Keynes fram þá kenningu árið 1933 að náttúruleg efnahagsleg þróun auðugari ríkja fælist í minni vinnu. Raunar reiknaði hann það út að miðað við tækniþróun þá gæti hver vinnuvika styttst í um 14 klukkustundir á hundrað árum.

Árangurinn nú þegar rúm 90 ár eru liðin er þó enn kringum 36-40 stunda vinnuviku. Sem þýðir að á næsta tæpa áratug þurfa gervigreindin og róbótarnir að hjálpa okkur við að stytta vinnuvikuna um 22-26 klukkustundir. Það eru um þrír venjulegir vinnudagar. Framleiðni þarf að aukast verulega til að vinnuvikan styttist svo mikið svo hratt.

Án þess að hafa komist nær markmiðinu um styttri vinnuviku til að hafa meiri tíma með börnum okkar, barnabörnum, foreldrum eða öfum og ömmum þá höfum við þess í stað komið upp kerfum.

Gjald í framkvæmdasjóð aldraðra var sérstaklega lagt ofan á skattheimtu fyrir áratugum síðan en skortur á rými á hjúkrunar- og dvalarheimilum aldraðra er samt óstöðvandi umræðuefni. Það er þó ekki verið að senda fólkið út í geim heldur þarf einvörðungu að byggja yfir það hentugt húsnæði með hæfilegri þjónustu til að efri árin verð áhyggjulaus.

Við getum tekið við skólabörnum við sex ára aldur í skólum. En við getum enn ekki tekið við öllum börnum í leikskóla þegar að fæðingarorlofi foreldra lýkur, ástand líkt og fyrir áratugum síðan. Eins þurfa börnin að bíða í löngum röðum eftir lögbundinni þjónustu sem sem þau eiga rétt á samkvæmt barnasáttmálanum og umboðsmaður bendir á.[1]

Árangurinn frá því Keynes skrifaði ritgerðina um hagfræðina fyrir barnabörnin hefur verið gífurlegur varðandi auknar lífslíkur[2] og nánast útrýmingu á barnadauða. Spurningin sem æpir efnahagslega á okkur er til hvers þeim árangri var náð.

Tilvísanir

  1. https://visbending.is/greinar/bid-barna-eftir-thjonustu-er-dyrkeypt/

  2. https://visbending.is/greinar/aukid-langlifi-kallar-a-umbreytingar/

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Árangur, áskoranir og lærdómur

2
Efnahagsmál

Það sem við mælum hefur áhrif á það sem við gerum

3
Efnahagsmál

Velsældarmælingar

4
Heimspeki

Innviðir og andrými hins opinbera vettvangs

5
Alþjóðamál

Pólland – mikilvæg evrópsk bandalagsþjóð

6
Aðrir sálmar

Staðbundnar og alþjóðlegar aðstæður

Peningar
Aðrir sálmar 15. tbl.

Áfalla­verð­bólg­an

Reynsla, viðbrögð og lærdómar
Wawel-kastali í Krakow í Póllandi
Alþjóðamál 15. tbl.

Pól­land – mik­il­væg evr­ópsk banda­lags­þjóð

Nairobi, Kenía
Alþjóðamál 15. tbl.

Leið Afr­íku til auð­legð­ar

Jürgen Habermas
Heimspeki 14. tbl.

Inn­við­ir og and­rými hins op­in­bera vett­vangs

Saga eins mesta hugsuðar Evrópu síðustu þrjá aldarfjórðunga

Alþingi
Efnahagsmál 14. tbl.

Ár­ang­ur, áskor­an­ir og lær­dóm­ur

Áratugur frá setningu nýrra laga um opinber fjármál
Jürgen Habermas
Aðrir sálmar 14. tbl.

Stað­bundn­ar og al­þjóð­leg­ar að­stæð­ur

Staða Íslands í hinu evrópska efnahagslega umhverfi
Smiðja - Alþingi
Aðrir sálmar 13. tbl.

Vond­ur hag­vöxt­ur og góð­ur

og mismunandi afrakstur hans
mynd1
Efnahagsmál 13. tbl.

Vel­sæld­ar­mæl­ing­ar

verða enn mikilvægari í núverandi óvissuástandi