USD 122,9 -0,3%
EUR 142,2
GBP 166,4
DKK 19,0
SEK 12,9 0,3%
NOK 13,0 0,5%
CHF 151,4 -0,2%
CAD 88,6 0,2%
JPY 0,8 -0,1%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,3%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,9 -0,3%
EUR 142,2
GBP 166,4
DKK 19,0
SEK 12,9 0,3%
NOK 13,0 0,5%
CHF 151,4 -0,2%
CAD 88,6 0,2%
JPY 0,8 -0,1%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,3%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Börn og aldr­að­ir

Blað vikunnar fjallar um börn og öldrun. Umgjörðin sem þessir tveir hópar búa við sýnir nokkuð vel hvernig samfélag okkur hefur tekist að byggja upp.

Í ritgerð sinni um efnahagslega möguleika barnabarna okkar (Economic Possibilities for our Grandchildren) setti hinn merki hagfræðingur John Maynard Keynes fram þá kenningu árið 1933 að náttúruleg efnahagsleg þróun auðugari ríkja fælist í minni vinnu. Raunar reiknaði hann það út að miðað við tækniþróun þá gæti hver vinnuvika styttst í um 14 klukkustundir á hundrað árum.

Árangurinn nú þegar rúm 90 ár eru liðin er þó enn kringum 36-40 stunda vinnuviku. Sem þýðir að á næsta tæpa áratug þurfa gervigreindin og róbótarnir að hjálpa okkur við að stytta vinnuvikuna um 22-26 klukkustundir. Það eru um þrír venjulegir vinnudagar. Framleiðni þarf að aukast verulega til að vinnuvikan styttist svo mikið svo hratt.

Án þess að hafa komist nær markmiðinu um styttri vinnuviku til að hafa meiri tíma með börnum okkar, barnabörnum, foreldrum eða öfum og ömmum þá höfum við þess í stað komið upp kerfum.

Gjald í framkvæmdasjóð aldraðra var sérstaklega lagt ofan á skattheimtu fyrir áratugum síðan en skortur á rými á hjúkrunar- og dvalarheimilum aldraðra er samt óstöðvandi umræðuefni. Það er þó ekki verið að senda fólkið út í geim heldur þarf einvörðungu að byggja yfir það hentugt húsnæði með hæfilegri þjónustu til að efri árin verð áhyggjulaus.

Við getum tekið við skólabörnum við sex ára aldur í skólum. En við getum enn ekki tekið við öllum börnum í leikskóla þegar að fæðingarorlofi foreldra lýkur, ástand líkt og fyrir áratugum síðan. Eins þurfa börnin að bíða í löngum röðum eftir lögbundinni þjónustu sem sem þau eiga rétt á samkvæmt barnasáttmálanum og umboðsmaður bendir á.[1]

Árangurinn frá því Keynes skrifaði ritgerðina um hagfræðina fyrir barnabörnin hefur verið gífurlegur varðandi auknar lífslíkur[2] og nánast útrýmingu á barnadauða. Spurningin sem æpir efnahagslega á okkur er til hvers þeim árangri var náð.

Tilvísanir

  1. https://visbending.is/greinar/bid-barna-eftir-thjonustu-er-dyrkeypt/

  2. https://visbending.is/greinar/aukid-langlifi-kallar-a-umbreytingar/

Næsta grein

Mest lesið
1
Alþjóðamál

Innlendir sigrar – erlendar forsendur

2
Aðrir sálmar

Alþjóðasamningar og sérhagsmunir

3
Alþjóðamál

Forsaga sameiginlegs evrópsks efnahags og markaðar

4
Alþjóðamál

Evrópuhugsjónin um almannavarnir

5
Aðrir sálmar

Varnir og ógnir

6
Efnahagsmál

Að taka frá Pétri til að borga Páli

Úkraína drónar
Aðrir sálmar 24. tbl.

Varn­ir og ógn­ir

Af manna völdu og fyrir almannahag
Eldgos, Svartsengi, Bláa Lónið
Alþjóðamál 24. tbl.

Evr­ópu­hug­sjón­in um al­manna­varn­ir

Peningar
Efnahagsmál 24. tbl.

Að taka frá Pétri til að borga Páli

Raunvextir, launa-framleiðnibilið og íslenska leiðin til að verja atvinnustig
49 Dráttarbáturinn Irisman keyrir á Árvakur
Alþjóðamál 23. tbl.

Inn­lend­ir sigr­ar – er­lend­ar for­send­ur

Landhelgissaga Íslands í alþjóðlegu samhengi

AFP__20240320__economou-notitle240319_npstx__v1__HighRes__EuFlagsInBrussels
Aðrir sálmar 23. tbl.

Al­þjóða­samn­ing­ar og sér­hags­mun­ir

íslenskar undanþágur hafa einkennt samningagerð á alþjóðavísu
Evrópusambandið þing
Alþjóðamál 23. tbl.

For­saga sam­eig­in­legs evr­ópsks efna­hags og mark­að­ar

stutt söguleg yfirferð um tilurð EES og Evrunnar með áherslu á þátt Delors
Vindorka
Orkumál 22. tbl.

Hin ónot­aða auð­lind Ís­lands

Vindorka gæti orðið lykill að orkuskiptum, lægra orkuverði og aukinni samkeppnishæfni Íslands.
Peningar, seðlar, krónur
Efnahagsmál 22. tbl.

Akki­les og fimm stoð­ir al­þjóða­geirans ís­lenska

Lífskjör Íslendinga ráðast sífellt meira af fjölbreyttum útflutningi.