Í maí á síðasta ári varði höfundur þessarar greinar doktorsritgerð í ferðamálafræði við Háskóla Íslands undir leiðsögn Gunnars Þórs Jóhannessonar, prófessors í ferðamálafræði við Háskóla Íslands. Þegar talað er um þennan tíma má vísa til hans sem ferðar þar sem það lýsir best þessu þróunarferli. Mikilvægur tímapunktur í þessu ferðalagi var aðild að stofnun landsbyggðar hackathonsins „Hacking Hekla“. Upphaflega hugmyndin var frekar einföld: þegar ákvörðun lá fyrir um akademískt nám og að verða doktorsnemi við Háskóla Íslands, starfaði höfundur við að temja hesta á Suðurlandi. Þar sem ég var þegar úti á landi vildi ég byrja á að byggja upp tengslanet innan sveitar þar til undirbúnings fyrir doktorsverkefnið, sem fjallaði um áhrif stafrænnar nýsköpunar í dreifbýli á Íslandi. Fljótt kom í ljós að það var auðveldara sagt en gert. Þannig kom upp hugmyndin að því búa til vettvang þar sem áhugasamt fólk með svipaðar hugmyndir gæti komið saman, tengst og skiptist á hugmyndum. Það leiddi síðar til verkefnisins „Hacking Hekla“, landsbyggðar hackathon
„Hlutverk lausnamóts (e. hackathon) var rannsóknarlegur; hann var notaður sem aðferðafræðiverkfæri til að fá skilning á og kanna stafræna nýjung, svæðaþróun og ferðamannaiðnað. Eitt markmiðið var að finna út hvort lausnamót geti verið notuð sem tól til að stuðla að nýsköpun á stafrænum lausnum fyrir svæðaþróun og sjálfbæran ferðaþjónustu á íslensku landsbyggðinni.“
Hackathon-lausnamótsins var notað til rannsóknar, þ.e. sem verkfæri til að öðlast skilning og kanna ofannefnt umfjöllunarefni um stafræna nýsköpun, svæðisbundna þróun og ferðaþjónustu. Eitt takmarkið var að finna út hvort hackathon-lausnamót geti nýst til að hvetja til aukinnar nýsköpunar varðandi stafrænar lausnir í svæðisbundinni þróun ferðaþjónustu í íslenskum sveitum.
Lausnir frumkvöðla
Talsverðum tíma var varið í íslenskri sveit með hestatamningafólki og fjárbændum, og dáðist höfundur að þeim hæfileikum sem meirihluti þessa fólks hafði til að finna alltaf lausn á þeim vandamálum sem þau stóðu frammi fyrir. Samt hefðu þau aldrei litið á sig sem „frumkvöðla“. Með Hacking Hekla var ekki einungis stefnt að því að búa til vettvang fyrir sköpun og nýsköpun, heldur líka litið á það sem verkfæri til að hjálpa frumkvöðlum á landsbyggðinni að skilja hvers þeir væru raunverulega megnugir. Hacking Hekla reyndist vera mikið meira en bara rannsóknarverkefni fyrir doktorsritgerðina. Það var herferð. Upphaflega var hugmyndin að efla stafræna nýsköpun í dreifbýli á Íslandi. Með fyrsta viðburði „Hacking Suðurland“, var lögð áhersla á að hvetja mögulega þátttakendur til að taka þátt í viðburðinum og pæla í stafrænum lausnum til að vinna gegn matarsóun, auka umhverfismeðvitund o.s.frv.
Þar sem stafræn þróun var mjög í tísku hvað varðaði verkefni á landsbyggðinni, var gengið út frá því að þessi viðburður myndi „smella“ og búist við miklum áhuga og fjölda skráninga á viðburðinn. Það gerðist þó ekki. Í stað þess að vekja áhuga virtist áhersla okkar á stafrænar lausnir fæla mögulega þátttakendur í burtu. Einungis þegar markaðsherferðinni var breytt í „sköpun“ og „nýsköpun“ byrjaði fólk að sýna áhuga, skrá sig og þróa ýmsar skapandi hugmyndir til að bregðast við álitaefnum viðburðarins. Sigurvegari fyrsta tilraunarverkefnisins var „Ómangó“, verkefni sem tók fyrir hátt kolefnisspor á innfluttu mangói á Íslandi. Á tveim dögum var mótuð framkvæmdaáætlun sem mundi gera þeim kleift að sækja mangófrumur, endurnýja þær …
