USD 124,5 -0,3%
EUR 143,8 0,3%
GBP 166,4 0,2%
DKK 19,2 0,3%
SEK 13,3 0,5%
NOK 13,0
CHF 158,1 0,6%
CAD 90,7 -0,2%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 124,5 -0,3%
EUR 143,8 0,3%
GBP 166,4 0,2%
DKK 19,2 0,3%
SEK 13,3 0,5%
NOK 13,0
CHF 158,1 0,6%
CAD 90,7 -0,2%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Hag­vaxt­ar­sag­an frá Kína

Reynslan af því að vera seðlabankastjóri á Íslandi eftir fjármálahrunið fyrir fimmtán árum er eftirsótt þekking og sagan nýlega valin viðskiptabók ársins í Kína.

shutterstock_236626237
Mynd: Shutterstock

Við lesum daglega um hvernig Kína hefur áhrif á hlutabréfamarkaði, hrávörumarkaði og meðal annars markaðina fyrir sólarsellur, rafhlöður og rafbíla. Greining á gangverki kínverska hagkerfisins sýnir að staðhæfingin um að „allt sé tengt öllu“ á mjög vel við.

Vöxtur landsframleiðslunnar á mann undanfarin 30 ár í Kína sýnir hvernig þróunin hefur verið saga ótvíræðs efnahagslegs uppgangs og velgengni. Oftast eru það lítil og sérstök lönd sem marka þróun á jöðrunum, en það á ekki við hér. Efnahagslegur vöxtur Kína varð yfir 1000% á þessu tímabili.

Mjög miklar fjárfestingar gerðu bæði mögulegan og knúðu áfram vöxtinn. Tvenn sérkenni þar færðu kínverskum fyrirtækjum gífurlega fjárfestingargetu. Í „kommúnista-paradísinni“ Kína er aðeins helmingi verðmætasköpunarinnar varið til framleiðsluþáttar vinnuaflsins, eða tekna til fólks. Hinum helmingnum er haldið eftir í fyrirtækjunum og hjá eigendum þeirra. Í „kapítalísku-paradísinni“ Bandaríkjunum er launahlutfallið 60% en hagnaðarhlutfallið 40% eða hlutfall framleiðsluþáttar kapítalsins.

Það sem meira er, þá spara bandarísk heimili aðeins um 5% af sínum stærri hlut framleiðsluþáttar launanna, en í Kína er sparnaðurinn fimmfaldur, eða um 25%, af lægri hlutdeild vinnuaflsins. Þetta síðarnefnda sérkenni er gjarnan skýrt með veikburða heilbrigðis- og lífeyriskerfi og eins-barns-stefnunni. Hver einstaklingur verður að spara fyrir sínum efri árum, sérstaklega ef þú átt dóttur, sem að í Kína er venjulega gift inn í fjölskyldu eiginmannsins.

Til einföldunar má segja að vel yfir helmingur landsframleiðslunnar í Kína er því stöðugt nýttur í nýjar fjárfestingar. Þannig eru heildarfjárfestingar í Kína um 40% af landsframleiðslu en í Bandaríkjunum og Evrópusambandinu er það fjárfestingarhlutfall helmingi minna, eða um 20%. Með stöðugt aukinni landsframleiðslu í Kína bætast því árlega við 40% af sífellt stærri grunni. Það myndar hafsjó fjárfestingartækifæra og möguleika til uppbyggingar.

Screenshot 2024-10-15 111320

Hagvaxtarlíkan Solows og aukin framleiðni

Þegar höfundur lærði hagfræði snemma á níunda áratug síðustu aldar voru nemendur þjálfaðir í vaxtarlíkaninu sem færði Robert Solow Nóbelsverðlaun sænska seðlabankans. Það að læra um vaxtarlíkanið þótti fáum hafa nokkurt hagnýtt gildi þá. Hins vegar eru áhrifin sem líkanið lýsir vel sýnileg í Kína í dag.

Eftir nokkurra ára mikla fjárfestingu hefur stofn framleiðsluþátta í vélum, byggingum og tækjum aukist mikið. Þessir framleiðsluþættir fjármagnsins slitna hins vegar einnig og verða smám saman úreltir. Að lokum verður hagkerfið eins og hamstrahjól sem snýst stöðugt hraðar. Allir leggja harðar að sér, þar sem rýrnun fjármagns eyðir verðmætum jafnóðum og þau verða til.Við þessum vanda er aðeins til ein áhrifaríkt lausn, það er aukin framleiðni.

IMG_1691

Arðsemi fyrirtækja í Kína

Undanfarin tíu ár hefur greinarhöfundur stundum aðstoðað vestræn fyrirtæki við að greina keppinauta sína í Kína. Það hljómar kannski ótrúlega, en í Kína er í raun hægt að nálgast arðsemisútreikninga og framleiðslugögn niður á hverja einstaka verksmiðju. Á öllum framleiðslustigum, ef þú bara veist hvar á að leita.

Við gátum þannig dregið saman gögn um úrval af verksmiðjum bæði í frumframleiðslu og innan frekari eftirvinnslu þar sem hægt var að greina framleiðsluna ofan í kjölinn. Auk þess að styrkja rannsóknina með því ræða við stjórnendur í verksmiðjum um stöðu mála, áætlanir og helstu …

Fáðu áskrift til að lesa

Áskrift að Vísbendingu hæfir þeim sem hafa gaman að óvilhöllum greiningum og gagn af greinargóðum upplýsingum um efnahagsmál, viðskipti og nýsköpun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

3
Loftslagsmál

Gildi vísinda og vísindalegrar gagnrýni

4
Aðrir sálmar

Er verðbólgan komin til að vera?

5
Efnahagsmál

Verðbólga og vinnumarkaður

6
Nýsköpun

Þetta sögðu þrjú hundruð frumkvöðlar

Seðlabanki
Efnahagsmál 11. tbl.

Verð­bólga og stýri­vext­ir

Um verðbólgulíkön Seðlabankans, takmarkanir þeirra og hlutverk stýrivaxta í hagstjórn Íslands.
olia_basra_irak
Aðrir sálmar 11. tbl.

Von­ir og vænt­ing­ar

Brostnar, styrktar og hverfandi
Vetur í Reykjavík
Efnahagsmál 11. tbl.

Hag­vöxt­ur og aðr­ir vel­sæld­ar­vís­ar

Velsældarvísar sýna margvíslega þætti samfélagsins en hafa takmarkanir við stefnumótun
Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun

Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu
Mannlíf í Reykjavík
Lífeyrismál 10. tbl.

Elli­líf­eyr­ir og vísi­töl­ur

Loftslagsmál 9. tbl.

Um bók­ina Hita­mál eft­ir Frosta Sig­ur­jóns­son

Ýtarleg úttekt með rýni og staðreyndaprófunum samkvæmt vísindalegum aðferðum. Inngangsgrein að þessari úttekt birtist í 9. tbl. 44. árg. vikuritsins Vísbendingar.
Jöklar dsf8175h
Loftslagsmál 9. tbl.

Gildi vís­inda og vís­inda­legr­ar gagn­rýni

Um hitamál og bábiljur