USD 126,3 -0,5%
EUR 144
GBP 166,9 -0,1%
DKK 19,3
SEK 13,0 -0,1%
NOK 12,7 -0,8%
CHF 156,2 0,1%
CAD 89,1 -0,1%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
USD 126,3 -0,5%
EUR 144
GBP 166,9 -0,1%
DKK 19,3
SEK 13,0 -0,1%
NOK 12,7 -0,8%
CHF 156,2 0,1%
CAD 89,1 -0,1%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Hag­vaxt­ar­sag­an frá Kína

Reynslan af því að vera seðlabankastjóri á Íslandi eftir fjármálahrunið fyrir fimmtán árum er eftirsótt þekking og sagan nýlega valin viðskiptabók ársins í Kína.

shutterstock_236626237
Mynd: Shutterstock

Við lesum daglega um hvernig Kína hefur áhrif á hlutabréfamarkaði, hrávörumarkaði og meðal annars markaðina fyrir sólarsellur, rafhlöður og rafbíla. Greining á gangverki kínverska hagkerfisins sýnir að staðhæfingin um að „allt sé tengt öllu“ á mjög vel við.

Vöxtur landsframleiðslunnar á mann undanfarin 30 ár í Kína sýnir hvernig þróunin hefur verið saga ótvíræðs efnahagslegs uppgangs og velgengni. Oftast eru það lítil og sérstök lönd sem marka þróun á jöðrunum, en það á ekki við hér. Efnahagslegur vöxtur Kína varð yfir 1000% á þessu tímabili.

Mjög miklar fjárfestingar gerðu bæði mögulegan og knúðu áfram vöxtinn. Tvenn sérkenni þar færðu kínverskum fyrirtækjum gífurlega fjárfestingargetu. Í „kommúnista-paradísinni“ Kína er aðeins helmingi verðmætasköpunarinnar varið til framleiðsluþáttar vinnuaflsins, eða tekna til fólks. Hinum helmingnum er haldið eftir í fyrirtækjunum og hjá eigendum þeirra. Í „kapítalísku-paradísinni“ Bandaríkjunum er launahlutfallið 60% en hagnaðarhlutfallið 40% eða hlutfall framleiðsluþáttar kapítalsins.

Það sem meira er, þá spara bandarísk heimili aðeins um 5% af sínum stærri hlut framleiðsluþáttar launanna, en í Kína er sparnaðurinn fimmfaldur, eða um 25%, af lægri hlutdeild vinnuaflsins. Þetta síðarnefnda sérkenni er gjarnan skýrt með veikburða heilbrigðis- og lífeyriskerfi og eins-barns-stefnunni. Hver einstaklingur verður að spara fyrir sínum efri árum, sérstaklega ef þú átt dóttur, sem að í Kína er venjulega gift inn í fjölskyldu eiginmannsins.

Til einföldunar má segja að vel yfir helmingur landsframleiðslunnar í Kína er því stöðugt nýttur í nýjar fjárfestingar. Þannig eru heildarfjárfestingar í Kína um 40% af landsframleiðslu en í Bandaríkjunum og Evrópusambandinu er það fjárfestingarhlutfall helmingi minna, eða um 20%. Með stöðugt aukinni landsframleiðslu í Kína bætast því árlega við 40% af sífellt stærri grunni. Það myndar hafsjó fjárfestingartækifæra og möguleika til uppbyggingar.

Screenshot 2024-10-15 111320

Hagvaxtarlíkan Solows og aukin framleiðni

Þegar höfundur lærði hagfræði snemma á níunda áratug síðustu aldar voru nemendur þjálfaðir í vaxtarlíkaninu sem færði Robert Solow Nóbelsverðlaun sænska seðlabankans. Það að læra um vaxtarlíkanið þótti fáum hafa nokkurt hagnýtt gildi þá. Hins vegar eru áhrifin sem líkanið lýsir vel sýnileg í Kína í dag.

Eftir nokkurra ára mikla fjárfestingu hefur stofn framleiðsluþátta í vélum, byggingum og tækjum aukist mikið. Þessir framleiðsluþættir fjármagnsins slitna hins vegar einnig og verða smám saman úreltir. Að lokum verður hagkerfið eins og hamstrahjól sem snýst stöðugt hraðar. Allir leggja harðar að sér, þar sem rýrnun fjármagns eyðir verðmætum jafnóðum og þau verða til.Við þessum vanda er aðeins til ein áhrifaríkt lausn, það er aukin framleiðni.

IMG_1691

Arðsemi fyrirtækja í Kína

Undanfarin tíu ár hefur greinarhöfundur stundum aðstoðað vestræn fyrirtæki við að greina keppinauta sína í Kína. Það hljómar kannski ótrúlega, en í Kína er í raun hægt að nálgast arðsemisútreikninga og framleiðslugögn niður á hverja einstaka verksmiðju. Á öllum framleiðslustigum, ef þú bara veist hvar á að leita.

Við gátum þannig dregið saman gögn um úrval af verksmiðjum bæði í frumframleiðslu og innan frekari eftirvinnslu þar sem hægt var að greina framleiðsluna ofan í kjölinn. Auk þess að styrkja rannsóknina með því ræða við stjórnendur í verksmiðjum um stöðu mála, áætlanir og helstu …

Fáðu áskrift til að lesa

Áskrift að Vísbendingu hæfir þeim sem hafa gaman að óvilhöllum greiningum og gagn af greinargóðum upplýsingum um efnahagsmál, viðskipti og nýsköpun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

3
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

4
Orkumál

Íslensk orka í alþjóðlegu samhengi – ávinningur sem mælist í milljörðum

5
Aðrir sálmar

Höfrungar og kollhnísar

6
Efnahagsmál

Fjármálaáætlun 2027 til 2031: Hvert skal stefnt?

Peningar, seðlar, krónur
Efnahagsmál 22. tbl.

Akki­les og fimm stoð­ir al­þjóða­geirans ís­lenska

Lífskjör Íslendinga ráðast sífellt meira af fjölbreyttum útflutningi.
Harpa
Nýsköpun 22. tbl.

Hvar eiga skap­andi grein­ar heima í nýrri at­vinnu­stefn­u?

Skapandi greinar eru verðmætari fyrir atvinnulíf og samfélag en hefðbundnir hagvísar gefa til kynna.
Vindorka
Orkumál 22. tbl.

Verð­vernd í krafti vind­orku

Vindorka getur aukið raforkuframboð, lækkað kostnað og stutt orkuskipti með minni umhverfisáhrifum.
pexels-rinoadamo-34586065
Sjálfbærni 22. tbl.

Líf­fræði­leg fjöl­breytni — áhrif og ábyrgð fyr­ir­tækja

Líffræðileg fjölbreytni er undirstaða samfélags, atvinnulífs og þeirrar velferðar sem við njótum.

OR89708
Orkumál 22. tbl.

Heitasta tæki­færið: Þeg­ar vís­indi og þekk­ing opna nýj­ar vídd­ir í jarð­hita

Djúpnýting jarðhita gæti margfaldað orkuvinnslu og markað næstu byltingu í íslenskum orkumálum.
Hellisheiði dsf7264
Efnahagsmál 22. tbl.

At­vinnu­stefna til 2035: Óraun­hæf og mót­sagna­kennd mark­mið

Getur hagkerfið vaxið endalaust á plánetu þar sem auðlindir eru takmarkaðar?
Raforka, raflínur
Orkumál 22. tbl.

Fram­tíð­in og fjöregg­ið okk­ar

Raforkumarkaðir snúast ekki aðeins um verð heldur einnig um orkuöryggi og stöðugleika.
Hellisheiði dji-20260610131247-0988-d-2
Orkumál 22. tbl.

Ís­lensk orka í al­þjóð­legu sam­hengi – ávinn­ing­ur sem mælist í millj­örð­um

Lokun Hormússunds sýnir hvernig íslensk orkuuppbygging hefur varið heimili og fyrirtæki gegn alþjóðlegum orkukreppum.