USD 123,1 -0,1%
EUR 144,9
GBP 166,0 0,1%
DKK 19,4
SEK 13,6 0,2%
NOK 12,9
CHF 158,7 -0,1%
CAD 89,9
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 123,1 -0,1%
EUR 144,9
GBP 166,0 0,1%
DKK 19,4
SEK 13,6 0,2%
NOK 12,9
CHF 158,7 -0,1%
CAD 89,9
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Hag­vaxt­ar­sag­an frá Kína

Reynslan af því að vera seðlabankastjóri á Íslandi eftir fjármálahrunið fyrir fimmtán árum er eftirsótt þekking og sagan nýlega valin viðskiptabók ársins í Kína.

shutterstock_236626237
Mynd: Shutterstock

Við lesum daglega um hvernig Kína hefur áhrif á hlutabréfamarkaði, hrávörumarkaði og meðal annars markaðina fyrir sólarsellur, rafhlöður og rafbíla. Greining á gangverki kínverska hagkerfisins sýnir að staðhæfingin um að „allt sé tengt öllu“ á mjög vel við.

Vöxtur landsframleiðslunnar á mann undanfarin 30 ár í Kína sýnir hvernig þróunin hefur verið saga ótvíræðs efnahagslegs uppgangs og velgengni. Oftast eru það lítil og sérstök lönd sem marka þróun á jöðrunum, en það á ekki við hér. Efnahagslegur vöxtur Kína varð yfir 1000% á þessu tímabili.

Mjög miklar fjárfestingar gerðu bæði mögulegan og knúðu áfram vöxtinn. Tvenn sérkenni þar færðu kínverskum fyrirtækjum gífurlega fjárfestingargetu. Í „kommúnista-paradísinni“ Kína er aðeins helmingi verðmætasköpunarinnar varið til framleiðsluþáttar vinnuaflsins, eða tekna til fólks. Hinum helmingnum er haldið eftir í fyrirtækjunum og hjá eigendum þeirra. Í „kapítalísku-paradísinni“ Bandaríkjunum er launahlutfallið 60% en hagnaðarhlutfallið 40% eða hlutfall framleiðsluþáttar kapítalsins.

Það sem meira er, þá spara bandarísk heimili aðeins um 5% af sínum stærri hlut framleiðsluþáttar launanna, en í Kína er sparnaðurinn fimmfaldur, eða um 25%, af lægri hlutdeild vinnuaflsins. Þetta síðarnefnda sérkenni er gjarnan skýrt með veikburða heilbrigðis- og lífeyriskerfi og eins-barns-stefnunni. Hver einstaklingur verður að spara fyrir sínum efri árum, sérstaklega ef þú átt dóttur, sem að í Kína er venjulega gift inn í fjölskyldu eiginmannsins.

Til einföldunar má segja að vel yfir helmingur landsframleiðslunnar í Kína er því stöðugt nýttur í nýjar fjárfestingar. Þannig eru heildarfjárfestingar í Kína um 40% af landsframleiðslu en í Bandaríkjunum og Evrópusambandinu er það fjárfestingarhlutfall helmingi minna, eða um 20%. Með stöðugt aukinni landsframleiðslu í Kína bætast því árlega við 40% af sífellt stærri grunni. Það myndar hafsjó fjárfestingartækifæra og möguleika til uppbyggingar.

Screenshot 2024-10-15 111320

Hagvaxtarlíkan Solows og aukin framleiðni

Þegar höfundur lærði hagfræði snemma á níunda áratug síðustu aldar voru nemendur þjálfaðir í vaxtarlíkaninu sem færði Robert Solow Nóbelsverðlaun sænska seðlabankans. Það að læra um vaxtarlíkanið þótti fáum hafa nokkurt hagnýtt gildi þá. Hins vegar eru áhrifin sem líkanið lýsir vel sýnileg í Kína í dag.

Eftir nokkurra ára mikla fjárfestingu hefur stofn framleiðsluþátta í vélum, byggingum og tækjum aukist mikið. Þessir framleiðsluþættir fjármagnsins slitna hins vegar einnig og verða smám saman úreltir. Að lokum verður hagkerfið eins og hamstrahjól sem snýst stöðugt hraðar. Allir leggja harðar að sér, þar sem rýrnun fjármagns eyðir verðmætum jafnóðum og þau verða til.Við þessum vanda er aðeins til ein áhrifaríkt lausn, það er aukin framleiðni.

IMG_1691

Arðsemi fyrirtækja í Kína

Undanfarin tíu ár hefur greinarhöfundur stundum aðstoðað vestræn fyrirtæki við að greina keppinauta sína í Kína. Það hljómar kannski ótrúlega, en í Kína er í raun hægt að nálgast arðsemisútreikninga og framleiðslugögn niður á hverja einstaka verksmiðju. Á öllum framleiðslustigum, ef þú bara veist hvar á að leita.

Við gátum þannig dregið saman gögn um úrval af verksmiðjum bæði í frumframleiðslu og innan frekari eftirvinnslu þar sem hægt var að greina framleiðsluna ofan í kjölinn. Auk þess að styrkja rannsóknina með því ræða við stjórnendur í verksmiðjum um stöðu mála, áætlanir og helstu …

Fáðu áskrift til að lesa

Áskrift að Vísbendingu hæfir þeim sem hafa gaman að óvilhöllum greiningum og gagn af greinargóðum upplýsingum um efnahagsmál, viðskipti og nýsköpun.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Stjórnmálin mega ekki bara fara sínu fram

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Alþjóðamál

Frá lögmæti til „banvæns“ valds

4
Húsnæðismál

25 ár af húsnæðisskorti

5
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

6
Húsnæðismál

Grænt gímald – nýtt hugtak í skipulagsmálum?

Alþingi
Efnahagsmál 7. tbl.

Nokk­ur orð um gagn­rýni á frum­varp um launa­vísi­tölu

Bak við tæknilegar lagabreytingar leynist grundvallarspurning um réttindi
Aðrir sálmar 7. tbl.

Mik­il­vægi mæl­inga

og gagnrýninnar umfjöllunar um þær
IMG_3749
Efnahagsmál 7. tbl.

Er rétt að leggja spá­deild Hag­stofu Ís­lands nið­ur?

Hagspár snúast ekki eingöngu um tölur heldur traust, aðferðir og túlkun.
Skóli, menntun
Menntamál 6. tbl.

Að end­ur­heimta fræða­sam­fé­lag­ið: Há­skól­ar þurfa meira en mæl­ing­ar


Verslun, Matvörur
Efnahagsmál 6. tbl.

Ósam­hverf áhrif geng­is­breyt­inga á verð mat- og drykkj­ar­vöru

Gengishækkun hefur síður áhrif til lækkunar verðlags á meðan gengislækkun leiðir frekar til verðhækkunar. Ástæðan getur verið skortur á samkeppni eða merki um að neytendur séu ekki nægilega vakandi fyrir verðbreytingum.
Mannlíf í Reykjavík
Aðrir sálmar 6. tbl.

Meira en og minna en

> & <
Alþingi
Efnahagsmál 5. tbl.

Stjórn­mál­in mega ekki bara fara sínu fram

Mistök við hagstjórn getur verið erfitt að leiðrétta
afp-20260118-934r9ke-v1-highres-greenlandgermanydenmarkusdemonstration
Alþjóðamál 5. tbl.

Frá lög­mæti til „ban­væns“ valds

Um vald, öryggi og veikleika hernaðarlegra yfirburða