USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Meira en og minna en

> & <

Mannlíf í Reykjavík
Mynd: Davíð Þór

Það getur þótt furðulegt eða skiljanlegt að vöruverð hækki meira en lækki minna en sem samsvarar gengisbreytingum. Forsíðugrein vikunnar sýnir með greiningu raungagna að svo er þessu háttað á um mat og drykk hérlendis. Þeir lesendur sem að reikna með skilvirkni markaða myndu ganga út frá því að samkeppni ætti að vinna bug á þessum óeðlilega mun og eyða honum. Þeir lesendur sem trúa á kennisetninguna um að eina markmið fyrirtækja sé hámörkun hagnaðar eru eflaust ásáttir við þetta atferli. Þriðja leiðin er að skilgreina þetta hækkunareðli sem hvorki furðulegt né skiljanlegt – heldur þess í stað óeðlilegt. Þá er vel mögulegt að þetta skrið úr gengisfarveginum sé hluti skýringarinnar á þeim þætti hinnar þrálátu verðbólgu hérlendis sem miklar vaxtahækkanir og hátt raunvaxtastig bíta alls ekki á.

Fyrir tveimur árum birtist rammagrein í Peningamálum 2023/4 sem fór víða um fjölmiðla á þeim tíma til að slá út af borðinu hugmyndina um að verðbólga hér væri drifin áfram af hagnaðarsókn fyrirtækja en í Vísbendingu á þeim tíma birtist þýðing á þá tveggja ára gamalli grein um hagnaðardrifna verðbólgu.

Stærsta fréttastofa landsins vitnaði til Vísbendingargreinar Axels Hall og Gylfa Zoega úr síðasta tölublaði á þriðjudag en án þess að geta nafns vikuritsins upphátt í sjónvarpsfréttum. Það var þó gert á vef Rúv, líkt og vefjum vísis, mbl og vb.is. Greinin náði inn í sali Alþingis, án þess að rökræður um gagnrýnina hafi rist djúpt, eða hvort eðli hins tvöfalda láss væri rétt skilið, eða hve mikill munur væri frá gildandi lögum. Það hefur ráðherra málaflokksins nú skýrt með Vísisgrein í morgun. Eins var æpandi þögn eða samanburðarskortur við reglur sem gilda um sjálfvirka launhækkun þingmanna sjálfra samkvæmt annarri vísitölu, sem gæti valdið mun meira launaskriði og verðbólguþrýstingi heldur en að lífeyrir elti launaþróun.

Síðari grein blaðsins felur ekki síður í sér mikilvægan boðskap um mælingar og það sem meira máli skiptir.

Næsta grein

Mest lesið
1
Atvinna

Er atvinnuleysi innflytjenda næmara fyrir hagsveiflum?

2
Aðrir sálmar

Gylfaginning

3
Loftslagsmál

París, prósentur og prófsteinninn

4
Aðrir sálmar

Af Atómstöðinni

5
Opinber fjármál

Nýtt grunnviðmið fyrir stjórnarhætti opinberra aðila

6
Umhverfi

Ef Ísland væri borg á meginlandi Evrópu

Reykjavíkurhöfn
Efnahagsmál 32. tbl.

Hvert er mark­mið efna­hags­lífs­ins?

Mikilvægi skilnings á samhengi og hugtökum
Reykjavík

Staða há­skóla­mennt­aðra á hús­næð­is­mark­aði

Ný könnun Félagsvísindastofnunar HÍ bendir til þess að háskólamenntun ein og sér tryggi ekki greiða leið inn á húsnæðismarkað. Flestir eignast að lokum eigið húsnæði, en leiðin þangað virðist orðin lengri og kostnaðarsamari en áður og byggist oft á stuðningi fjölskyldu, skuldsetningu og miklu vinnuframlagi.

Stjórnarráðið
Efnahagsmál 31. tbl.

Til hvers eru op­in­ber fjár­mál?

Mikilvægi umræðunnar um tölur og orð
Peningar
Efnahagsmál 31. tbl.

Und­ir­liggj­andi kostn­að­ar­þrýst­ing­ur

Launa-framleiðnibilið, framlegð og atvinnustig á Íslandi
AFP__20240320__economou-notitle240319_npstx__v1__HighRes__EuFlagsInBrussels

Evr­ópa og nýi heim­ur­inn

vesturheimur og vesturveldin eru hugtök til að endurskilgreina