USD 125,6 0,3%
EUR 145,1 0,1%
GBP 167,7 -0,1%
DKK 19,4 0,1%
SEK 13,6 -0,3%
NOK 13,0 0,2%
CHF 161,1 0,3%
CAD 92,5 0,5%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 125,6 0,3%
EUR 145,1 0,1%
GBP 167,7 -0,1%
DKK 19,4 0,1%
SEK 13,6 -0,3%
NOK 13,0 0,2%
CHF 161,1 0,3%
CAD 92,5 0,5%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Meira en og minna en

> & <

Mannlíf í Reykjavík
Mynd: Davíð Þór

Það getur þótt furðulegt eða skiljanlegt að vöruverð hækki meira en lækki minna en sem samsvarar gengisbreytingum. Forsíðugrein vikunnar sýnir með greiningu raungagna að svo er þessu háttað á um mat og drykk hérlendis. Þeir lesendur sem að reikna með skilvirkni markaða myndu ganga út frá því að samkeppni ætti að vinna bug á þessum óeðlilega mun og eyða honum. Þeir lesendur sem trúa á kennisetninguna um að eina markmið fyrirtækja sé hámörkun hagnaðar eru eflaust ásáttir við þetta atferli. Þriðja leiðin er að skilgreina þetta hækkunareðli sem hvorki furðulegt né skiljanlegt – heldur þess í stað óeðlilegt. Þá er vel mögulegt að þetta skrið úr gengisfarveginum sé hluti skýringarinnar á þeim þætti hinnar þrálátu verðbólgu hérlendis sem miklar vaxtahækkanir og hátt raunvaxtastig bíta alls ekki á.

Fyrir tveimur árum birtist rammagrein í Peningamálum 2023/4 sem fór víða um fjölmiðla á þeim tíma til að slá út af borðinu hugmyndina um að verðbólga hér væri drifin áfram af hagnaðarsókn fyrirtækja en í Vísbendingu á þeim tíma birtist þýðing á þá tveggja ára gamalli grein um hagnaðardrifna verðbólgu.

Stærsta fréttastofa landsins vitnaði til Vísbendingargreinar Axels Hall og Gylfa Zoega úr síðasta tölublaði á þriðjudag en án þess að geta nafns vikuritsins upphátt í sjónvarpsfréttum. Það var þó gert á vef Rúv, líkt og vefjum vísis, mbl og vb.is. Greinin náði inn í sali Alþingis, án þess að rökræður um gagnrýnina hafi rist djúpt, eða hvort eðli hins tvöfalda láss væri rétt skilið, eða hve mikill munur væri frá gildandi lögum. Það hefur ráðherra málaflokksins nú skýrt með Vísisgrein í morgun. Eins var æpandi þögn eða samanburðarskortur við reglur sem gilda um sjálfvirka launhækkun þingmanna sjálfra samkvæmt annarri vísitölu, sem gæti valdið mun meira launaskriði og verðbólguþrýstingi heldur en að lífeyrir elti launaþróun.

Síðari grein blaðsins felur ekki síður í sér mikilvægan boðskap um mælingar og það sem meira máli skiptir.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

4
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

5
Efnahagsmál

Nokkur orð um gagnrýni á frumvarp um launavísitölu

6
Efnahagsmál

Er rétt að leggja spádeild Hagstofu Íslands niður?

Loftslagsmál . tbl.

Um bók­ina Hita­mál eft­ir Frosta Sig­ur­jóns­son

Ýtarleg úttekt með rýni og staðreyndaprófunum samkvæmt vísindalegum aðferðum.Inngangsgrein að þessari úttekt birtist í 9. tbl. 44. árg. vikuritsins Vísbendingar.
Iceland.A2004028.1355.500m
Nýsköpun 9. tbl.

Þetta sögðu þrjú hund­ruð frum­kvöðl­ar

Um nýsköpunarumhverfið hérlendis
Umferð, Reykjavík
Aðrir sálmar 9. tbl.

Vís­indi og ný­sköp­un

Þurfa að spila saman og hanga saman
Jöklar dsf8175h
Loftslagsmál 9. tbl.

Gildi vís­inda og vís­inda­legr­ar gagn­rýni

Um hitamál og bábiljur

Seðlar, krónur, peningar
Efnahagsmál 8. tbl.

Um DNA og verð­bólgu

Án trúverðugs akkeris fyrir verðbólguvæntingar festist verðbólgan í sessi.
Seðlabanki
Efnahagsmál 8. tbl.

Verð­bólga og vinnu­mark­að­ur

Þrátt fyrir kólnun er verðbólguþrýstingur enn of mikill.
Aðrir sálmar 8. tbl.

Er verð­bólg­an kom­in til að ver­a?

Tvær, tvær og hálf, fjórar eða fimm prósentur
Alþingi
Efnahagsmál 7. tbl.

Nokk­ur orð um gagn­rýni á frum­varp um launa­vísi­tölu

Bak við tæknilegar lagabreytingar leynist grundvallarspurning um réttindi