USD 126,4 0,9%
EUR 144
GBP 167,1 -0,2%
DKK 19,3 -0,1%
SEK 13,0 -0,5%
NOK 12,9 -0,7%
CHF 156,1 0,8%
CAD 89,1 0,2%
JPY 0,8 0,7%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 126,4 0,9%
EUR 144
GBP 167,1 -0,2%
DKK 19,3 -0,1%
SEK 13,0 -0,5%
NOK 12,9 -0,7%
CHF 156,1 0,8%
CAD 89,1 0,2%
JPY 0,8 0,7%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Meira en og minna en

> & <

Mannlíf í Reykjavík
Mynd: Davíð Þór

Það getur þótt furðulegt eða skiljanlegt að vöruverð hækki meira en lækki minna en sem samsvarar gengisbreytingum. Forsíðugrein vikunnar sýnir með greiningu raungagna að svo er þessu háttað á um mat og drykk hérlendis. Þeir lesendur sem að reikna með skilvirkni markaða myndu ganga út frá því að samkeppni ætti að vinna bug á þessum óeðlilega mun og eyða honum. Þeir lesendur sem trúa á kennisetninguna um að eina markmið fyrirtækja sé hámörkun hagnaðar eru eflaust ásáttir við þetta atferli. Þriðja leiðin er að skilgreina þetta hækkunareðli sem hvorki furðulegt né skiljanlegt – heldur þess í stað óeðlilegt. Þá er vel mögulegt að þetta skrið úr gengisfarveginum sé hluti skýringarinnar á þeim þætti hinnar þrálátu verðbólgu hérlendis sem miklar vaxtahækkanir og hátt raunvaxtastig bíta alls ekki á.

Fyrir tveimur árum birtist rammagrein í Peningamálum 2023/4 sem fór víða um fjölmiðla á þeim tíma til að slá út af borðinu hugmyndina um að verðbólga hér væri drifin áfram af hagnaðarsókn fyrirtækja en í Vísbendingu á þeim tíma birtist þýðing á þá tveggja ára gamalli grein um hagnaðardrifna verðbólgu.

Stærsta fréttastofa landsins vitnaði til Vísbendingargreinar Axels Hall og Gylfa Zoega úr síðasta tölublaði á þriðjudag en án þess að geta nafns vikuritsins upphátt í sjónvarpsfréttum. Það var þó gert á vef Rúv, líkt og vefjum vísis, mbl og vb.is. Greinin náði inn í sali Alþingis, án þess að rökræður um gagnrýnina hafi rist djúpt, eða hvort eðli hins tvöfalda láss væri rétt skilið, eða hve mikill munur væri frá gildandi lögum. Það hefur ráðherra málaflokksins nú skýrt með Vísisgrein í morgun. Eins var æpandi þögn eða samanburðarskortur við reglur sem gilda um sjálfvirka launhækkun þingmanna sjálfra samkvæmt annarri vísitölu, sem gæti valdið mun meira launaskriði og verðbólguþrýstingi heldur en að lífeyrir elti launaþróun.

Síðari grein blaðsins felur ekki síður í sér mikilvægan boðskap um mælingar og það sem meira máli skiptir.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

3
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

4
Aðrir sálmar

Höfrungar og kollhnísar

5
Efnahagsmál

Fjármálaáætlun 2027 til 2031: Hvert skal stefnt?

6
Fiskveiðar

Krókaaflakerfi

Hellisheiði gsf0529
Atvinna 22. tbl.

Orka sem þekk­ing­ar­grunn­ur: Hvar ligg­ur raun­veru­legt for­skot Ís­lands?

Framtíðarhagsæld ræðst af því hvernig við nýtum orkuna, ekki aðeins hversu mikið við framleiðum.
Hellisheiði dsf7301-2
Orkumál 22. tbl.

Ár­ang­ur í orku­mál­um á einu og hálfu ári

Á síðustu átján mánuðum hafa verið stigin stór skref í átt að auknu raforkuöryggi, meiri orkuöflun og skilvirkari stjórnsýslu í orkumálum.
Heiðmörk
Samfélag 22. tbl.

Ómissandi inn­við­ir og áfalla­þol

Loftslagsbreytingar, gosskeið og fjölþáttaógnir í breyttum veruleika innviðafyrirtækja.
Hellisheiði dji-20260610131432-0999-d
Umhverfi 22. tbl.

Er þjóð­lend­an mark­aðsvara eða auð­lind í eigu þjóð­ar?

Þjóðlendulínan hefur verið dregin en stóra spurningin stendur eftir: Hver ræður þjóðlendunni?

Framkvæmdir í Reykjavík
Atvinna 22. tbl.

At­vinnu­stefna fyr­ir Ís­land: virð­ing­ar­verð sýn sem þarf að skerpa

Atvinnustefna mótar ekki aðeins hagvöxt heldur einnig störf, samfélag og lífsgæði.
TMG_260526_ samspila_haskola_atvinnulifs-013
Menntamál 22. tbl.

Hlut­verk há­skóla í at­vinnu­stefnu stjórn­valda

Háskólar skapa ekki aðeins þekkingu heldur einnig forsendur nýsköpunar, atvinnulífs og samfélagsþróunar.
Hellisheiði dji-20260610131208-0983-d-2
Leiðari 22. tbl.

Kraft­ur og orka með at­vinnu og stefnu

Sumarblaðið 2026 fjallar um orkumál og atvinnustefnu. Hér má lesa leiðara ásamt efnisyfirliti með tenglum í allar fimmtán greinar blaðsins og viðtalið sem Mariana Mazzucato veitti Vísbendingu.
Mariana Mazzucato
Atvinna 22. tbl.

Hag­fræð­ing­ur­inn sem synd­ir á móti straumn­um

Umbyltandi hagfræðingurinn Mariana Mazzucato sem er nánast með stöðu rokkstjörnu innan hins framsækna hluta efnahagsmála heimsótti loks Ísland í upphafi árs vegna mótunar atvinnustefnu næstu tíu ára. Hún settist niður með Ásgeiri Brynjari Torfasyni og kom ótrúlega mörgum atriðum á framfæri með því að tala leifturhratt og stökkva lipurlega á milli atriða.