USD 123,5 0,1%
EUR 143,8 0,1%
GBP 166,4 0,2%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,2 0,3%
NOK 13,3 0,1%
CHF 156,7 0,1%
CAD 89,0 0,2%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 123,5 0,1%
EUR 143,8 0,1%
GBP 166,4 0,2%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,2 0,3%
NOK 13,3 0,1%
CHF 156,7 0,1%
CAD 89,0 0,2%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Rost­ung­ar og græn­lensk króna

Sjávarlíf og gjaldmiðlamálefni

Grænland, ísjakar
Mynd: Annie Spratt

Saga Íslands er samofin sjávarútvegi, líkt og í hinum fyrrum dönsku nýlendunum tveimur sitt hvoru megin við okkur. Rostungar syntu hér á milli lendnanna þriggja löngum áður en peningar voru til. Bæði Grænlendingar og Færeyingar nota danska krónu, en þó er sérleg færeysk króna prentuð af danska seðlabankanum með fallegum sjávarútvegstengdum myndum. Færeyska krónan sú er beintengd þeirri dönsku. Grænlensk króna verður sennilega aldrei búin til. Því Grænlendingar geta varla kallað eftir sérprentaðri mynt byggðri ofaná danska krónu á meðan hún er beintengd evrunni, þar sem Grænland gekk úr Evrópusambandinu.

Krónan, sem hugtak á orðsifjar sínar í kórónu höfðingjans, konungs eða drottningar. Því er (ó)skiljanlegt að íslenskur þjóðarvilji hangi á því eins og sjóhundur á roði að halda í eigin krónu og horfa samhliða á fjárhagslegt fullveldi þynnast út, ár frá ári. Á 104 árum hefur gengismunurinn á þeirri íslensku og dönsku þróast frá 1:1 í 1:1921. Séríslenska lausnin varð að búa til verðtryggðar íslenskar krónur með einstökum árangri á heimsvísu og greiða laun í óverðtryggðum. Áður voru gengisfellingar notaðar til að jafna fiskverðslækkun eða aflabresti með góðum árangri fyrir útvegsmenn þannig að almenningur tæki iðulega á sig skellina.

Fyrrum aðalhagfræðingur OECD og utanaðkomandi aðili í peningastefnunefnd Englandsbanka dr. Catherine L. Mann var fengin til þess að skrifa rúmlega 200 síðna skýrslu um valkosti í gjaldmiðlamálum með þremur öðrum erlendum hagfræðingum. Þar af voru tveir sem sitja sem ytri aðilar í peningastefnunefnd norska seðlabankans. Í ljósi sérþekkingar skýrsluhöfunda á málefnum seðlabanka nágrannalandanna okkar tveggja þá er merkilegt hver viðbrögð stjórnenda íslenska seðlabankans voru á fundi sem fjármálaráðherra boðaði til í Hörpunni í vikunni til kynningar á skýrslunni. Til að skilja er nauðsynlegt að lesa skýrsluna, en horfa má á þriggja og hálfs tíma upptöku af fundinum. Hið minnsta má mæla með 16 mínútna viðtali við Mann í Kastljósi.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Samfélag

Erfðafjárskattar, lýðræði og hið frjálsa samfélag

3
Efnahagsmál

Frá háskóla til verðmæta – hvar slitna tengslin í íslensku hagkerfi?

4
Húsnæðismál

Fjárfesting í íbúðar­húsnæði og lánveitingar hins opinbera til hús­næðis­bygginga og/eða húsnæðiskaupa

5
Aðrir sálmar

Húsnæði og umferðarónæði

6
Húsnæðismál

Hagfræðileg borgarmál

Sjávarútvegur
Fiskveiðar 20. tbl.

Króka­afla­kerfi

Grænland, ísjakar
Aðrir sálmar 20. tbl.

Rost­ung­ar og græn­lensk króna

Sjávarlíf og gjaldmiðlamálefni
Grænland
Alþjóðamál 20. tbl.

Hafa Græn­lend­ing­ar ráð á sjálf­stæð­i?

Á milli Washington og Kaupmannahafnar.
Úkraína drónar
Alþjóðamál 19. tbl.

Tvínota tækn­i: þeg­ar inn­við­ir verða varn­ar­geta

Þótt hefðbundnar hervarnir skipti enn máli snúast öryggismál sífellt meira um seiglu samfélaga, innviði, netöryggi og tvínota tækni sem þjónar bæði borgaralegum og hernaðarlegum tilgangi.

Jóhanna og Steingrímur
Efnahagsmál 19. tbl.

Skipti engu að samn­ing­arn­ir um Ices­a­ve voru felld­ir?

Niðurstaða Icesave-málsins var hagfelld fyrir Ísland, en spurningin er hvort sama niðurstaða hefði getað fengist þótt einhver samninganna hefði verið samþykktur.
Ferðamenn í Reykjavík
Aðrir sálmar 19. tbl.

Höfr­ung­ar og koll­hnís­ar

á vinnumarkaði og í seðlabönkum
Háskóli Íslands IMG_9403
Sjálfbærni 18. tbl.

Kröf­ur um stjórn­ar­hætti – í ljósi sög­unn­ar

Þróun alþjóðlegra viðmiða og breytt lagaumhverfi
Reykjavíkurhöfn
Loftslagsmál 18. tbl.

Mesta lofts­lags­á­hætta ís­lensks at­vinnu­lífs