USD 125,6 0,3%
EUR 145,1 0,3%
GBP 167,7
DKK 19,4 0,4%
SEK 13,6 0,5%
NOK 13,0 0,4%
CHF 161,1 0,6%
CAD 92,5 0,5%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 125,6 0,3%
EUR 145,1 0,3%
GBP 167,7
DKK 19,4 0,4%
SEK 13,6 0,5%
NOK 13,0 0,4%
CHF 161,1 0,6%
CAD 92,5 0,5%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu

Síðastliðinn mánudag voru 250 ár liðin frá útgáfu einnar merkustu bókar á sviði hagfræðinnar um Rannsóknina á eðli og orsökum auðlegðar þjóðanna eftir Adam Smith.

Má benda lesendum sem vilja kynna sér söguna á 200 ára afmælisgrein um hann í Tímariti lögfræðinga og hagfræðinga árið 1923. Eins og þekkt er var hann fyrst prófessor í rökfræði og síðan siðfræði, en báðar þessar grunnstoðir vísindanna hafa hrakist undan sterkum kröftum sem vilja hafa áhrif á þekkingargrunn hagfræðinnar.

Í því ljósi má einnig vísa í tæplega sex ára grein mína í Vísbendingu sem nefnd er eftir hinu grundvallarriti þessa föðurs hagfræðinnar sem lesa verður áður eða í samhengi við Auðlegðina.

Lengi vel var auðlegð íslensku þjóðarinnar bundin við hina íslensku sauðkind, síðan tók þorskurinn við því hlutverki. Svo varð orkuöflunin mikilvægur hluti af því verkefni og loks ferðaþjónusta. En hin samfélagslega auðlegð nær langt út fyrir tekjuöflun gjaldeyris. Mannauðurinn, sem stundum er kallaður vinnuafl, felur í sér mikla auðlegð eða auðævi. Forsíðugrein vikunnar fer yfir merk tímamót varðandi samsetningu vinnumarkaðarins.

Orð skipta máli. Nú í vikunni sveiflast olíuverð yfir og undir 100 dala markinu eftir því hvaða orð forseti Bandaríkjanna lætur falla og hvar sprengjur herafla hans og Ísraels falla í Íran og nágrenni þess. Hormússundið, þar sem fimmtungur olíuflutninga heims fara um, er sprengjusvæði og verðbólgan verður fyrir beinum áhrifum af því.

Skrif um vísitölutengingu lífeyrisgreiðslna halda áfram í vikuritinu. Sumum kann að finnast einhverjar greinar undanfarnar vikur ósanngjarnar eða rangar. Til dæmis er í nokkrum þeirra örorkulífeyrir ítrekað kallaður bætur og móttakendur bótaþegar. Ritstjóri hefur bent greinarhöfundum á þetta misræmi við lagatexta en breytir ekki orðum. Annað dæmi er í grein fyrir tveimur vikum þar sem umsögn Alþýðusambands Íslands var flokkuð með þeim frá Viðskiptaráði og Samtökum atvinnulífs án þess að víst sé að það sé sanngjarnt.

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

4
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

5
Efnahagsmál

Nokkur orð um gagnrýni á frumvarp um launavísitölu

6
Efnahagsmál

Er rétt að leggja spádeild Hagstofu Íslands niður?

Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun
Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu
Mannlíf í Reykjavík
Lífeyrismál 10. tbl.

Elli­líf­eyr­ir og vísi­töl­ur

Loftslagsmál 9. tbl.

Um bók­ina Hita­mál eft­ir Frosta Sig­ur­jóns­son

Ýtarleg úttekt með rýni og staðreyndaprófunum samkvæmt vísindalegum aðferðum. Inngangsgrein að þessari úttekt birtist í 9. tbl. 44. árg. vikuritsins Vísbendingar.

Iceland.A2004028.1355.500m
Nýsköpun 9. tbl.

Þetta sögðu þrjú hund­ruð frum­kvöðl­ar

Um nýsköpunarumhverfið hérlendis
Umferð, Reykjavík
Aðrir sálmar 9. tbl.

Vís­indi og ný­sköp­un

Þurfa að spila saman og hanga saman
Jöklar dsf8175h
Loftslagsmál 9. tbl.

Gildi vís­inda og vís­inda­legr­ar gagn­rýni

Um hitamál og bábiljur
Seðlar, krónur, peningar
Efnahagsmál 8. tbl.

Um DNA og verð­bólgu

Án trúverðugs akkeris fyrir verðbólguvæntingar festist verðbólgan í sessi.