USD 122,2 -0,5%
EUR 143,6 -0,1%
GBP 165,9 0,1%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,2 0,5%
CHF 155,9 -0,3%
CAD 89,9 0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
USD 122,2 -0,5%
EUR 143,6 -0,1%
GBP 165,9 0,1%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,3 0,2%
NOK 13,2 0,5%
CHF 155,9 -0,3%
CAD 89,9 0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu

Síðastliðinn mánudag voru 250 ár liðin frá útgáfu einnar merkustu bókar á sviði hagfræðinnar um Rannsóknina á eðli og orsökum auðlegðar þjóðanna eftir Adam Smith.

Má benda lesendum sem vilja kynna sér söguna á 200 ára afmælisgrein um hann í Tímariti lögfræðinga og hagfræðinga árið 1923. Eins og þekkt er var hann fyrst prófessor í rökfræði og síðan siðfræði, en báðar þessar grunnstoðir vísindanna hafa hrakist undan sterkum kröftum sem vilja hafa áhrif á þekkingargrunn hagfræðinnar.

Í því ljósi má einnig vísa í tæplega sex ára grein mína í Vísbendingu sem nefnd er eftir hinu grundvallarriti þessa föðurs hagfræðinnar sem lesa verður áður eða í samhengi við Auðlegðina.

Lengi vel var auðlegð íslensku þjóðarinnar bundin við hina íslensku sauðkind, síðan tók þorskurinn við því hlutverki. Svo varð orkuöflunin mikilvægur hluti af því verkefni og loks ferðaþjónusta. En hin samfélagslega auðlegð nær langt út fyrir tekjuöflun gjaldeyris. Mannauðurinn, sem stundum er kallaður vinnuafl, felur í sér mikla auðlegð eða auðævi. Forsíðugrein vikunnar fer yfir merk tímamót varðandi samsetningu vinnumarkaðarins.

Orð skipta máli. Nú í vikunni sveiflast olíuverð yfir og undir 100 dala markinu eftir því hvaða orð forseti Bandaríkjanna lætur falla og hvar sprengjur herafla hans og Ísraels falla í Íran og nágrenni þess. Hormússundið, þar sem fimmtungur olíuflutninga heims fara um, er sprengjusvæði og verðbólgan verður fyrir beinum áhrifum af því.

Skrif um vísitölutengingu lífeyrisgreiðslna halda áfram í vikuritinu. Sumum kann að finnast einhverjar greinar undanfarnar vikur ósanngjarnar eða rangar. Til dæmis er í nokkrum þeirra örorkulífeyrir ítrekað kallaður bætur og móttakendur bótaþegar. Ritstjóri hefur bent greinarhöfundum á þetta misræmi við lagatexta en breytir ekki orðum. Annað dæmi er í grein fyrir tveimur vikum þar sem umsögn Alþýðusambands Íslands var flokkuð með þeim frá Viðskiptaráði og Samtökum atvinnulífs án þess að víst sé að það sé sanngjarnt.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Árangur, áskoranir og lærdómur

2
Efnahagsmál

Það sem við mælum hefur áhrif á það sem við gerum

3
Efnahagsmál

Velsældarmælingar

4
Heimspeki

Innviðir og andrými hins opinbera vettvangs

5
Aðrir sálmar

Staðbundnar og alþjóðlegar aðstæður

6
Alþjóðamál

Pólland – mikilvæg evrópsk bandalagsþjóð

Aðrir sálmar 15. tbl.

Áfalla­verð­bólg­an

Reynsla, viðbrögð og lærdómar
Wawel-kastali í Krakow í Póllandi
Alþjóðamál 15. tbl.

Pól­land – mik­il­væg evr­ópsk banda­lags­þjóð

Nairobi, Kenía
Alþjóðamál 15. tbl.

Leið Afr­íku til auð­legð­ar

Jürgen Habermas
Heimspeki 14. tbl.

Inn­við­ir og and­rými hins op­in­bera vett­vangs

Saga eins mesta hugsuðar Evrópu síðustu þrjá aldarfjórðunga

Alþingi
Efnahagsmál 14. tbl.

Ár­ang­ur, áskor­an­ir og lær­dóm­ur

Áratugur frá setningu nýrra laga um opinber fjármál
Jürgen Habermas
Aðrir sálmar 14. tbl.

Stað­bundn­ar og al­þjóð­leg­ar að­stæð­ur

Staða Íslands í hinu evrópska efnahagslega umhverfi
Smiðja - Alþingi
Aðrir sálmar 13. tbl.

Vond­ur hag­vöxt­ur og góð­ur

og mismunandi afrakstur hans
mynd1
Efnahagsmál 13. tbl.

Vel­sæld­ar­mæl­ing­ar

verða enn mikilvægari í núverandi óvissuástandi