USD 123,5 0,8%
EUR 143,6
GBP 165,0 -0,4%
DKK 19,2
SEK 13,1 -0,6%
NOK 13,2 -1,0%
CHF 157,0 0,1%
CAD 89,8 0,3%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
USD 123,5 0,8%
EUR 143,6
GBP 165,0 -0,4%
DKK 19,2
SEK 13,1 -0,6%
NOK 13,2 -1,0%
CHF 157,0 0,1%
CAD 89,8 0,3%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu

Síðastliðinn mánudag voru 250 ár liðin frá útgáfu einnar merkustu bókar á sviði hagfræðinnar um Rannsóknina á eðli og orsökum auðlegðar þjóðanna eftir Adam Smith.

Má benda lesendum sem vilja kynna sér söguna á 200 ára afmælisgrein um hann í Tímariti lögfræðinga og hagfræðinga árið 1923. Eins og þekkt er var hann fyrst prófessor í rökfræði og síðan siðfræði, en báðar þessar grunnstoðir vísindanna hafa hrakist undan sterkum kröftum sem vilja hafa áhrif á þekkingargrunn hagfræðinnar.

Í því ljósi má einnig vísa í tæplega sex ára grein mína í Vísbendingu sem nefnd er eftir hinu grundvallarriti þessa föðurs hagfræðinnar sem lesa verður áður eða í samhengi við Auðlegðina.

Lengi vel var auðlegð íslensku þjóðarinnar bundin við hina íslensku sauðkind, síðan tók þorskurinn við því hlutverki. Svo varð orkuöflunin mikilvægur hluti af því verkefni og loks ferðaþjónusta. En hin samfélagslega auðlegð nær langt út fyrir tekjuöflun gjaldeyris. Mannauðurinn, sem stundum er kallaður vinnuafl, felur í sér mikla auðlegð eða auðævi. Forsíðugrein vikunnar fer yfir merk tímamót varðandi samsetningu vinnumarkaðarins.

Orð skipta máli. Nú í vikunni sveiflast olíuverð yfir og undir 100 dala markinu eftir því hvaða orð forseti Bandaríkjanna lætur falla og hvar sprengjur herafla hans og Ísraels falla í Íran og nágrenni þess. Hormússundið, þar sem fimmtungur olíuflutninga heims fara um, er sprengjusvæði og verðbólgan verður fyrir beinum áhrifum af því.

Skrif um vísitölutengingu lífeyrisgreiðslna halda áfram í vikuritinu. Sumum kann að finnast einhverjar greinar undanfarnar vikur ósanngjarnar eða rangar. Til dæmis er í nokkrum þeirra örorkulífeyrir ítrekað kallaður bætur og móttakendur bótaþegar. Ritstjóri hefur bent greinarhöfundum á þetta misræmi við lagatexta en breytir ekki orðum. Annað dæmi er í grein fyrir tveimur vikum þar sem umsögn Alþýðusambands Íslands var flokkuð með þeim frá Viðskiptaráði og Samtökum atvinnulífs án þess að víst sé að það sé sanngjarnt.

Næsta grein

Mest lesið
1
Aðrir sálmar

Áfallaverðbólgan

2
Alþjóðamál

Pólland – mikilvæg evrópsk bandalagsþjóð

3
Alþjóðamál

Leið Afríku til auðlegðar

4
Húsnæðismál

Hagfræðileg borgarmál

5
Húsnæðismál

Fjárfesting í íbúðar­húsnæði og lánveitingar hins opinbera til hús­næðis­bygginga og/eða húsnæðiskaupa

6
Aðrir sálmar

Húsnæði og umferðarónæði

dsf2038
Samfélag 17. tbl.

Erfða­fjár­skatt­ar, lýð­ræði og hið frjálsa sam­fé­lag

Aðrir sálmar 17. tbl.

Fram­leiðni og erfð­ir

Af atvinnustefnu, erfðum og sérstökum hæfileikum fyrir framleiðni
Peningar
Efnahagsmál 17. tbl.

Frá há­skóla til verð­mæta – hvar slitna tengsl­in í ís­lensku hag­kerf­i?

Umferð
Aðrir sálmar 16. tbl.

Hús­næði og um­ferð­ar­ónæði

Hús, bílar og kosningar í framleiðniaukningu og yfirvofandi alþjóðlegri efnahagskrísu

Framkvæmdir, húsnæði, bygging
Húsnæðismál 16. tbl.

Hag­fræði­leg borg­ar­mál

Framkvæmdir
Húsnæðismál 16. tbl.

Fjár­fest­ing í íbúð­ar­­hús­næði og lán­veit­ing­ar hins op­in­bera til hús­næð­is­­bygg­inga og/eða hús­næð­is­kaupa

Peningar
Aðrir sálmar 15. tbl.

Áfalla­verð­bólg­an

Reynsla, viðbrögð og lærdómar
Wawel-kastali í Krakow í Póllandi
Alþjóðamál 15. tbl.

Pól­land – mik­il­væg evr­ópsk banda­lags­þjóð