USD 122,4 -0,7%
EUR 137 0,3%
GBP 164,2 0,5%
DKK 18,3 0,3%
SEK 12,5 0,9%
NOK 13,0 0,6%
CHF 149,5 1,0%
CAD 86,8 0,3%
JPY 0,8 0,4%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
USD 122,4 -0,7%
EUR 137 0,3%
GBP 164,2 0,5%
DKK 18,3 0,3%
SEK 12,5 0,9%
NOK 13,0 0,6%
CHF 149,5 1,0%
CAD 86,8 0,3%
JPY 0,8 0,4%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
Til baka

Óþægi­leg­ar töl­ur

og hvernig bregðast má við þeim

Það er mikilvægt að hægt sé að treysta tölum, eins og raunar orðum. Því er stundum haldið fram að létt sé að ljúga með tölfræði. En til þess þarf oftast einbeittan vilja. Skilningur talna er mikilvægur og hann getur þurft að bæta, en forsendur þess skilnings er að hægt sé að treysta tölunum sem lagðar eru til grundvallar.

Ýmsum kann að þykja óþægilegar tölur berast úr heimi loftslagsbreytinga. Sumir reyna að hrekja þær, þó nú sé ljóst að tölurnar stefni út úr kortunum, eins og fjallað var um í sálmunum nýverið. Eins fórum við fyrir ári síðan langt út fyrir rými hefðbundinna greina vikuritsins þegar að við birtum hér á vefnum langa grein um rangfærslur í bók sem vildi sópa óþægilegu staðreyndum undir teppi.

Nú stendur yfir COP31 fundurinn í Tyrklandi þar sem reynt er að halda áfram að bregðast við þeim tölum sem halda áfram að yfirstíga markmiðin sem samið var um í París fyrir hartnær tólf árum. Financial Times fjallar um hvernig margfalt framlag til vandans kemur frá ríkari þjóðum og ríkari hluta hverra þjóðar. Um helmingur losunar frá ríkustu tíundinni. Þær tölur líta illa út fyrir heiminn og ekki skipar Ísland sér í neinn árangurs flokk þar að lútandi. Það er táknrænt að fundist hafi í Tyrklandi plast héðan frá Íslandi sem okkur hefur ekki enn tekist að endurvinna. Ekki frekar en fernur, samkvæmt úrræðalausum úrvinnslusjóði í áraraðir.

Óþægilegar tölur birtast einnig um það hve illa okkur gengur að fjalla um loftslagsvandann og umhverfismál. Sláandi úttekt á umfjöllun Kastljóss var gerð í nýju tímariti sem kallast Umskipti og haldið er úti af blaðamanni sem skrifað hefur áður áhugaverðar greinar hér í Vísbendingu. Lestin tók málið til frekari umfjöllunar þar sem hlusta má á hann og annan blaðamann af Vísi sem verðlaunaður er fyrir umfjallanir um efnið.


Forsíðugreinin er tvöföld að stærð og fyllir því rými blaðsins þessa vikuna. Greinin fjallar um virði hagtalna og mikilvæga skýrslu hagtalnanefndar varðandi gæði og samræmi. Tryggja verður grundvallarforsendu þess að tölum megi treysta til þess að við getum bæði greint og tekið ákvarðanir varðandi efnahagsmál. Sameiginleg gæðakerfi hagtalna sem kynnt er í greininni hlýtur að verða allra hagur og verða að gera á vegum Hagstofunnar.

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Uppskeruhátíð hagfræðinga

2
Aðrir sálmar

Þjóðarhagsleg rekstrarhagfræði

3
Vinnumarkaður

Endalok pólska tímabilsins?

4
Aðrir sálmar

Stjórnun og traust

5
Efnahagsmál

Burðug sveitarfélög geta stutt við ábyrga hagstjórn

6
Vinnumarkaður

Ofmetur launavísitalan þróun launa?

Vetur
Efnahagsmál 37. tbl.

Um virði hagtalna

Traust á opinberum hagtölum skiptir sköpum fyrir hagstjórn og ákvarðanatöku.
Framkvæmdir í Reykjavík
Efnahagsmál 36. tbl.

Hvað er sjálf­bær launa­þró­un?

Verðbólga, framleiðni og mörk launasvigrúmsins

Anti-Fascist Economics 2026 Isabella Weber
Efnahagsmál 36. tbl.

Póli­tísk­ar af­leið­ing­ar efna­hags­legr­ar óvissu

Lífskjarakrísan: Stýrivextir eru harkalegt tól í baráttunni gegn hækkandi verði á nauðsynjavörum
IMG_2494
Umhverfi 35. tbl.

Ís­lensk­ir jökl­ar á hverf­anda hveli

Loftslagsbreytingar hafa mikil áhrif á íslenska jökla. Vegna hlýnunar jarðar hafa jöklarnir minnkað mikið á síðustu áratugum. Ef ekkert verður gert til að draga úr hlýnuninni gætu margir þeirra horfið í framtíðinni.