USD 125,6 -0,1%
EUR 145,1 0,6%
GBP 167,7 0,6%
DKK 19,4 0,6%
SEK 13,6 1,2%
NOK 13,0 0,7%
CHF 161,1 0,9%
CAD 92,5 0,9%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 125,6 -0,1%
EUR 145,1 0,6%
GBP 167,7 0,6%
DKK 19,4 0,6%
SEK 13,6 1,2%
NOK 13,0 0,7%
CHF 161,1 0,9%
CAD 92,5 0,9%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Bölv­un hag­vaxt­ar­ins

tengist bæði loftslagsbreytingum og húsnæðislánavöxtum

Olli Rehn Bank of Finland
Mynd: Olli Rehn Bank of Finland

Flest lönd sækjast enn eftir hagvexti, þó hann geti átt sinn þátt í loftslagsbreytingnum – sem verið hafa til umfjöllunar hér undanfarnar tvær vikur. Rétt er að vísa í góða umfjöllun um hagvöxtinn í ljósi nýjustu nóbelsverðlauna, í hlaðvarpi tímaritsins Foreign Policy með sagnfræðiprófessornum Adam Tooze auk þess sem hagfræðiprófessorinn Þorvaldur Gylfason skrifaði um hagvaxtarrannsóknir í sögulegu ljósi vegna Nóbelsverðlaunanna í Vísbendingu fyrir mánuði og fyrir ári síðan.

Hérlendis er hagvöxturinn oft nefndur sem ástæða þess að Ísland eigi ekki heima í Evrópusambandinu og vextir þurfi að vera háir vegna hans. Nú dregur úr hagvexti hér en verðbólga eykst. Gott er að muna að eina langvarandi tímabilið sem verðbólga á Íslandi hefur haldist í markmiði Seðlabankans á þessari öld var þegar að gjaldeyrishöft giltu, í framhaldi af aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins vegna bankahruns og samhliða frosins húsnæðismarkaðar.

Finnski seðlabankastjórinn Olli Rehn segir frá því í nýlegu Odd Lots hlaðvarpi Bloomberg fréttaveitunnar um áskoranir Evrópu að aukinn kostnaður vegna jarðefnaeldsneytis á hátindi orkuverðskrísunnar árið 2022 nam 3% af landframleiðslu Evrópusambandsins þegar hann hækkaði um 500 milljarða evra. Flest lönd heims fundu fyrir verðbólguáhrifum í framhaldi af innrásinni í Úkraínu vegna hækkunar orkuverðs. Hérlendis urðu áhrifin á raforkuverð engin.

Nú um stundir eru evrópsk varnarmálaútgjöld að aukast verulega og jafnvel um 3% landsframleiðslunnar hjá vissum löndum, þó ekki í einu vetfangi en vissulega mishratt. Hagvaxtaráhrifin eru óljós. Hérlendis eru þess háttar útgjöld lítið að aukast.

Álíka 3% útgjaldaaukningu gæti þurft til að bregðast við loftslagsvánni og öðrum umhverfisógnum af hruni líffræðilegs fjölbreytileika og mengun. Í raun ætti það að vera einföld aukning að samþykkja þar sem sú fjárfesting skilar mun meiri arðsemi en hinar. Sú fyrri rann til orkusala en hin síðari fer í útgjöld til að bregðast við hernaðarógninni sem fjármögnuð hefur verið mikið til af orkusölugróðanum.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

4
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

5
Efnahagsmál

Nokkur orð um gagnrýni á frumvarp um launavísitölu

6
Efnahagsmál

Er rétt að leggja spádeild Hagstofu Íslands niður?

Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun
Mannlíf í Reykjavík
Lífeyrismál 10. tbl.

Elli­líf­eyr­ir og vísi­töl­ur

Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu
Loftslagsmál 9. tbl.

Um bók­ina Hita­mál eft­ir Frosta Sig­ur­jóns­son

Ýtarleg úttekt með rýni og staðreyndaprófunum samkvæmt vísindalegum aðferðum. Inngangsgrein að þessari úttekt birtist í 9. tbl. 44. árg. vikuritsins Vísbendingar.

Iceland.A2004028.1355.500m
Nýsköpun 9. tbl.

Þetta sögðu þrjú hund­ruð frum­kvöðl­ar

Um nýsköpunarumhverfið hérlendis
Umferð, Reykjavík
Aðrir sálmar 9. tbl.

Vís­indi og ný­sköp­un

Þurfa að spila saman og hanga saman
Jöklar dsf8175h
Loftslagsmál 9. tbl.

Gildi vís­inda og vís­inda­legr­ar gagn­rýni

Um hitamál og bábiljur
Aðrir sálmar 8. tbl.

Er verð­bólg­an kom­in til að ver­a?

Tvær, tvær og hálf, fjórar eða fimm prósentur