USD 125,6 -0,1%
EUR 145,1 0,6%
GBP 167,7 0,6%
DKK 19,4 0,6%
SEK 13,6 1,2%
NOK 13,0 0,7%
CHF 161,1 0,9%
CAD 92,5 0,9%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
USD 125,6 -0,1%
EUR 145,1 0,6%
GBP 167,7 0,6%
DKK 19,4 0,6%
SEK 13,6 1,2%
NOK 13,0 0,7%
CHF 161,1 0,9%
CAD 92,5 0,9%
JPY 0,8 0,5%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Ör­yggi og vald

Innviðir sem geta verið náttúrulegir, byggðir eða ósýnilegir eru til umræðu í öðrum sálmum vikunnar. Breytingar á mælingum vísitalna vegna húsnæðisverðs hafa verið til umræðu í vikunni. Gylfi Zoega fjallar einnig um það efni í sinni seinni grein vegna Grindavíkurhamfaranna. Þá kemur vald okkar mannfólksins yfir náttúrunni einnig við sögu.

deilimynd-asgeirbrynjar

Öryggi snýst á vissan hátt um vald. Vald yfir náttúrunni hefur löngum verið talið eitt helsta baráttuafl mannsins og verkefni hans að nýta hana sér til hagsbóta. Við sem búum nálægt náttúruöflunum vitum hins vegar að afl náttúrunnar er sterkara en okkar eigin kraftur.

Þó vissulega hafi okkur jarðarbúum tekist að hafa áhrif á loftslagið með samanteknu afli okkar og skeytingarleysi í langan tíma. Þannig hafa orðið það mikil áhrif af neyslu okkar og hegðun að loftslagið hefur breyst svo mikið að til alvarlegra vandræða horfir – líkt og kemur fram í annarri loftslagsgrein vísindafólksins Halldórs Björnssonar og Brynhildar Davíðsdóttur hér í blaðinu.

Orkan kemur úr náttúrunni svo sem í formi vatnsafls og háhitakrafts sem okkur hefur tekist að virkja hérlendis með verkfræði og annarri tækni- og verkþekkingu. Sem önnur lönd gera einnig með virkjun kjarnorku, sólarorku og vindorku. Olíunotkun er orðin barn síns tíma, líkt og hin úrelta sókn eftir orku úr spiki spendýra á borð við rostunga, seli eða hvali.

Náttúran er nokkurs konar innviður. Ár voru hér og eru annars staðar enn notaðar til flutninga, skógar breyta koltvísýringi í súrefni og svo mætti lengi telja. Þegar náttúruöflin taka sig til og brjótast fram af þeim krafti sem við nú sjáum á Reykjanesi þá duga ekki allar jarðýtur landsins til að verja allt það sem byggt hefur verið.

Húsnæði er annars konar innviður, sem við getum ekki verið án. Mælingin á húsnæðislið vísitölunnar sem notuð er til að verðtryggja lánsfjármögnunargjörninga hefur hérlendis verið miðuð við 3 mánaða meðaltal verðbreytinga húsnæðis en í Svíþjóð er notast við 30 ára meðaltal.

Fjármálakerfið okkar er samfélagslegur innviður, álíka og veitustofnanir. Spurningin er hvers vegna við höfum hannað það hér svo að reglulega verða miklar ógöngur á sviði húsnæðislána. Hví þarf að tryggja valdhöfum fjármagnsins stöðugt 3 mánaða öryggi hér á meðan að meðaltal verðbreytinga nágranna okkar miðast við 360 mánuði, sem er ámóta meðallengd lánstímans.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Efnahagsmál

Ósamhverf áhrif gengis­breytinga á verð mat- og drykkjarvöru

3
Efnahagsmál

Um DNA og verðbólgu

4
Menntamál

Að endurheimta fræðasamfélagið: Háskólar þurfa meira en mælingar

5
Efnahagsmál

Nokkur orð um gagnrýni á frumvarp um launavísitölu

6
Efnahagsmál

Er rétt að leggja spádeild Hagstofu Íslands niður?

Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun
Mannlíf í Reykjavík
Lífeyrismál 10. tbl.

Elli­líf­eyr­ir og vísi­töl­ur

Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu
Loftslagsmál 9. tbl.

Um bók­ina Hita­mál eft­ir Frosta Sig­ur­jóns­son

Ýtarleg úttekt með rýni og staðreyndaprófunum samkvæmt vísindalegum aðferðum. Inngangsgrein að þessari úttekt birtist í 9. tbl. 44. árg. vikuritsins Vísbendingar.

Iceland.A2004028.1355.500m
Nýsköpun 9. tbl.

Þetta sögðu þrjú hund­ruð frum­kvöðl­ar

Um nýsköpunarumhverfið hérlendis
Umferð, Reykjavík
Aðrir sálmar 9. tbl.

Vís­indi og ný­sköp­un

Þurfa að spila saman og hanga saman
Jöklar dsf8175h
Loftslagsmál 9. tbl.

Gildi vís­inda og vís­inda­legr­ar gagn­rýni

Um hitamál og bábiljur
Aðrir sálmar 8. tbl.

Er verð­bólg­an kom­in til að ver­a?

Tvær, tvær og hálf, fjórar eða fimm prósentur