USD 122,9
EUR 143,6 -0,1%
GBP 165,0 -0,3%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,2 -1,0%
NOK 12,9 0,1%
CHF 155,4 -0,3%
CAD 88,8 0,2%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
USD 122,9
EUR 143,6 -0,1%
GBP 165,0 -0,3%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,2 -1,0%
NOK 12,9 0,1%
CHF 155,4 -0,3%
CAD 88,8 0,2%
JPY 0,8 -0,5%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Vond­ur hag­vöxt­ur og góð­ur

og mismunandi afrakstur hans

Hagvöxtur hefur lengi verið talinn góður, meðal hagfræðinga. Þó þekkt sé að hann mæli meiri hernað sem aukinn vöxt en fleiri klukkutíma í barnauppeldi sem neikvæða framleiðni. Ef rétt er að hagvöxturinn sem verið hefur hérlendis undanfarin ár sé ein mikilvægasta skýring verðbólgunnar og þannig hinna háu vaxta þá er enn furðulegra að stöðnun hans undanfarin misseri hafi ekki skilað sér í minni verðbólgu, heldur þveröfugt.

Báðar greinar vikunnar tengjast velsæld (e. wellbeing), bæði mælikvörðum og ráðstefnu um hana. Viðbótarmælikvarðar umfram hagvöxt hinnar margumtöluðu vergu landsframleiðslu ná nú alþjóðlegu flug. Athyglisvert er að orðið velsæld kemur fyrir sjö sinnum í framlagðri þingsályktunartillögu um fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir næstu fimm ár og virðast þau vera samheiti við orðið hagsæld, sem kemur fyrir þrisvar sinnum. Verg landsframleiðsla kemur á hinn bóginn fyrir í skammstöfuninni VLF samtals 174 sinnum í skjalinu sem er 188 síður.

Öll spágerð, hvort sem er um hagvöxt eða aðrar framtíðarhorfur, hefur aftur orðið erfiðari nú í breyttum heimi líkt og á tímum heimsfaraldurs. Seðlabankar hafa breytt áherslum sínum víða í kringum okkur. Ástandið er nú þannig að varhugavert er að reikna líkur til framtíðar út frá jafnri drefingu áhættu, sem byggir á því að heimurinn verði í framtíðinni líkur fortíð, og lítið gagn af því að útvíkka það bil. Róttæk óvíssa, kennd við Frank Knight, er besta lýsing ástandsins nú og eru seðlabankar nágrannalandanna búnir að skipta um gír og nota ólíkar sviðsmyndir fyrir róttækar breytingar nú á tíma óvissunnar.

Kyrrstöðu- eða kreppuverðbólgan (e. stagflation) sem nefnd var í sálmunum í ágúst síðastliðnum er nú líklega komin hérlendis og varað við hættunni af henni víðar í álfunni. Það hversu lengi orkukrísan mun vara er enn óljóst líkt og í Silfrinu í síðustu viku. Áhugavert framhald umræðu um það má heyra í hlaðvarpi Financial Times í gær.

Mest lesið
1
Lífeyrismál

Ellilífeyrir og vísitölur

2
Vinnumarkaður

Íslenskur vinnumarkaður á tímamótum

3
Efnahagsmál

Verðbólga og stýrivextir

4
Neytendamál

Eldsneytisverð 20 krónum of hátt … en er eitthvað hægt að gera?

5
Aðrir sálmar

Hernaður og auðlegð

6
Efnahagsmál

Hagvöxtur og aðrir velsældarvísar

Aðrir sálmar 13. tbl.

Vond­ur hag­vöxt­ur og góð­ur

og mismunandi afrakstur hans
mynd1
Efnahagsmál 13. tbl.

Vel­sæld­ar­mæl­ing­ar

verða enn mikilvægari í núverandi óvissuástandi
Mynd 1 WEF
Efnahagsmál 13. tbl.

Það sem við mæl­um hef­ur áhrif á það sem við ger­um

um mælikvarða umfram verga landsframleiðslu
Bensín
Neytendamál 12. tbl.

Elds­neyt­is­verð 20 krón­um of hátt … en er eitt­hvað hægt að ger­a?

Álagning á eldsneyti hækkar og samkeppni er veik

AFP__20260325__A4LN6T3__v2__HighRes__FilesUaeUsIranIsraelWarTransportShipping
Efnahagsmál 12. tbl.

Um efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar styrj­ald­ar­inn­ar

Verðbólga vex áfram og stríðsáhrif ógna efnahagsstöðugleika
Aðrir sálmar . tbl.

Vax­andi vond­ir þætt­ir

sem hafa áhrif á kreppuverðbólgu, atvinnuleysi og verðhækkanir
Seðlabanki
Efnahagsmál 11. tbl.

Verð­bólga og stýri­vext­ir

Um verðbólgulíkön Seðlabankans, takmarkanir þeirra og hlutverk stýrivaxta í hagstjórn Íslands.
olia_basra_irak
Aðrir sálmar 11. tbl.

Von­ir og vænt­ing­ar

Brostnar, styrktar og hverfandi