USD 123,5 0,8%
EUR 143,6
GBP 165,0 -0,4%
DKK 19,2
SEK 13,1 -0,6%
NOK 13,2 -1,0%
CHF 157,0 0,1%
CAD 89,8 0,3%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
USD 123,5 0,8%
EUR 143,6
GBP 165,0 -0,4%
DKK 19,2
SEK 13,1 -0,6%
NOK 13,2 -1,0%
CHF 157,0 0,1%
CAD 89,8 0,3%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Vond­ur hag­vöxt­ur og góð­ur

og mismunandi afrakstur hans

Smiðja - Alþingi
Mynd: Golli

Hagvöxtur hefur lengi verið talinn góður, meðal hagfræðinga. Þó þekkt sé að hann mæli meiri hernað sem aukinn vöxt en fleiri klukkutíma í barnauppeldi sem neikvæða framleiðni. Ef rétt er að hagvöxturinn sem verið hefur hérlendis undanfarin ár sé ein mikilvægasta skýring verðbólgunnar og þannig hinna háu vaxta þá er enn furðulegra að stöðnun hans undanfarin misseri hafi ekki skilað sér í minni verðbólgu, heldur þveröfugt.

Báðar greinar vikunnar tengjast velsæld (e. wellbeing), bæði mælikvörðum og ráðstefnu um hana. Viðbótarmælikvarðar umfram hagvöxt hinnar margumtöluðu vergu landsframleiðslu ná nú alþjóðlegu flug. Athyglisvert er að orðið velsæld kemur fyrir sjö sinnum í framlagðri þingsályktunartillögu um fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir næstu fimm ár og virðast þau vera samheiti við orðið hagsæld, sem kemur fyrir þrisvar sinnum. Verg landsframleiðsla kemur á hinn bóginn fyrir í skammstöfuninni VLF samtals 174 sinnum í skjalinu sem er 188 síður.

Öll spágerð, hvort sem er um hagvöxt eða aðrar framtíðarhorfur, hefur aftur orðið erfiðari nú í breyttum heimi líkt og á tímum heimsfaraldurs. Seðlabankar hafa breytt áherslum sínum víða í kringum okkur. Ástandið er nú þannig að varhugavert er að reikna líkur til framtíðar út frá jafnri drefingu áhættu, sem byggir á því að heimurinn verði í framtíðinni líkur fortíð, og lítið gagn af því að útvíkka það bil. Róttæk óvíssa, kennd við Frank Knight, er besta lýsing ástandsins nú og eru seðlabankar nágrannalandanna búnir að skipta um gír og nota ólíkar sviðsmyndir fyrir róttækar breytingar nú á tíma óvissunnar.

Kyrrstöðu- eða kreppuverðbólgan (e. stagflation) sem nefnd var í sálmunum í ágúst síðastliðnum er nú líklega komin hérlendis og varað við hættunni af henni víðar í álfunni. Það hversu lengi orkukrísan mun vara er enn óljóst líkt og í Silfrinu í síðustu viku. Áhugavert framhald umræðu um það má heyra í hlaðvarpi Financial Times í gær.

Næsta grein

Mest lesið
1
Aðrir sálmar

Áfallaverðbólgan

2
Alþjóðamál

Pólland – mikilvæg evrópsk bandalagsþjóð

3
Alþjóðamál

Leið Afríku til auðlegðar

4
Húsnæðismál

Hagfræðileg borgarmál

5
Húsnæðismál

Fjárfesting í íbúðar­húsnæði og lánveitingar hins opinbera til hús­næðis­bygginga og/eða húsnæðiskaupa

6
Aðrir sálmar

Húsnæði og umferðarónæði

dsf2038
Samfélag 17. tbl.

Erfða­fjár­skatt­ar, lýð­ræði og hið frjálsa sam­fé­lag

Aðrir sálmar 17. tbl.

Fram­leiðni og erfð­ir

Af atvinnustefnu, erfðum og sérstökum hæfileikum fyrir framleiðni
Peningar
Efnahagsmál 17. tbl.

Frá há­skóla til verð­mæta – hvar slitna tengsl­in í ís­lensku hag­kerf­i?

Umferð
Aðrir sálmar 16. tbl.

Hús­næði og um­ferð­ar­ónæði

Hús, bílar og kosningar í framleiðniaukningu og yfirvofandi alþjóðlegri efnahagskrísu

Framkvæmdir, húsnæði, bygging
Húsnæðismál 16. tbl.

Hag­fræði­leg borg­ar­mál

Framkvæmdir
Húsnæðismál 16. tbl.

Fjár­fest­ing í íbúð­ar­­hús­næði og lán­veit­ing­ar hins op­in­bera til hús­næð­is­­bygg­inga og/eða hús­næð­is­kaupa

Peningar
Aðrir sálmar 15. tbl.

Áfalla­verð­bólg­an

Reynsla, viðbrögð og lærdómar
Wawel-kastali í Krakow í Póllandi
Alþjóðamál 15. tbl.

Pól­land – mik­il­væg evr­ópsk banda­lags­þjóð