Af Atómstöðinni

Mynd: Davíð Þór

ritstjóri Vísbendingar

Í bókinni sem Nóbelsskáldið lauk við fyrir 99 árum síðan er fjallað um tvo heima, sannan og falskan. Við lifum nú sem þá í þeim báðum. Sprengjum jafnvel utan af okkur hús auðæfanna og göngum langt út fyrir endimörk þess sem jörðin þolir.

Umhverfismálin eru eitt mikilvægasta úrlausnarefnið í efnahagsmálum heimsins nú um stundir. Spurningunni er ósvarað hvernig íslenskum stjórnvöldum muni takast að standa við alþjóðlegar skuldbindingar varðandi náttúruvernd. Líffræðilegur fjölbreytileiki er ekki síður mikilvægt efnahagsmál. Og mörk jarðarinnar þola ekki þann vöxt sem hagkerfi stöðugt að leita í.

Eiginhagsmunaseggir eru hvorki þægilegir nágrannar né notalegir að búa með. Kannski er því skiljanlegt að Evrópusambandið sé ekkert lengur að huga sérstaklega að skerinu hér úti í hafi. Ekki er mikið á því að græða fyrir sambandið hvort það bætist 0,4 milljónir íbúa við 450 milljónirnar fyrirliggjandi. Þegar aðeins er metið út frá kostnaði og tekjum hafa þau ekki mikið upp úr því að leyfa Íslandi að vera með. En eins og hinn norskættaði Martin Sandbu segir í grein í Financial Times í upphafi vikunnar þá er viðbúið að EES samningurinn taki nú fljótlega breytingum og spurning um aðild að sambandinu þá komist aftur á dagskrá fyrr en síðar, hið minnsta hjá Noregi.

Það hefur þótt koma hinu örsmáa íslenska hagkerfi vel að hingað getur flust fólk til að halda atvinnulífinu gangandi á tímum mikils hagvaxtar. Sá vöxtur getur þó verið falskur sé honum skipt jafnt niður á hvern haus. Nú þegar herðir að, þökk sé meðal annars hörðu aðhaldi peningastefnu, þá verður atvinnuleysi þeirra sem fluttu úr einskonar sveitum efnahagssvæðisins mun meira en innfæddra eyjaskeggja borgríkisins. Þetta mætti kannski kalla fólksflutningahagstjórn, en sjálfbærni þess háttar atvinnulífs er hægt að draga verulega í efa.

Hallalaus fjárlög voru kynnt í vikunni og verður áhugavert að sjá hvort verðbólguvæntingar lækki í kjölfarið.

Forsíðugrein vikunnar fjallar um alvarlega bresti í kerfi íslenskra stjórnvalda að standa við skuldbindingar okkar vegna loftslagsmála. Hið íslenska framlag til að bæta umhverfið í heiminum er hverfandi lítið.

Síðari grein vikunnar fjallar um framlag erlends vinnuafls til sveiflujöfnunar íslensks hagkerfis, bera þau mestu byrðarnar þegar að hæg og djúp kæling hagkerfisins á sér stað. Hið íslenska vinnuafl hefur lítið orðið vart við atvinnuleysið hingað til.