
Það er mjög mikill munur á þeim tveimur selategundum sem búa í hafinu kringum okkur og á skerjum hinnar íslensku strandlengju og eyjum allt í kringum landið þar sem þeir vilja helst vera, til að fá frið. Í návígi sést stærðarmunurinn vel. Útselir eru oft meira en helmingi stærri og höfuðið á þeim líkara hestshaus á meðan höfuð landsela líkist meira hundshaus.
Utan lands er verðbólga til dæmis í Bandaríkjunum og Bretlandi í kringum þrjú til þrjú og hálft prósent en stýrivextir seðlabanka þeirra landa standa þó í 3,5-3,75%. Innanlands er verðbólgan 5,3% en að frádregnum auknum húsnæðiskostnaði er hún nálægt þremur og hálfu prósenti. Meginvextir Seðlabanka Íslands hækkuðu aftur í vikunni og eru nú orðnir heilir átta hundraðshlutar. Þeir eru meira en helmingi hærri en utan landsteinanna hjá nágrönnum okkar í austri og vestri.
Ljóst virðist nú orðið að einu aðilarnir sem stóðu við sáttina sem gerð var um nánast neikvæðar raunlaunahækkanir í kjarasamningunum á árinu 2024 voru stéttarfélögin. Atvinnurekendur og hið opinbera bera ábyrgð á launaskriðinu sem orðið hefur frá þeim tíma. Verðbólgan er nú um hálfri prósentu yfir tölunni í forsenduákvæði samninganna sem brestur því vegna hækkana á verðlagi og opinberum gjöldum sem sömu aðilar bera ábyrgð á. Það mætti því kalla tilraunina síðustu tvö ár einhliða þjóðarsátt. Í næstu viku kemur í ljóst hvort hún hafi mistekist alveg.
Ótamin verðbólgan hverfur þó hvorki við uppsögn kjarasamninga né ef að samið verður um að samningar haldi áfram, hún á sér aðra rót. Ankeri verðbólguvæntinganna er losnað og hefur dregist lengi eftir botninum á meðan að kjölfesta krónunnar er eins og uppblásinn sundmagi fljótandi um í sjávarborðinu. Húsnæðiskostnaðurinn er, eins og Ólafur Margeirsson bendir á í stuttri grein venju samkvæmt stærsti vandinn. Viss bleikur fíll, ófleygur fýlsungi eða seinfær sæfíll í postulínsbúð hins íslenska efnahagslífs. Stýrivaxtahækkun þenur hann út.








