FX error None
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
FX error None
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Átta villt­ir land­sel­ir og út­sel­ir

náttúrulegar forsendur vaxta landsins og þeirra útlensku

selamæðgin við Málmey í Skagafirði
Selamæðgin í Málmey á Skagafirði
Mynd: ÁBT

Það er mjög mikill munur á þeim tveimur selategundum sem búa í hafinu kringum okkur og á skerjum hinnar íslensku strandlengju og eyjum allt í kringum landið þar sem þeir vilja helst vera, til að fá frið. Í návígi sést stærðarmunurinn vel. Útselir eru oft meira en helmingi stærri og höfuðið á þeim líkara hestshaus á meðan höfuð landsela líkist meira hundshaus.

Utan lands er verðbólga til dæmis í Bandaríkjunum og Bretlandi í kringum þrjú til þrjú og hálft prósent en stýrivextir seðlabanka þeirra landa standa þó í 3,5-3,75%. Innanlands er verðbólgan 5,3% en að frádregnum auknum húsnæðiskostnaði er hún nálægt þremur og hálfu prósenti. Meginvextir Seðlabanka Íslands hækkuðu aftur í vikunni og eru nú orðnir heilir átta hundraðshlutar. Þeir eru meira en helmingi hærri en utan landsteinanna hjá nágrönnum okkar í austri og vestri.

Ljóst virðist nú orðið að einu aðilarnir sem stóðu við sáttina sem gerð var um nánast neikvæðar raunlaunahækkanir í kjarasamningunum á árinu 2024 voru stéttarfélögin. Atvinnurekendur og hið opinbera bera ábyrgð á launaskriðinu sem orðið hefur frá þeim tíma. Verðbólgan er nú um hálfri prósentu yfir tölunni í forsenduákvæði samninganna sem brestur því vegna hækkana á verðlagi og opinberum gjöldum sem sömu aðilar bera ábyrgð á. Það mætti því kalla tilraunina síðustu tvö ár einhliða þjóðarsátt. Í næstu viku kemur í ljóst hvort hún hafi mistekist alveg.

Ótamin verðbólgan hverfur þó hvorki við uppsögn kjarasamninga né ef að samið verður um að samningar haldi áfram, hún á sér aðra rót. Ankeri verðbólguvæntinganna er losnað og hefur dregist lengi eftir botninum á meðan að kjölfesta krónunnar er eins og uppblásinn sundmagi fljótandi um í sjávarborðinu. Húsnæðiskostnaðurinn er, eins og Ólafur Margeirsson bendir á í stuttri grein venju samkvæmt stærsti vandinn. Viss bleikur fíll, ófleygur fýlsungi eða seinfær sæfíll í postulínsbúð hins íslenska efnahagslífs. Stýrivaxtahækkun þenur hann út.

Næsta grein

Mest lesið
1
Alþjóðamál

Að vera eða ekki vera

2
Alþjóðamál

Aðild að myntbandalagi Evrópusambandsins?

3
Alþjóðamál

Evrópuhugsjónin um almannavarnir

4
Aðrir sálmar

Varnir og ógnir

5
Alþjóðamál

Stjórnarskráin og þjóðaratkvæðagreiðslan í ágústlok – Næstu skref óháð niðurstöðunni

6
Efnahagsmál

Að taka frá Pétri til að borga Páli

Nei við ESB
Alþjóðamál . tbl.

Ís­land í pils­faldi Nor­egs

Með niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um helgina er ekki nóg með að þjóðin hafi afþakkað að fá að vita meira um hvað Íslandi gæti staðið til boða með aðild að Evrópusambandinu (ESB) heldur fækkaði hún valkostum sínum í viðsjárverðum heimi. Ísland situr uppi með að reyna áfram að lifa með EES-samningnum sem grundvellinum að tengslum sínum við Evrópu og er þar með orðið fastara í pilsfaldi Noregs og jafn háð Bandaríkjunum og áður.
Húsnæði
Efnahagsmál 27. tbl.

Kald­ur vet­ur en eng­in hörm­ung á fast­eigna­mark­aði

ESB nei takk
Aðrir sálmar 27. tbl.

Sjálf­stætt fólk

í efnahagsástandi þar sem flestir mælikvarðar stefna í ranga átt
Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 26. tbl.

Ein­angr­að full­veldi

afmörkun viðskipta og stöðugleika möguleiki efnahagsmála

Evra didier-weemaels-ZKVBM2_Dp84-unsplash
Alþjóðamál 26. tbl.

Að­ild að mynt­banda­lagi Evr­ópu­sam­bands­ins?

Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, metur kosti og galla krónunnar og evrunnar.
Evrópa, Ísland, ESB
Alþjóðamál 26. tbl.

Sæt­ið við borð­ið er síð­asta orð­ið

Dagbjört Hákonardóttir, lögfræðingur og þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar um fullveldi Íslands og EES.
Donald Trump
Alþjóðamál 26. tbl.

Við­skipta­stríð­in: Kína, Trump og valda­brölt

Hallgrímur Oddsson hagfræðingur fjallar um harðnandi viðskiptastríð og viðkvæma stöðu minni ríkja.
h_56260582
Alþjóðamál 25. tbl.

Að vera eða ekki vera

Staða smáríkja og sjálfstæði í alþjóðlegu efnahagslegu samhengi