USD 120,7 -1,3%
EUR 137
GBP 160,3 -0,9%
DKK 18,3
SEK 12,1 -0,7%
NOK 12,6 -1,3%
CHF 144,6 -1,8%
CAD 85,1 -0,8%
JPY 0,8 -0,6%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 120,7 -1,3%
EUR 137
GBP 160,3 -0,9%
DKK 18,3
SEK 12,1 -0,7%
NOK 12,6 -1,3%
CHF 144,6 -1,8%
CAD 85,1 -0,8%
JPY 0,8 -0,6%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Átta villt­ir land­sel­ir og út­sel­ir

náttúrulegar forsendur vaxta landsins og þeirra útlensku

selamæðgin við Málmey í Skagafirði
Selamæðgin í Málmey á Skagafirði
Mynd: ÁBT

Það er mjög mikill munur á þeim tveimur selategundum sem búa í hafinu kringum okkur og á skerjum hinnar íslensku strandlengju og eyjum allt í kringum landið þar sem þeir vilja helst vera, til að fá frið. Í návígi sést stærðarmunurinn vel. Útselir eru oft meira en helmingi stærri og höfuðið á þeim líkara hestshaus á meðan höfuð landsela líkist meira hundshaus.

Utan lands er verðbólga til dæmis í Bandaríkjunum og Bretlandi í kringum þrjú til þrjú og hálft prósent en stýrivextir seðlabanka þeirra landa standa þó í 3,5-3,75%. Innanlands er verðbólgan 5,3% en að frádregnum auknum húsnæðiskostnaði er hún nálægt þremur og hálfu prósenti. Meginvextir Seðlabanka Íslands hækkuðu aftur í vikunni og eru nú orðnir heilir átta hundraðshlutar. Þeir eru meira en helmingi hærri en utan landsteinanna hjá nágrönnum okkar í austri og vestri.

Ljóst virðist nú orðið að einu aðilarnir sem stóðu við sáttina sem gerð var um nánast neikvæðar raunlaunahækkanir í kjarasamningunum á árinu 2024 voru stéttarfélögin. Atvinnurekendur og hið opinbera bera ábyrgð á launaskriðinu sem orðið hefur frá þeim tíma. Verðbólgan er nú um hálfri prósentu yfir tölunni í forsenduákvæði samninganna sem brestur því vegna hækkana á verðlagi og opinberum gjöldum sem sömu aðilar bera ábyrgð á. Það mætti því kalla tilraunina síðustu tvö ár einhliða þjóðarsátt. Í næstu viku kemur í ljóst hvort hún hafi mistekist alveg.

Ótamin verðbólgan hverfur þó hvorki við uppsögn kjarasamninga né ef að samið verður um að samningar haldi áfram, hún á sér aðra rót. Ankeri verðbólguvæntinganna er losnað og hefur dregist lengi eftir botninum á meðan að kjölfesta krónunnar er eins og uppblásinn sundmagi fljótandi um í sjávarborðinu. Húsnæðiskostnaðurinn er, eins og Ólafur Margeirsson bendir á í stuttri grein venju samkvæmt stærsti vandinn. Viss bleikur fíll, ófleygur fýlsungi eða seinfær sæfíll í postulínsbúð hins íslenska efnahagslífs. Stýrivaxtahækkun þenur hann út.

Næsta grein

Mest lesið
1
Atvinna

Er atvinnuleysi innflytjenda næmara fyrir hagsveiflum?

2
Loftslagsmál

París, prósentur og prófsteinninn

3
Aðrir sálmar

Gylfaginning

4
Aðrir sálmar

Af Atómstöðinni

5
Efnahagsmál

Reiknaður og raunverulegur halli á ríkissjóði

6
Opinber fjármál

Nýtt grunnviðmið fyrir stjórnarhætti opinberra aðila

Peningar
Efnahagsmál 31. tbl.

Und­ir­liggj­andi kostn­að­ar­þrýst­ing­ur

Launa-framleiðnibilið, framlegð og atvinnustig á Íslandi
Seðlar, krónur, peningar
Aðrir sálmar 31. tbl.

Fram­leiðni og halla­rekst­ur

Heimila, fyrirtækja og hins opinbera
Stjórnarráðið
Efnahagsmál 31. tbl.

Til hvers eru op­in­ber fjár­mál?

Mikilvægi umræðunnar um tölur og orð
Mynd SGG - 1
Opinber fjármál 30. tbl.

Nýtt grunn­við­mið fyr­ir stjórn­ar­hætti op­in­berra að­ila


AFP__20240320__economou-notitle240319_npstx__v1__HighRes__EuFlagsInBrussels
Aðrir sálmar 30. tbl.

Evr­ópa og nýi heim­ur­inn

vesturheimur og vesturveldin eru hugtök til að endurskilgreina
77a0620
Umhverfi 30. tbl.

Ef Ís­land væri borg á meg­in­landi Evr­ópu

Að fenginni Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti
Daði Már Kristófersson Fjármálaráðherra
Efnahagsmál 29. tbl.

Reikn­að­ur og raun­veru­leg­ur halli á rík­is­sjóði

Peningar
Aðrir sálmar 29. tbl.

Gylfag­inn­ing

og velgengnisrannsókn Ganglera