
Hagvöxtur og ofhitnun hagkerfisins var undanfarin ár talin ástæða fyrir nauðsyn hárra stýrivaxta hérlendis. Fyrr í ár var jafnvel talið að aukning ferðamanna og verðhækkun gistingar vegna sólmyrkvans í sumar gætu valdið hagvaxtarskoti. Nýlega er komið í ljós samkvæmt tölum Hagstofunnar að landsframleiðslan í fyrra var nánast álíka mikil og árið 2018, á mann – hafði vaxið um hálfa prósentu á þeim sjö árum. Til samanburðar var landsframleiðsla á mann í ríkjum Evrópusambandsins var rúmlega tífalt meiri á sama tíma.
Raunstýrivextir hjá Seðlabanka Íslands eru samt rúmum þremur prósentum hærri en hjá Seðlabanka Evrópu sem vissulega tekur bara til evruríkjanna 21 af þeim 27 sem eru í Evrópusambandinu. Þar eru raunstýrivextirnir neikvæðir um eina prósentu á meðan þeir eru jákvæðir um rúmar tvær hér, og hafa yfirlýst verið kringum þrjár heilar prósentur undanfarið.
Það er eitthvað óskýrt við flöktandi röksemdafærslurnar sem haldið er á lofti varðandi ólíkar ástæður fyrir nauðsyn hinna háu vaxta hér. Stundum var nefnd stöðnun í Evrópu á meðan blússandi hagvöxtur væri hér. Vöxtur sem þó var bara drifin áfram með aðfluttu fólki þaðan og í raun enginn á mann hér. Stundum er launahækkunum hér kennt um verðbólguna, en þegar þær samningsbundnu eru ekki yfir verðbólgunni þá eru kjarabæturnar nálægt núlli. Stundum er nefnt að ekki megi létta um of á taumhaldi á lánamarkaðnum því þá muni fasteignaverð rjúka upp. En hávaxtastigið lætur ungar barnafjölskyldur sitja fastar í kjararýrnun verðtryggða skulda en fælir barnlaust ungt fólk frá því að flytja að heiman og stofna fjölskyldu. Það er heldur langdregin leið til að draga úr fólksfjölda og auka hagvöxt á mann.
Nýlega var fjallað um stöðuna á húsnæðismarkaði hér í Vísbendingu sem hefur mjög kólnað, ekki er hann alveg frosin en stefnir hugsanlega nálægt núlli. Ómögulegt er þó að það geti haldið ríkisrekstrinum við núllið þegar hagvöxturinn er einnig nánast enginn
Forsíðugrein vikunnar fjallar um alvarlega stöðu á húsnæðismarkaðinum út frá sjónarhóli menntunar, samkvæmt greiningu BHM á nýlegri könnun.
Seinni grein vikunnar fjallar um mikilvægi þess að skilja samhengi og markmið efnahagslífsins í framhaldi fyrri hluta þessara sálma um vöxtinn. Hún er einnig skrifuð í framhaldi af seinni grein síðustu viku um opinber fjármál og þeirrar viku sálmum.








