USD 124,1 -0,3%
EUR 143,6
GBP 166,3
DKK 19,2
SEK 13,2 -0,1%
NOK 13,1 -0,2%
CHF 156,0 -0,2%
CAD 89,1 -0,2%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Mannfjöldi 395.050
USD 124,1 -0,3%
EUR 143,6
GBP 166,3
DKK 19,2
SEK 13,2 -0,1%
NOK 13,1 -0,2%
CHF 156,0 -0,2%
CAD 89,1 -0,2%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Al­var­leiki op­in­berra fjár­mála

lagabreytingar og skuldahlutfallsskilgreiningar

Peningar, seðlar, krónur
Mynd: Golli

Fjármál hins opinbera voru í mikilli óreiðu þegar að björgunarsveit Alþjóða gjaldeyrissjóðsins kom hingað til lands eftir hrunið haustið 2008. Samhliða björgunaraðgerðum var ráðist í endurskoðun á allri umgjörð laga um hin opinberu fjármál. Undir árslok 2015 voru ný lög um opinber fjármál samþykkt og tóku gildi í upphafi árs 2016 en hefur nokkrum sinnum verið breytt á tíu ára gildistíma. Fjármálaráð var sett á fót í apríl það ár samkvæmt 13. gr. laganna. Sá sem þetta skrifar sat í fjármálaráði, til þess kosinn af Alþingi, frá 2016-2022 og átti þannig þátt í gerð fyrstu ellefu álitsgerða ráðsins.

Skilyrðum laganna um opinber fjármál (123/2015) skv. 7. gr. (oft eru nefndar fjármálareglur) var breytt í júlí síðastliðnum þannig að afkomureglan sem fjallaði um jákvæðan heildarjöfnuð yfir fimm ár breyttist í árlegt hámark útgjaldavaxtar. Var þessi nýja fjármálaregla kölluð stöðugleikaregla í lagabreytingarfrumvarpinu. Sem er einkennilegt þar sem eitt af fimm grunngildum laganna, skv. 6. gr. er stöðugleiki en grunngildin eru jafngild skilyrðum fjármálareglanna. Sá stöðugleiki opinberra fjármála er skilgreindur sem jafnvægi í efnahagsmálum. Í greinargerð er það skýrt nánar svo sem að árleg útgjöld hins opinbera vaxi ekki að raunvirði umfram langtímavöxt landsframleiðslu. Þá nær hin nýja regla aðeins til útgjalda ríkissjóðs, ekki sveitarfélaga.

Hin fjármálareglan, svokölluð skuldaregla var höfð með óbreyttu 30% hámarki skuldahlutfalls af VLF sem er þó skilgreint sérstaklega hérlendis ólíkt alþjóðlegum stöðlum. Samkvæmt fjármálaáætluninni eru skuldir hins opinbera nú 44% sem setur sjálfkrafa aðhaldskröfu á rekstur ríkis og sveitarfélaga þannig að skila þurfi afgangi sem nemur alls 15% landsframleiðslunnar á komandi árum til að ná að uppfylla skilyrði laganna um skuldahlutfall. Hin svokölluðu Maastricht skilyrði Evrópusambandsaðildar fela í sér 60% skuldahámark samkvæmt stöðugleika- og hagvaxtarsáttmálanum. Raunar er skuldahlutfallið hér fyrir árið 2024 um 60% samkvæmt tölum Seðlabanka Íslands, 67% samkvæmt samræmdri mælingu OECD og 94% samkvæmt Evrópsku hagstofunni Eurostat.

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Samfélag

Erfðafjárskattar, lýðræði og hið frjálsa samfélag

3
Efnahagsmál

Frá háskóla til verðmæta – hvar slitna tengslin í íslensku hagkerfi?

4
Loftslagsmál

Mesta loftslagsáhætta íslensks atvinnulífs

5
Aðrir sálmar

Framleiðni og erfðir

6
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 21. tbl.

Al­var­leiki op­in­berra fjár­mála

lagabreytingar og skuldahlutfallsskilgreiningar
Daði Már Kristófersson
Efnahagsmál 21. tbl.

Fjár­mála­á­ætl­un 2027 til 2031: Hvert skal stefn­t?

Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar boðar áframhaldandi aðhald en skortir skýra sýn á uppbyggingu þjónustu og innviða, að mati Indriða H. Þorlákssonar.
Sjávarútvegur
Fiskveiðar 20. tbl.

Króka­afla­kerfi

Grænland, ísjakar
Aðrir sálmar 20. tbl.

Rost­ung­ar og græn­lensk króna

Sjávarlíf og gjaldmiðlamálefni

Grænland
Alþjóðamál 20. tbl.

Hafa Græn­lend­ing­ar ráð á sjálf­stæð­i?

Á milli Washington og Kaupmannahafnar.
Úkraína drónar
Alþjóðamál 19. tbl.

Tvínota tækn­i: þeg­ar inn­við­ir verða varn­ar­geta

Þótt hefðbundnar hervarnir skipti enn máli snúast öryggismál sífellt meira um seiglu samfélaga, innviði, netöryggi og tvínota tækni sem þjónar bæði borgaralegum og hernaðarlegum tilgangi.
Jóhanna og Steingrímur
Efnahagsmál 19. tbl.

Skipti engu að samn­ing­arn­ir um Ices­a­ve voru felld­ir?

Niðurstaða Icesave-málsins var hagfelld fyrir Ísland, en spurningin er hvort sama niðurstaða hefði getað fengist þótt einhver samninganna hefði verið samþykktur.
Ferðamenn í Reykjavík
Aðrir sálmar 19. tbl.

Höfr­ung­ar og koll­hnís­ar

á vinnumarkaði og í seðlabönkum