USD 124,9 0,1%
EUR 143,4 -0,1%
GBP 165,2 -0,2%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,1 -0,4%
NOK 12,8 -0,2%
CHF 156,1 -0,2%
CAD 89,7 -0,3%
JPY 0,8 0,4%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
USD 124,9 0,1%
EUR 143,4 -0,1%
GBP 165,2 -0,2%
DKK 19,2 -0,1%
SEK 13,1 -0,4%
NOK 12,8 -0,2%
CHF 156,1 -0,2%
CAD 89,7 -0,3%
JPY 0,8 0,4%
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Meira en og minna en

> & <

Mannlíf í Reykjavík
Mynd: Davíð Þór

Það getur þótt furðulegt eða skiljanlegt að vöruverð hækki meira en lækki minna en sem samsvarar gengisbreytingum. Forsíðugrein vikunnar sýnir með greiningu raungagna að svo er þessu háttað á um mat og drykk hérlendis. Þeir lesendur sem að reikna með skilvirkni markaða myndu ganga út frá því að samkeppni ætti að vinna bug á þessum óeðlilega mun og eyða honum. Þeir lesendur sem trúa á kennisetninguna um að eina markmið fyrirtækja sé hámörkun hagnaðar eru eflaust ásáttir við þetta atferli. Þriðja leiðin er að skilgreina þetta hækkunareðli sem hvorki furðulegt né skiljanlegt – heldur þess í stað óeðlilegt. Þá er vel mögulegt að þetta skrið úr gengisfarveginum sé hluti skýringarinnar á þeim þætti hinnar þrálátu verðbólgu hérlendis sem miklar vaxtahækkanir og hátt raunvaxtastig bíta alls ekki á.

Fyrir tveimur árum birtist rammagrein í Peningamálum 2023/4 sem fór víða um fjölmiðla á þeim tíma til að slá út af borðinu hugmyndina um að verðbólga hér væri drifin áfram af hagnaðarsókn fyrirtækja en í Vísbendingu á þeim tíma birtist þýðing á þá tveggja ára gamalli grein um hagnaðardrifna verðbólgu.

Stærsta fréttastofa landsins vitnaði til Vísbendingargreinar Axels Hall og Gylfa Zoega úr síðasta tölublaði á þriðjudag en án þess að geta nafns vikuritsins upphátt í sjónvarpsfréttum. Það var þó gert á vef Rúv, líkt og vefjum vísis, mbl og vb.is. Greinin náði inn í sali Alþingis, án þess að rökræður um gagnrýnina hafi rist djúpt, eða hvort eðli hins tvöfalda láss væri rétt skilið, eða hve mikill munur væri frá gildandi lögum. Það hefur ráðherra málaflokksins nú skýrt með Vísisgrein í morgun. Eins var æpandi þögn eða samanburðarskortur við reglur sem gilda um sjálfvirka launhækkun þingmanna sjálfra samkvæmt annarri vísitölu, sem gæti valdið mun meira launaskriði og verðbólguþrýstingi heldur en að lífeyrir elti launaþróun.

Síðari grein blaðsins felur ekki síður í sér mikilvægan boðskap um mælingar og það sem meira máli skiptir.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Loftslagsmál

Gildi vísinda og vísindalegrar gagnrýni

3
Lífeyrismál

Ellilífeyrir og vísitölur

4
Nýsköpun

Þetta sögðu þrjú hundruð frumkvöðlar

5
Vinnumarkaður

Íslenskur vinnumarkaður á tímamótum

6
Aðrir sálmar

Vísindi og nýsköpun

Bensín
Neytendamál 12. tbl.

Elds­neyt­is­verð 20 krón­um of hátt … en er eitt­hvað hægt að ger­a?

Álagning á eldsneyti hækkar og samkeppni er veik
Aðrir sálmar . tbl.

Vax­andi vond­ir þætt­ir

sem hafa áhrif á kreppuverðbólgu, atvinnuleysi og verðhækkanir
AFP__20260325__A4LN6T3__v2__HighRes__FilesUaeUsIranIsraelWarTransportShipping
Efnahagsmál 12. tbl.

Um efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar styrj­ald­ar­inn­ar

Verðbólga vex áfram og stríðsáhrif ógna efnahagsstöðugleika
Seðlabanki
Efnahagsmál 11. tbl.

Verð­bólga og stýri­vext­ir

Um verðbólgulíkön Seðlabankans, takmarkanir þeirra og hlutverk stýrivaxta í hagstjórn Íslands.

olia_basra_irak
Aðrir sálmar 11. tbl.

Von­ir og vænt­ing­ar

Brostnar, styrktar og hverfandi
Vetur í Reykjavík
Efnahagsmál 11. tbl.

Hag­vöxt­ur og aðr­ir vel­sæld­ar­vís­ar

Velsældarvísar sýna margvíslega þætti samfélagsins en hafa takmarkanir við stefnumótun
Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun
Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu