Donald Trump og Vladimir Putin heilsast á fundi í Helsinki þann 16. júlí 2018 en hluti heimsbyggðarinnar bíður í ofvæni og hluti á milli vonar og ótta eftir því hvenær þeir muni hittas næst.
Mynd: AFP
Síðustu vikur hafa verið óvenju viðburðaríkar í heimsmálunum en það er er gömul saga og ný að góðir og slæmir leiðtogar geta haft gríðarleg áhrif á gang sögunnar. Nú keppast stjórnmálaskýrendur á Vesturlöndum við að lesa í yfirlýsingar og ákvarðanir Donalds Trumps, Bandaríkjaforseta, og leiðtogar í Evrópu reyna eftir bestu getu að bregðast við augljósri stefnubreytingu Bandaríkjastjórnar en það er hægara sagt en gert þegar átt er við eins rysjóttan leiðtoga og Trump. Á meðan situr Vladimír Pútín, Rússlandsforseti, í Kreml og hlakkar yfir hverri ákvörðuninni á fætur annarri sem tekin er í Washington.[23b0d9]
Fyrir sagnfræðing sem hefur rannsakað áróður og hugmyndafræði Sovétríkjanna gagnvart Bandaríkjunum á árunum eftir stríð[83b9bd] er áhugavert að sjá hvernig leiðtogar bæði austan og vestan hafs keppast nú við að endurskoða söguna og laga hana að sínum markmiðum. Bandaríkjaforseti og fólkið í kringum hann virðist hafa gleymt því hvernig alþjóðakerfið sem við höfum í grundvallaratriðum búið við frá endalokum síðari heimsstyrjaldar er tilkomið á meðan að bæði almenningur og leiðtogar í Evrópu eru almennt mjög meðvitaðir um það hvernig kalda stríðið mótaði öryggis- og varnarmál í álfunni. Kannski vegna þess að við urðum mörg vitni að því hvernig fall Sovétríkjanna og endalok kalda stríðsins höfðu áhrif á samfélög okkar en eins og við vitum þá sóttu fjölmargar Evrópuþjóðir það fast að ganga til liðs við bæði Evrópusambandið og Atlantshafsbandalagið, með það að markmiði að halda friði í Evrópu.
Washington og Moskva
Eftir yfirlesturinn sem Volodimír Zelenskí, forseti Úkraínu, fékk frá þeim Trump og J.D. Vance, varaforseta Bandaríkjanna, í Hvíta húsinu 28. febrúar síðastliðinn þá hefur orðræða stjórnenda í Kreml einnig tekið mikilvægum breytingum. Tveimur dögum eftir fundinn, sunnudaginn 2. mars, kom Sergey Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, fram í sjónvarpi þar í landi[1df433] og lýsti því m.a. yfir að „á síðastliðnum 500 árum (þegar Vesturlönd voru meira og minna orðin til í þeirri mynd sem þau hafa í dag, auðvitað með einhverjum breytingum) ættu allir harmleikir heimsbyggðarinnar sér rætur í Evrópu eða hefðu átt sér stað út af stefnu og markmiðum Evrópu: nýlendustefna, stríð, krossferðir, Krímstríðin, Napóleon, fyrri heimsstyrjöldin, Hitler. Ef þið horfið til baka á söguna þá hafa Bandaríkjamenn ekki ýtt undir uppreisnir, hvað þá hvatt til þeirra.“ Þetta er gríðarleg breyting frá því sem áður var, þegar Bandaríkin voru óvinur númer eitt, og sýnir vel hvernig stjórnvöld í Moskvu sjá sér hag í framsetningu og framkomu Trumps og Vance gagnvart Úkraínu og Evrópu í heild sinni.
Allt í einu er „Evrópa“ helsta ógn ekki bara Rússlands heldur heimsbyggðarinnar allar og leysir þar með Bandaríkin af hólmi sem helsta andstæðing þeirrar heimsmyndar sem Pútín hefur talað fyrir síðustu tuttugu og fimm árin. Og núna þegar þeir Donald Trump, Bandaríkjaforseti, og Pútin virðast hafa náð talsambandi og …
Næsta grein
Efnahagsmál
Hvert er markmið efnahagslífsins?
Mikilvægi skilnings á samhengi og hugtökum