Pólland er okkur Íslendingum kært. Rúmlega 17% af íbúum Íslands eru erlendir ríkisborgarar og rúmur þriðjungur þeirra eru Pólverjar og telja yfir 23 þúsund manns. Pólverjarnir hérlendis hafa lagt mikið af mörkum til samfélagsins og eru almennt eftirsóttir starfsmenn í íslensku atvinnulífi. Íbúar Póllands eru nú tæpar 38 milljónir og hefur farið fækkandi, áður vegna brottflutnings en nú frekar vegna lágrar fæðingartíðni. Meðalaldur íbúa Póllands er 43 ár sem sker sig ekki úr í samanburði við aðrar Evrópuþjóðir (á Íslandi er meðalaldur 37 ár). Landsframleiðslan í Póllandi á árinu 2025 nam 915 milljörðum evra og er landið sjötta stærsta hagkerfið í Evrópusambandinu á milli Hollands og Belgíu sem gefur góða vísbendingu um stærð markaðarins.
Pólverjum gengur nokkuð vel þessi misserin. Verðbólga þar er nú rúm 2% og virðist ætla að verða nokkuð stöðug á milli 2% og 3% næstu misserin. Fyrir ári síðan var verðbólgan nálægt 5% en á árunum 2022-2023 voru Pólverjar í mikilli glímu við verðbólguna sem náði hámarki í yfir 18% ársverðbólgu í febrúar 2023. Þokkalegur hagvöxtur er nú í Póllandi, 3,9% á síðasta ári og pólski seðlabankinn spáir 2,9% hagvexti í ár og sama áframhaldandi hagvexti á næsta ári.
Lífskjör
Lífskjör í Póllandi eru nú á svipuðu róli og í Eistlandi og Ungverjalandi þar sem kaupmáttarleiðrétt landsframleiðsla á mann (PPP) er um 80% af meðaltali OECD ríkjanna (Ísland er með 135%). Sambærilegt hlutfall fyrir raunverulega neyslu einstaklinga (e. actual individual consumption) er rúmlega 84% (Ísland er með 115%). Lífskjör Pólverja eru því enn í lægri kantinum miðað við það sem gengur og gerist í efnaðri hluta Evrópu en gera má ráð fyrir því að þau fari batnandi miðað við hagvaxtarhorfurnar.
Pólsk heimili eru almennt lítið skuldsett með um 55% skuldastöðu miðað við ráðstöfunartekjur. Á hinu dæmigerða pólska heimili er aðhaldssemi í fyrirrúmi og vel hugsað um að vanda til ákvarðana um innkaup og útgjöld. Mikið er um að fjölskyldur reyni að rækta garðinn sinn og nýta vel uppskeru grænmetis og ávaxta en frábær skilyrði eru fyrir landbúnað í Póllandi. Ennþá eru sterk tengsl milli borga og sveita.
Þetta sjáum við vel hér á Íslandi þegar pólsku fjölskyldurnar hérlendis halda sínum pólska lífsstíl og eyða helst engum peningum umfram það sem er allra brýnast. Þessar fjölskyldur mennta börnin sín, eignast sitt eigið húsnæði og safna jafnvel fyrir annarri eign í Póllandi sem bíður þeirra þegar kemur að eftirlaunaárunum. Áhugavert er að keyra um pólskar sveitir þar sem víða er fallegt að sjá yfir, vel hirt hús og allt í góðri rækt. Mikið af þessari uppbyggingu er einmitt fjármögnuð af Pólverjum sem hafa flust úr landi og efnast.
Atvinnulíf
Útflutningur Pólverja nam 366 milljörðum evra á árinu 2025 sem segir að pólska hagkerfið sé nokkuð vel tengt inn í hið alþjóðlega hagkerfi. Útflutningstekjur jukust um 4% milli ára en innflutningur jókst um 6%, mest vegna aukinnar eftirspurnar samfara góðum hagvexti og aukinnar þýðingar innflutnings frá þróunarlöndum í virðiskeðjum. Þýskaland er mikilvægasta viðskiptaland Pólverja en hlutdeild Þjóðverja í pólskum útflutningi lækkaði þó lítillega en hún er nú um 27%. Pólverjar búast ekki við miklum vexti í útflutningi á næstunni vegna lítils hagvaxtar í helstu viðskiptalöndum sínum í Evrópu, óvissunnar vegna verndaraðgerða Bandaríkjamanna, stríðsins í Úkraínu og aukinnar samkeppni frá Kína. Pólland er mikilvægur markaður fyrir Þýskaland, en 6,4% af útflutningi Þjóðverja fer til Póllands sem er umfram það sem þeir flytja út til Kína.
Pólskt atvinnulíf hefur tekið við sér með meiri stöðugleika og auknum fyrirsjáanleika í rekstri. Innlend eftirspurn hefur vaxið, ríkisfjármál eru í þokkalegu jafnvægi og þannig hefur myndast ákveðinn grundvöllur fyrir væntingum um áframhaldandi sókn. Þess er vænst að einkaneysla verði leiðandi þáttur í hagvexti á líðandi ári en ennfremur að fjárfestingar taki vel við sér en niðurstaðan í þeim þætti verður ráðandi fyrir endanlegar hagvaxtartölur á árinu 2026.
Pólland hefur verið að sækja í sig veðrið þegar kemur að lykilmælikvarða um þróun samfélagsins sem er vísitala Sameinuðu þjóðanna (UN HDI – Human Development Index). Á árinu 1990 var einkunn Póllands á þessum mælikvarða 0,722. Lífslíkur við fæðingu voru 70,6 ár, Vænt ár í skóla voru 12,1 ár og meðal skólaganga var 9,7 ár. Vergar þjóðartekjur á mann (PPP verðlag 2021) voru 12.757 …
