USD 122,4 -0,1%
EUR 137 0,1%
GBP 164,2 0,1%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,5 0,4%
NOK 13,0 0,1%
CHF 149,5 -0,1%
CAD 86,8 -0,4%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,4 -0,1%
EUR 137 0,1%
GBP 164,2 0,1%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,5 0,4%
NOK 13,0 0,1%
CHF 149,5 -0,1%
CAD 86,8 -0,4%
JPY 0,8 0,1%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Sam­þjapp­að­ur sveigj­an­leiki

Samþjöppun á matvörumarkaði er mun meiri heldur en samþjöppun aflaheimilda. Sveigjanleiki vinnumarkaðar hérlendis er mun meiri en áður vegna frjáls flæðis fólks á sameiginlega evrópska markaðnum.

deilimynd-asgeirbrynjar

Gamalgróin reynsla íslenskrar þjóðarsálar birtist í orðtakinu um að síldin komi og síldin fari. Nú birtast fréttir af því að makríllinn, sem kom inn í sameiginlega lögsögu okkar fyrir nokkrum árum, sé nú, kanski, farinn – í bili a.m.k. Brestur í loðnu þetta fiskveiðiárið hefur viss áhrif á þjóðhagsreikninga og útflutningstekjur en veldur ekki vanda á við brotthvarf síldarinnar á síðustu öld. Sveigjanleiki hins íslenska sjávarútvegs er mikill og styrkur hans einnig. Samþjöppun þar er greind, með margvíslegum útreikningum, í annarri af greinum blaðs vikunnar.

Sveigjanleiki hins íslenska vinnumarkaðs hefur einnig eflst, þar sem aðflutningur fólks – sérstaklega af Evrópska efnahagssvæðinu – eykur styrk, stöðugleika og þrótt vinnuaflsins.

Sautján af hverjum hundrað íbúum landsins eru fæddir í öðru landi og enn hærra er hlutfallið, eða yfir 20%, meðal þeirra sem vinna á markaðnum. Sveigjanleika vinnumarkaðarins eru gerð ítarleg skil í forsíðugrein vikunnar.

Afl fjöldans er mikið og berast nú sögur af því að sá hluti vinnumarkaðarins sem þekkir vel til utan landssteinanna sé nú jafnvel að flytja inn eigin matvæli í gámum en hafi gefist upp á samþjöppun og háu verði smásölu- og stórkaupmanna. Hins vegar verður ekki séð hvernig sjálfsbjargarviðleitnin og skynsamlega hófsamir kjarasamningar fyrr á árinu muni stuðla að lækkun verðbólgunnar. Frá Nýja-Sjálandi berast nú fréttir um að fólk flýi land vegna slæmra lífskjara og hinnar háu verðbólgu. Í Japan sagði forsætisráðherran af sér í vikunni af svipuðum ástæðum. En bæði löndin berjast við um helming þeirrar verðbólgu sem er hérlendis.

Í ljósi styrks og sveigjanleika útflutningsgreina og innflutnings vinnuafls kemur á óvart hve efnahagsstjórn hér gengur erfiðlega. Mögulega má skýringa leita í því að rúmlega fjórar af hverjum tíu krónum í hagkerfinu eru gerðar upp í erlendum gjaldeyri í bókhaldi um 250 hlutafélaga.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Uppskeruhátíð hagfræðinga

2
Aðrir sálmar

Þjóðarhagsleg rekstrarhagfræði

3
Vinnumarkaður

Endalok pólska tímabilsins?

4
Aðrir sálmar

Stjórnun og traust

5
Efnahagsmál

Burðug sveitarfélög geta stutt við ábyrga hagstjórn

6
Vinnumarkaður

Ofmetur launavísitalan þróun launa?

Framkvæmdir í Reykjavík
Efnahagsmál 36. tbl.

Hvað er sjálf­bær launa­þró­un?

Verðbólga, framleiðni og mörk launasvigrúmsins
Anti-Fascist Economics 2026 Isabella Weber
Efnahagsmál 36. tbl.

Póli­tísk­ar af­leið­ing­ar efna­hags­legr­ar óvissu

Lífskjarakrísan: Stýrivextir eru harkalegt tól í baráttunni gegn hækkandi verði á nauðsynjavörum
IMG_2494
Umhverfi 35. tbl.

Ís­lensk­ir jökl­ar á hverf­anda hveli

Loftslagsbreytingar hafa mikil áhrif á íslenska jökla. Vegna hlýnunar jarðar hafa jöklarnir minnkað mikið á síðustu áratugum. Ef ekkert verður gert til að draga úr hlýnuninni gætu margir þeirra horfið í framtíðinni.