FX error None
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
FX error None
Stýrivextir 7,5%
Verðbólga 5,4%
Mannfjöldi 394.530
Til baka

Eft­ir­lit og reikn­ings­skil

Stjórnsýslueftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppniseftirlit eða heilbrigðiseftirlit.

Hús Iðnaðarbankans / Glitnis / Íslandsbanka í Lækjargötu 2017. Mynd: ÁBT
Mynd: Hús Iðnaðarbankans, síðar Glitnis og Íslandsbanka í Lækjargötu árið 2017

Fræg er setning eins bankastjórans sem stýrði einum af stærstu bönkum heims í fjármálakrísunni 2008 um að svo lengi sem músíkin hljómi þá verði dansinn að duna. Það var erfitt að standa á móti straumnum eða hætta auðveldri hagnaðarsókninni þegar allir bankar voru í fullu fjöri.

Jafnfram er annar samhljómur í söng bankamanna, þegar að illa fer, líkt og rifjað var upp í tveggja þátta heimildarmynd í Ríkissjónvarpinu í vikunni. Hann er sá sami hér og heyrðist stuttlega frá bankamönnum í Bandaríkjunum árið 2008 þegar þörf var á opinberri aðstoð til björgunaraðgerða. Þið hefðuð átt að hafa betra eftirlit með okkur sögðu bankamennirnir þar þá.

Sagt er að 12 af 13 stærstu bönkunum í New York hafi verið nokkrum klukkustundum frá falli, eftir að sá í fjórða sæti fór í þrot. Í sumum skandinavískum löndum var bankakerfið einnig nálægt falli, bæði Danske Bank strax haustið 2008 en einnig stærstu bankar Svíþjóðar ári og tveimur síðar. Sænski seðlabankinn þurfti þá að bjarga bankakerfinu í Eistlandi og Lettlandi þar sem sænsku bankarnir höfðu vaxið og voru burðarstoð bankakerfisins.

Eftirlitsmenning er almennt ekki í hávegum höfð hérlendis og hefur jafnvel á sér óorð. Sú fyrirlitning á eftirliti, sérstaklega varðandi samkeppni, að ekki sé minnst á hollustuhætti og öryggi, byggir á vantrú á kapítalískt efnahagslíf. Mögulegt er að skorturinn á samkeppni og eftirliti með henni feli í sér hluta ástæðunnar fyrir því að verðbólga helst talsvert hærri hérlendis en í nágrannalöndunum. Spurningin er þá hver, ef einhver, muni rannsaka það til að finna út hvort satt reynist.

Stjórnsýslulegt eftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppnis eftirlit. Nú þegar að þrjár opinberar eftirlitsstofnanir, Ríkisendurskoðun, Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands og Umboðsmaður Alþingis hafa allar farið yfir framkvæmd seinni einkavæðingar Íslandsbanka liggur fyrir að stjórn og stjórnendur bankans og bankasýslunnar auk fjármála- og efnahagsráðherra hafa öll þurft að standa reikningsskil gjörða sinna og axlað ábyrgð.

Næsta grein

Mest lesið
1
Loftslagsmál

Um bókina Hitamál eftir Frosta Sigurjónsson

2
Loftslagsmál

Gildi vísinda og vísindalegrar gagnrýni

3
Lífeyrismál

Ellilífeyrir og vísitölur

4
Vinnumarkaður

Íslenskur vinnumarkaður á tímamótum

5
Nýsköpun

Þetta sögðu þrjú hundruð frumkvöðlar

6
Aðrir sálmar

Vísindi og nýsköpun

Bensín
Neytendamál 12. tbl.

Elds­neyt­is­verð 20 krón­um of hátt … en er eitt­hvað hægt að ger­a?

Álagning á eldsneyti hækkar og samkeppni er veik
Aðrir sálmar . tbl.

Vax­andi vond­ir þætt­ir

sem hafa áhrif á kreppuverðbólgu, atvinnuleysi og verðhækkanir
AFP__20260325__A4LN6T3__v2__HighRes__FilesUaeUsIranIsraelWarTransportShipping
Efnahagsmál 12. tbl.

Um efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar styrj­ald­ar­inn­ar

Verðbólga vex áfram og stríðsáhrif ógna efnahagsstöðugleika
Seðlabanki
Efnahagsmál 11. tbl.

Verð­bólga og stýri­vext­ir

Um verðbólgulíkön Seðlabankans, takmarkanir þeirra og hlutverk stýrivaxta í hagstjórn Íslands.

olia_basra_irak
Aðrir sálmar 11. tbl.

Von­ir og vænt­ing­ar

Brostnar, styrktar og hverfandi
Vetur í Reykjavík
Efnahagsmál 11. tbl.

Hag­vöxt­ur og aðr­ir vel­sæld­ar­vís­ar

Velsældarvísar sýna margvíslega þætti samfélagsins en hafa takmarkanir við stefnumótun
Mannlíf í Reykjavík
Vinnumarkaður 10. tbl.

Ís­lensk­ur vinnu­mark­að­ur á tíma­mót­um

Lýðfræði, áskoranir og ný forgangsröðun
Aðrir sálmar 10. tbl.

Hern­að­ur og auð­legð

250 ára bók og tvær vikur af sprengjuárásum með stríði sem veldur verðbólgu