USD 125,2 -0,3%
EUR 147,2 -0,4%
GBP 169,0 -0,2%
DKK 19,7 -0,4%
SEK 13,6 -0,4%
NOK 12,4 -0,4%
CHF 158,4 -0,4%
CAD 91,4 -0,4%
JPY 0,8 -0,1%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 4,5%
Mannfjöldi 393.160
USD 125,2 -0,3%
EUR 147,2 -0,4%
GBP 169,0 -0,2%
DKK 19,7 -0,4%
SEK 13,6 -0,4%
NOK 12,4 -0,4%
CHF 158,4 -0,4%
CAD 91,4 -0,4%
JPY 0,8 -0,1%
Stýrivextir 7,2%
Verðbólga 4,5%
Mannfjöldi 393.160
Til baka

Eft­ir­lit og reikn­ings­skil

Stjórnsýslueftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppniseftirlit eða heilbrigðiseftirlit.

Hús Iðnaðarbankans / Glitnis / Íslandsbanka í Lækjargötu 2017. Mynd: ÁBT
Mynd: Hús Iðnaðarbankans, síðar Glitnis og Íslandsbanka í Lækjargötu árið 2017

Fræg er setning eins bankastjórans sem stýrði einum af stærstu bönkum heims í fjármálakrísunni 2008 um að svo lengi sem músíkin hljómi þá verði dansinn að duna. Það var erfitt að standa á móti straumnum eða hætta auðveldri hagnaðarsókninni þegar allir bankar voru í fullu fjöri.

Jafnfram er annar samhljómur í söng bankamanna, þegar að illa fer, líkt og rifjað var upp í tveggja þátta heimildarmynd í Ríkissjónvarpinu í vikunni. Hann er sá sami hér og heyrðist stuttlega frá bankamönnum í Bandaríkjunum árið 2008 þegar þörf var á opinberri aðstoð til björgunaraðgerða. Þið hefðuð átt að hafa betra eftirlit með okkur sögðu bankamennirnir þar þá.

Sagt er að 12 af 13 stærstu bönkunum í New York hafi verið nokkrum klukkustundum frá falli, eftir að sá í fjórða sæti fór í þrot. Í sumum skandinavískum löndum var bankakerfið einnig nálægt falli, bæði Danske Bank strax haustið 2008 en einnig stærstu bankar Svíþjóðar ári og tveimur síðar. Sænski seðlabankinn þurfti þá að bjarga bankakerfinu í Eistlandi og Lettlandi þar sem sænsku bankarnir höfðu vaxið og voru burðarstoð bankakerfisins.

Eftirlitsmenning er almennt ekki í hávegum höfð hérlendis og hefur jafnvel á sér óorð. Sú fyrirlitning á eftirliti, sérstaklega varðandi samkeppni, að ekki sé minnst á hollustuhætti og öryggi, byggir á vantrú á kapítalískt efnahagslíf. Mögulegt er að skorturinn á samkeppni og eftirliti með henni feli í sér hluta ástæðunnar fyrir því að verðbólga helst talsvert hærri hérlendis en í nágrannalöndunum. Spurningin er þá hver, ef einhver, muni rannsaka það til að finna út hvort satt reynist.

Stjórnsýslulegt eftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppnis eftirlit. Nú þegar að þrjár opinberar eftirlitsstofnanir, Ríkisendurskoðun, Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands og Umboðsmaður Alþingis hafa allar farið yfir framkvæmd seinni einkavæðingar Íslandsbanka liggur fyrir að stjórn og stjórnendur bankans og bankasýslunnar auk fjármála- og efnahagsráðherra hafa öll þurft að standa reikningsskil gjörða sinna og axlað ábyrgð.

Næsta grein

Mest lesið
1
Gervigreind

Gervigreindin mun aldrei koma í stað mannlegra tengsla

2
Heimspeki

Tækniframfaratrú og veiklyndi mannsins

3
Leiðari

Allsherjar bylting þekkingar eða andlegt hrun vitsmuna

4
Alþjóðamál

Evrópa þarf að standa saman

5
Máltækni

Gervigreindarbyltingin: Úr fleipum í framþróun

6
Tækni

Gervigreind mun umbreyta heiminum

eldgos-bilamynd.original
Jarðvísindi 42. tbl.

Ljós­leið­ara­bylt­ing­in í nátt­úru­vár­vökt­un

Jarðskjálftamælingar hafa gjörbyltst á skömmum tíma með nýrri tækni, sem gerir nú mögulegt að nema hreyfingar jarðar af ótrúlegri nákvæmni í rauntíma og auka þannig öryggi í mati á fyrirboðum eldgosa.
Strandir 01
Heimspeki 42. tbl.

Tækni­fram­fara­trú og veik­lyndi manns­ins

Vaxandi áhrif gervigreindar draga fram gamlar hugmyndir um tækni, mennsku og sjálfræði sem vekja upp endurnýjaða heimspekilega og siðferðilega ígrundun.
_GSF1009
Atvinna 42. tbl.

Gervi­greind­ar­bylt­ing­in: Kost­uð af sér­fræð­ing­um en hag­nýtt af fyr­ir­tækj­um

Í nýrri könnun Visku kemur fram að sérfræðingar keyra gervigreindarbyltinguna áfram, fjármagna notkunina sjálfir og kalla eftir markvissri innleiðingu á vinnustöðum.
Halldór Jörgen
Gervigreind 42. tbl.

Gervi­greind­in mun aldrei koma í stað mann­legra tengsla

Ásgeir Brynjar Torfason ritstjóri ræðir við Halldór Jörgen Faurholt Olesen um gervigreind.

42225-Matrix-Red-Blue-Pill
Samfélag 42. tbl.

Sefj­un­ar­hag­kerf­ið og at­beini hönn­uða

Umbreytingarafl tækninnar birtist í mismunandi umgjörðum hagkerfisins, svo sem streymisveitu-, eftirlits-, hamfara- og anarkó-kapítalisma.
Sonar-festival
Listir 42. tbl.

Sköp­un skepnu sem skap­ar

Skapandi gervigreind umbreytir listsköpun svo að lögfræðin, siðfræðin, hugvísindin og listirnar hafa ærin verkefni fyrir höndum sem dregin eru upp með þremur ólíkum sviðsmyndum.
Skóli, menntun
Menntun 42. tbl.

Ný­sköp­un í þágu mennt­un­ar á tím­um örr­ar tækni­þró­un­ar

Ör tækniþróun kallar á endurnýjað menntakerfi þar sem menntatækni, rannsóknir og skýr stefna mætast til að tryggja gæði, aðgengi og ábyrga nýsköpun.
Umferð, Reykjavík
Tækni 42. tbl.

Gervi­greind mun um­breyta heim­in­um

Gervigreind þróast með fordæmalausum hraða og umbreytir þekkingarvinnu, vélmennum og innviðum. Samfélagslegar afleiðingar fela í sér kerfisleg úrlausnarefni og siðferðileg álitaefni.