USD 123,2 -0,1%
EUR 143,4 0,1%
GBP 165,3 0,1%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,3 0,6%
NOK 13,3 0,3%
CHF 157,4 0,8%
CAD 89,2 0,3%
JPY 0,8
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
USD 123,2 -0,1%
EUR 143,4 0,1%
GBP 165,3 0,1%
DKK 19,2 0,1%
SEK 13,3 0,6%
NOK 13,3 0,3%
CHF 157,4 0,8%
CAD 89,2 0,3%
JPY 0,8
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,1%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Eft­ir­lit og reikn­ings­skil

Stjórnsýslueftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppniseftirlit eða heilbrigðiseftirlit.

Hús Iðnaðarbankans / Glitnis / Íslandsbanka í Lækjargötu 2017. Mynd: ÁBT
Mynd: Hús Iðnaðarbankans, síðar Glitnis og Íslandsbanka í Lækjargötu árið 2017

Fræg er setning eins bankastjórans sem stýrði einum af stærstu bönkum heims í fjármálakrísunni 2008 um að svo lengi sem músíkin hljómi þá verði dansinn að duna. Það var erfitt að standa á móti straumnum eða hætta auðveldri hagnaðarsókninni þegar allir bankar voru í fullu fjöri.

Jafnfram er annar samhljómur í söng bankamanna, þegar að illa fer, líkt og rifjað var upp í tveggja þátta heimildarmynd í Ríkissjónvarpinu í vikunni. Hann er sá sami hér og heyrðist stuttlega frá bankamönnum í Bandaríkjunum árið 2008 þegar þörf var á opinberri aðstoð til björgunaraðgerða. Þið hefðuð átt að hafa betra eftirlit með okkur sögðu bankamennirnir þar þá.

Sagt er að 12 af 13 stærstu bönkunum í New York hafi verið nokkrum klukkustundum frá falli, eftir að sá í fjórða sæti fór í þrot. Í sumum skandinavískum löndum var bankakerfið einnig nálægt falli, bæði Danske Bank strax haustið 2008 en einnig stærstu bankar Svíþjóðar ári og tveimur síðar. Sænski seðlabankinn þurfti þá að bjarga bankakerfinu í Eistlandi og Lettlandi þar sem sænsku bankarnir höfðu vaxið og voru burðarstoð bankakerfisins.

Eftirlitsmenning er almennt ekki í hávegum höfð hérlendis og hefur jafnvel á sér óorð. Sú fyrirlitning á eftirliti, sérstaklega varðandi samkeppni, að ekki sé minnst á hollustuhætti og öryggi, byggir á vantrú á kapítalískt efnahagslíf. Mögulegt er að skorturinn á samkeppni og eftirliti með henni feli í sér hluta ástæðunnar fyrir því að verðbólga helst talsvert hærri hérlendis en í nágrannalöndunum. Spurningin er þá hver, ef einhver, muni rannsaka það til að finna út hvort satt reynist.

Stjórnsýslulegt eftirlit er ekki síður mikilvægt eins og samkeppnis eftirlit. Nú þegar að þrjár opinberar eftirlitsstofnanir, Ríkisendurskoðun, Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands og Umboðsmaður Alþingis hafa allar farið yfir framkvæmd seinni einkavæðingar Íslandsbanka liggur fyrir að stjórn og stjórnendur bankans og bankasýslunnar auk fjármála- og efnahagsráðherra hafa öll þurft að standa reikningsskil gjörða sinna og axlað ábyrgð.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Samfélag

Erfðafjárskattar, lýðræði og hið frjálsa samfélag

3
Húsnæðismál

Fjárfesting í íbúðar­húsnæði og lánveitingar hins opinbera til hús­næðis­bygginga og/eða húsnæðiskaupa

4
Efnahagsmál

Frá háskóla til verðmæta – hvar slitna tengslin í íslensku hagkerfi?

5
Aðrir sálmar

Húsnæði og umferðarónæði

6
Húsnæðismál

Hagfræðileg borgarmál

Úkraína drónar
Alþjóðamál 19. tbl.

Tvínota tækn­i: þeg­ar inn­við­ir verða varn­ar­geta

Þótt hefðbundnar hervarnir skipti enn máli snúast öryggismál sífellt meira um seiglu samfélaga, innviði, netöryggi og tvínota tækni sem þjónar bæði borgaralegum og hernaðarlegum tilgangi.
Jóhanna og Steingrímur
Efnahagsmál 19. tbl.

Skipti engu að samn­ing­arn­ir um Ices­a­ve voru felld­ir?

Niðurstaða Icesave-málsins var hagfelld fyrir Ísland, en spurningin er hvort sama niðurstaða hefði getað fengist þótt einhver samninganna hefði verið samþykktur.
Ferðamenn í Reykjavík
Aðrir sálmar 19. tbl.

Höfr­ung­ar og koll­hnís­ar

á vinnumarkaði og í seðlabönkum
Háskóli Íslands IMG_9403
Sjálfbærni 18. tbl.

Kröf­ur um stjórn­ar­hætti – í ljósi sög­unn­ar

Þróun alþjóðlegra viðmiða og breytt lagaumhverfi

Reykjavíkurhöfn
Loftslagsmál 18. tbl.

Mesta lofts­lags­á­hætta ís­lensks at­vinnu­lífs

Aðrir sálmar . tbl.

Reikn­ings­skil gjörða og ákvarð­ana

Um kosningar og það að kjósa að veita ekki nægar upplýsingar
dsf2038
Samfélag 17. tbl.

Erfða­fjár­skatt­ar, lýð­ræði og hið frjálsa sam­fé­lag

Peningar
Efnahagsmál 17. tbl.

Frá há­skóla til verð­mæta – hvar slitna tengsl­in í ís­lensku hag­kerf­i?