USD 122,4 -1,0%
EUR 137 0,3%
GBP 164,2 0,4%
DKK 18,3 0,3%
SEK 12,5 1,3%
NOK 13,0 0,6%
CHF 149,5 1,4%
CAD 86,8 0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
USD 122,4 -1,0%
EUR 137 0,3%
GBP 164,2 0,4%
DKK 18,3 0,3%
SEK 12,5 1,3%
NOK 13,0 0,6%
CHF 149,5 1,4%
CAD 86,8 0,1%
JPY 0,8 0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 397.710
Til baka

Stærð­fræði­leg stjórn­un

Samkeppni er nauðsynleg ef verslun og viðskipti eiga að blómstra. Til þess að svo verði þarf eftirlit og stjórnun sem virðir tölulegar upplýsingar og stærðfræðilegar staðreyndir. Annars losnum við ekki við hátt verðlag vegna fákeppninnar.

deilimynd-asgeirbrynjar

Guðmundur Finnbogason heimspekingur var höfundur að menntastefnu sem innleiddi lögbundna skólaskyldu hér árið 1907. Doktorsritgerð hans í sálfræði fjallaði síðar um samúðarskilninginn. En stjórnunarkenningar hans eru til umfjöllunar í forsíðugrein blaðs vikunnar. Þá er einnig rétt að bæta við að í fjölþættu og mikilvirtu þýðingarstarfi sínu þá sneri hann yfir á íslensku eina af fyrstu kennslubókunum í stærðfræði.

Nú rúmri öld síðar er vel hægt af mörgum ástæðum að hafa áhyggjur af stærðfræðilegri kunnáttu og almennu talnalæsi hérlendis. Til dæmis slær einn stærsti vefmiðill landsins því upp í vikunni að tvö af hverjum þremur nýjum störfum hér hafi myndast hjá hinu opinbera. Hið rétta er að það eru vel undir einu af hverjum þremur samkvæmt frétt á vef fjármálaráðuneytisins. Þarna er rúmlega tvöfaldur munur.

Samkeppnishæfni landsins versnar með lélegu talnalæsi og bágri stærðfræðikunnáttu. Stjórnun og stjórnsýsla sem byggir á röngum tölum getur heldur aldrei orðið góð. Stjórnendur fyrirtækja losna heldur ekki undan ábyrgð á sínum gjörðum við það að sleppa undan eftirliti. Það er ekki góð latína að svindla megi ef dómari sér ekki til, þó það þyki af sumum kanski stórmannlegt í fótbolta.

Hjákátlegt er því að heyra viðvarandi væl hagsmunasamtaka sem kvarta undan eftirliti. Einmitt þegar Samkeppniseftirlitið hefur upplýst um ólöglegt samráð tveggja helstu skipafélaga landsins er ekki skrítið að viðskiptavinir þess sæki sér skaðabætur. Væri hér sönn samkeppni þá myndu sektir og málshöfðanir leiða til rekstrarsamdráttar, jafnvel stöðvunar. Sem þá gæti skapað rými við bryggjukantana okkar til að taka til að mynda á móti Smyril Line frá Færeyjum og Maersk frá Danmörku sem sinnt gætu skipaflutningum til landsins af samkeppni og lækkað arfbundna verðbólgu fákeppninnar. Seinni grein vikunnar fjallar þó um aðrar siglingar og annað eftirlit.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Uppskeruhátíð hagfræðinga

2
Aðrir sálmar

Þjóðarhagsleg rekstrarhagfræði

3
Vinnumarkaður

Endalok pólska tímabilsins?

4
Aðrir sálmar

Stjórnun og traust

5
Efnahagsmál

Burðug sveitarfélög geta stutt við ábyrga hagstjórn

6
Vinnumarkaður

Ofmetur launavísitalan þróun launa?

Vetur
Efnahagsmál 37. tbl.

Um virði hagtalna

Traust á opinberum hagtölum skiptir sköpum fyrir hagstjórn og ákvarðanatöku.
Framkvæmdir í Reykjavík
Efnahagsmál 36. tbl.

Hvað er sjálf­bær launa­þró­un?

Verðbólga, framleiðni og mörk launasvigrúmsins

Anti-Fascist Economics 2026 Isabella Weber
Efnahagsmál 36. tbl.

Póli­tísk­ar af­leið­ing­ar efna­hags­legr­ar óvissu

Lífskjarakrísan: Stýrivextir eru harkalegt tól í baráttunni gegn hækkandi verði á nauðsynjavörum
IMG_2494
Umhverfi 35. tbl.

Ís­lensk­ir jökl­ar á hverf­anda hveli

Loftslagsbreytingar hafa mikil áhrif á íslenska jökla. Vegna hlýnunar jarðar hafa jöklarnir minnkað mikið á síðustu áratugum. Ef ekkert verður gert til að draga úr hlýnuninni gætu margir þeirra horfið í framtíðinni.