USD 126,3 -0,5%
EUR 144
GBP 166,9 -0,1%
DKK 19,3
SEK 13,0 -0,1%
NOK 12,7 -0,8%
CHF 156,2 0,1%
CAD 89,1 -0,1%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
USD 126,3 -0,5%
EUR 144
GBP 166,9 -0,1%
DKK 19,3
SEK 13,0 -0,1%
NOK 12,7 -0,8%
CHF 156,2 0,1%
CAD 89,1 -0,1%
JPY 0,8 -0,4%
Stýrivextir 7,8%
Verðbólga 5,2%
Mannfjöldi 395.050
Til baka

Stærð­fræði­leg stjórn­un

Samkeppni er nauðsynleg ef verslun og viðskipti eiga að blómstra. Til þess að svo verði þarf eftirlit og stjórnun sem virðir tölulegar upplýsingar og stærðfræðilegar staðreyndir. Annars losnum við ekki við hátt verðlag vegna fákeppninnar.

deilimynd-asgeirbrynjar

Guðmundur Finnbogason heimspekingur var höfundur að menntastefnu sem innleiddi lögbundna skólaskyldu hér árið 1907. Doktorsritgerð hans í sálfræði fjallaði síðar um samúðarskilninginn. En stjórnunarkenningar hans eru til umfjöllunar í forsíðugrein blaðs vikunnar. Þá er einnig rétt að bæta við að í fjölþættu og mikilvirtu þýðingarstarfi sínu þá sneri hann yfir á íslensku eina af fyrstu kennslubókunum í stærðfræði.

Nú rúmri öld síðar er vel hægt af mörgum ástæðum að hafa áhyggjur af stærðfræðilegri kunnáttu og almennu talnalæsi hérlendis. Til dæmis slær einn stærsti vefmiðill landsins því upp í vikunni að tvö af hverjum þremur nýjum störfum hér hafi myndast hjá hinu opinbera. Hið rétta er að það eru vel undir einu af hverjum þremur samkvæmt frétt á vef fjármálaráðuneytisins. Þarna er rúmlega tvöfaldur munur.

Samkeppnishæfni landsins versnar með lélegu talnalæsi og bágri stærðfræðikunnáttu. Stjórnun og stjórnsýsla sem byggir á röngum tölum getur heldur aldrei orðið góð. Stjórnendur fyrirtækja losna heldur ekki undan ábyrgð á sínum gjörðum við það að sleppa undan eftirliti. Það er ekki góð latína að svindla megi ef dómari sér ekki til, þó það þyki af sumum kanski stórmannlegt í fótbolta.

Hjákátlegt er því að heyra viðvarandi væl hagsmunasamtaka sem kvarta undan eftirliti. Einmitt þegar Samkeppniseftirlitið hefur upplýst um ólöglegt samráð tveggja helstu skipafélaga landsins er ekki skrítið að viðskiptavinir þess sæki sér skaðabætur. Væri hér sönn samkeppni þá myndu sektir og málshöfðanir leiða til rekstrarsamdráttar, jafnvel stöðvunar. Sem þá gæti skapað rými við bryggjukantana okkar til að taka til að mynda á móti Smyril Line frá Færeyjum og Maersk frá Danmörku sem sinnt gætu skipaflutningum til landsins af samkeppni og lækkað arfbundna verðbólgu fákeppninnar. Seinni grein vikunnar fjallar þó um aðrar siglingar og annað eftirlit.

Næsta grein

Mest lesið
1
Efnahagsmál

Skipti engu að samningarnir um Icesave voru felldir?

2
Alþjóðamál

Tvínota tækni: þegar innviðir verða varnargeta

3
Aðrir sálmar

Rostungar og grænlensk króna

4
Orkumál

Íslensk orka í alþjóðlegu samhengi – ávinningur sem mælist í milljörðum

5
Aðrir sálmar

Höfrungar og kollhnísar

6
Efnahagsmál

Fjármálaáætlun 2027 til 2031: Hvert skal stefnt?

Harpa
Nýsköpun 22. tbl.

Hvar eiga skap­andi grein­ar heima í nýrri at­vinnu­stefn­u?

Skapandi greinar eru verðmætari fyrir atvinnulíf og samfélag en hefðbundnir hagvísar gefa til kynna.
Vindorka
Orkumál 22. tbl.

Verð­vernd í krafti vind­orku

Vindorka getur aukið raforkuframboð, lækkað kostnað og stutt orkuskipti með minni umhverfisáhrifum.
pexels-rinoadamo-34586065
Sjálfbærni 22. tbl.

Líf­fræði­leg fjöl­breytni — áhrif og ábyrgð fyr­ir­tækja

Líffræðileg fjölbreytni er undirstaða samfélags, atvinnulífs og þeirrar velferðar sem við njótum.
OR89708
Orkumál 22. tbl.

Heitasta tæki­færið: Þeg­ar vís­indi og þekk­ing opna nýj­ar vídd­ir í jarð­hita

Djúpnýting jarðhita gæti margfaldað orkuvinnslu og markað næstu byltingu í íslenskum orkumálum.

Hellisheiði dsf7264
Efnahagsmál 22. tbl.

At­vinnu­stefna til 2035: Óraun­hæf og mót­sagna­kennd mark­mið

Getur hagkerfið vaxið endalaust á plánetu þar sem auðlindir eru takmarkaðar?
Raforka, raflínur
Orkumál 22. tbl.

Fram­tíð­in og fjöregg­ið okk­ar

Raforkumarkaðir snúast ekki aðeins um verð heldur einnig um orkuöryggi og stöðugleika.
Hellisheiði dji-20260610131247-0988-d-2
Orkumál 22. tbl.

Ís­lensk orka í al­þjóð­legu sam­hengi – ávinn­ing­ur sem mælist í millj­örð­um

Lokun Hormússunds sýnir hvernig íslensk orkuuppbygging hefur varið heimili og fyrirtæki gegn alþjóðlegum orkukreppum.
Hellisheiði gsf0529
Atvinna 22. tbl.

Orka sem þekk­ing­ar­grunn­ur: Hvar ligg­ur raun­veru­legt for­skot Ís­lands?

Framtíðarhagsæld ræðst af því hvernig við nýtum orkuna, ekki aðeins hversu mikið við framleiðum.