USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 122,1 -0,3%
EUR 136,8 -0,1%
GBP 161,4 -0,2%
DKK 18,3 -0,2%
SEK 12,2 0,1%
NOK 12,8 -0,1%
CHF 146,9
CAD 85,8 -0,1%
JPY 0,8 -0,3%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
ragnarismara_20.2.2024
Grein 8. tbl.

„Meiri þörf að koma upp frjórri kaup­manna­stétt“

Viðskiptamódel Ragnars Jónssonar í Smára, er til umfjöllunar í þessari grein af tilefni þess að 120 ár voru liðin frá fæðingu hans fyrr í mánuðinum. Margt má læra af sögunni og einum allra hugmyndaríkasta athafnamanni síðustu aldar hérlendis.
Grein 8. tbl.

Hús­næð­is­verð, lóða­verð og af­koma í bygg­ing­ar­iðn­aði

Áhrif húsnæðisverðs á vísitölu neysluverðs hafa verið til umræðu á undanförnu en í þessari grein eru áhrif lóðaverðs og hagnaðar í byggingariðnaði á húsnæðisverð skoðuð með sérstökum vísitölum og greiningu gagna sem þó eru takmörkuð á vissum sviðum.
Sjókvíaeldi Stöðvarfjörður
Grein 7. tbl.

Er sjó­eldi á laxi traust und­ir­staða byggð­ar?

Samantektargrein skrifuð á grunni skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands um áhrif laxeldis í opnum sjókvíum á byggð og efnahagslíf sem veitir áhugaverða innsýn í mótun atvinnustefnu og þróun byggðar út frá talnalegum upplýsingum, starfi eftirlits- og úrskurðaraðila til varnar náttúrunni og lagabreytingum sem veita stjórnvöldum heimild til snúast gegn því faglega starfi.
dji-20240208094348-0680-d
Grein 7. tbl.

Sjóð­ir og áföll - I

Fyrri grein af tveimur um hugmyndina um þjóðarsjóð í ljósi náttúruhamfara og annarra efnahagslegra áfalla, með tilliti til ásættanlegrar áhættu, mögulegrar endurtryggingar og getu ríkissjóðs til viðbragða. Seinni grein mun birtast innan tveggja vikna.
deilimynd-asgeirbrynjar

Blönd­uð leið til að byggja sam­fé­lag

Haldið er áfram að fjalla um samfélagsuppbyggingu í vikuritinu. Nú er sjónarhornið annars vegar í ljósi náttúruhamfara með fyrri grein af tveimur um þjóðarsjóð og hins vegar út frá byggðaþróun og áhrifum sjókvíaeldis á hana og efnahag sem hefur áhrif á náttúrufar.
Mynd1
Grein 6. tbl.

Borg­ar­menn­ing sem hreyfi­afl fram­fara, ný­sköp­un­ar og frjáls­lynd­is

Yfirlitsgrein um bókina Samfélag eftir máli eftir Harald Sigurðsson sem hlaut íslensku bókmennaverðlaunin í flokki fræðirita og bóka almenns eðlis í síðustu viku. Stiklað er á stóru um miklvæga þætti úr efnistökum bókarinnar í hagrænu ljósi. Hún er stórvirki sem nær yfir skipulagssögu borgar, bæja og þorpa á Íslandi á síðustu öld. Þar er einnig rakin hugmyndasaga og innleiðing módernismans hérlendis. Sem felur í sér átök um hugsjónir, baráttu fyrir hugmyndum og nýjum straumum.
Grein 6. tbl.

Hef­ur fram­koma samn­inga­fólks áhrif á nið­ur­stöðu samn­inga?

Framkoma samningafólks skiptir máli varðandi árangur. Notkun á taktík og tímasetning hennar er einnig mikilvæg varðandi árangur samningaviðræðna endanlega niðurstöðu þeirra.
deilimynd-asgeirbrynjar

Skipu­lag, samn­ing­ar og sam­fé­lag

Hvernig leggja skal mál á samfélag er flókið verkefni sem aldrei lýkur. Samningar hins opinbera við einkaaðila skipta miklu máli við alla uppbyggingu samfélagsins. Samfélagslegir og byggðir innviðir sem breytt er um eignarhald á eru þar mjög skýrt dæmi. Skipulag samfélagsins er flókið verk og þess vegna þarf að vanda alla vinnu við það og stöðugt að bæta um betur.
dji-20240114104614-0361-d
Grein 5. tbl.

Um Grinda­vík, verð­bólgu­mæl­ing­ar og pen­inga­stefnu

Ákvarðanir peningastefnunefndar byggja meðal annars á verðbólgumælingum út frá vísitölum. Breytingar á einstökum liðum vísitalna skipta því miklu máli og að þær séu vel rökstuddar og hugsaðar til lengri tíma en ekki sem viðbragð við einstökum atburðum. Þá væru það einnig skrítinn viðbrögð við náttúruhamförum sem gera bæ óbyggilegan að hækka vexti – segir fyrrverandi ytri nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands.
deilimynd-asgeirbrynjar

Ör­yggi og vald

Innviðir sem geta verið náttúrulegir, byggðir eða ósýnilegir eru til umræðu í öðrum sálmum vikunnar. Breytingar á mælingum vísitalna vegna húsnæðisverðs hafa verið til umræðu í vikunni. Gylfi Zoega fjallar einnig um það efni í sinni seinni grein vegna Grindavíkurhamfaranna. Þá kemur vald okkar mannfólksins yfir náttúrunni einnig við sögu.
Grein 5. tbl.

Áhrif lofts­lags á úr­komu, jökla og líf­rík­ið

Vísindanefnd um loftslagsbreytingar skilaði af sér samantektar skýrslu um umfang og afleiðingar loftslagsbreytinga á Íslandi í október 2023. Fyrsta greinin um niðurstöður hennar birtist í fyrsta tölublaði árins um áhrifin á hitastig. Hér birtist önnur grein, um áhrif slíkrar hlýnunar á breytingar í úrkomu, afrennsli, afkomu jökla og sjávarstöðubreytinga auk þess sem áhrif á lífríki á landi, í sjó og vötnum eru einnig til umfjöllunar. Þriðja grein fjallar svo um samfélagsleg og efnahagsleg áhrif birtist á næstunni.
deilimynd-asgeirbrynjar

Verð­mæti og verð

Verðmæti húsnæðis felur í sér margvíslegt mat á verði. Tjónið í Grindavík felst ekki aðeins í húsnæðinu sjálfu heldur einnig í öðrum innviðum. Í samhengi við hlutabréfamarkaðinn eru fjárhæðirnar sem um ræðir ekki svo yfirþyrmandi.
dji-20240114164302-0072-d_4RKJ72Z (1)
Grein 4. tbl.

Hvern­ig á að greiða fyr­ir tjón­ið?

Húsnæði í Grindavík kostar um 107 milljarða króna en óljóst er hvernig fjármagna skuli uppkaup þess ef ríkissjóður ætlar að hlaupa undir bagga og losa þá eigendur sem kjósa að komast með eignir sínar úr bænum.
Grein 4. tbl.

Til­boð­ið sem bjarg­aði jól­un­um

Farið er yfir fjárhagsleg umbrot á hlutabréfamarkaðinum á síðasta ári og horft fram á veg á þessu ári. Afmæli Marels fór úr böndunum og svo kom yfirtökutilboð sem sneri öllu við. Nú er beðið eftir bandarískri blessun bæði fyrir samruna Marels og leyfisveitingu til Alvogens sem mikil áhrif hefur á hlutabréfaverð og fleira.
deilimynd-asgeirbrynjar

Launa­hlut­fall og skulda­hlut­fall

Raungengi og raunlaun eru sitthvor hliðin á sömu mynt fyrir heimili landsins. Launahlutfall og skuldahlutfall eru á sama hátt vissar endurspeglanir af efnahagslegri stöðu og fjármálastjórn fyrirtækjanna. Ástand efnahagsmála, stjórnun fjármálaráðuneyta og gjaldmiðlamál hanga líka á sama þræðinum. Greinar blaðs vikunnar og aðrir sálmar sömuleiðis fjalla um þessa þrjá þætti og flétta þá saman.
Grein 3. tbl.

Að skipta kök­unni

Svigrúmið til kjarabóta sem þó felast að mestu í að bæta upp tapaðan kaupmátt er mikið til umræðu. Í þessari grein er launahlutfallið sett í samhengi við raungengisvísitölu miðaða við verðlag og laun auk þess sem lækkandi skuldir fyrirtækja styrkja möguleikana á auknu svigrúmi.
afp.com-20231228-partners-080-HLUE_UEHL_009486-highres
Grein 3. tbl.

Höf­uð­smið­ur horn­steins Evr­ópu­sam­bands­ins

Jacques Delors (1925-2023) hinn franski arkitekt evrunnar og hins sameiginlega innri markaðar er látinn og einnig Wolfgang Schäugle (1942-2023) reynslumesti stjórnmálamaður Evrópu og varðmaður skuldabremsunnar á þýskar ríkisskuldir, þeir voru fyrrverandi fjármálaráðherrar þessara tveggja höfuðríkja álfunnar og ákveðnar erkitýpur fyrir mismunandi efnahaglega sýn á opinber fjármál og pólitíska stefnumótun.
afp.com-20220822-partners-043-dpa-pa_220822-99-472415_dpai-highres
Grein 2. tbl.

Verð­bólga hér og í við­skipta­lönd­un­um

Verðbólgan á sér margar orsakir og í þessari grein er hún borin saman hérlendis við viðskiptalöndin, vísitölur greindar og samhengið við gengi gjaldmiðilsins. Þá er fjallað um drifkraftana að baki henni út frá launum og hagnaði ásamt viðbrögðum peningastefnunnar.
Grein 2. tbl.

End­ur­skoð­uð um­gjörð op­in­berra fjár­mála

Mikilvægu samkomulagi meðal fjármálaráðherra Evrópusambandslandanna var náð rétt fyrir jól um hvernig að fjármálareglur um skuldalækkun og hallarekstur opinberra fjármála tækju aftur gildi nú í ár. Þar skiptir mestu hvernig umgjörð reglnanna er aðlöguð breyttum aðstæðum eftir heimsfaraldur og skuldaaukningu vegna hans auk annarra áskorana í opinberum rekstri.
deilimynd-asgeirbrynjar

Rauveru­leiki taln­anna

Tölur af hagrænum toga þarf að setja í samhengi við raunveruleikann og einstrengingsleg eða bókstafsleg túlkun þeirra getur leitt til ófriðar. Greinar blaðs vikunnar eru settar í samhengi hér.
20231206-tim-ward-3 (1)
Frétt 1. tbl.

Tim Ward heiðr­að­ur fyr­ir mál­flutn­ing í Ices­a­ve

Fyrir tæpum mánuði hélt aðalmálflutningsmaður Íslands í Icesave dómsmálinu við EFTA dómstólinn merkilegt erindi á vegum Lögfræðingafélagsins og Lögmannafélagsins á Hótel Borg í Reykjavík í framhaldi þess að hafa tekið við fálkaorðunni á Bessastöðum en áratugur er frá lyktum málsins sem hafði veruleg áhrif á efnahagslíf landsins.
Grein 1. tbl.

Áhrif lofts­lags­breyt­inga á hita­stig

Í þessari fyrstu grein af þremur er fjallað um helstu niðurstöður fjórðu samantektarskýrslu vísindanefndar um loftslagsbreytingar varðandi umfang og afleiðingar hnattrænna loftslagsbreytinga á Íslandi.

Loft­ið allt lævi bland­ið

Fyrsta tölublað ársins fjallar mest um áhrif loftslagsbreytinga á þróun hitastigs á jörðinni en það hefur síðan áhrif á öll efnahagsmál og flest viðskipti auk þess að kalla á mikla nýsköpun. Við lítum einnig um öxl og segjum frá merkilegri áratugsgamalli dómsniðurstöðu. Aðrir sálmar blaðsins draga saman þessi efnistök og horfa fram á veg í upphafi ársins 2024.