Sérhagsmunir og sérstakar undanþágur hafa löngum verið helsta áherslumál íslenskra samningamanna í alþjóðlegri samningagerð. Sérstaklega varðandi umhverfismál, allt frá Ríó til Kyoto og nú í ETS. Eins fengum við sérúrræði í kalda stríðinu bæði til austurs og vesturs.
Sérstaða Íslands hefur oft legið í landfræðilegri legu. Þannig höfum við fengið dýrar sérmeðferðir. Vel þekkt er að herstöð Bandaríkjamanna á Miðnesheiði var oft sú dýrasta. Meðal annars vegna landlægrar spillingar sem að kostaði bandaríska skattgreiðendur mikið í rekstri stöðvarinnar. Auk þess sem íslenskir skattgreiðendur sluppu við að reka alþjóðaflugvöll og fengu meira að segja Leifsstöð að gjöf.
Við gátum þó stolt staðið undir rekstri einnar björgunarþyrlu lengi vel en svo sá bandaríski herinn um að bjarga íslenskum sjómönnum úr sjávarháska með einni af sínum fjórum til sex þyrlum sem voru í Keflavík ef að sú íslenska var stopp vegna viðhalds.
Alþjóðasamningar hafa fært okkur margar þær umbætur hérlendis sem leitt hafa til hagsældar, líkt og forsíðugrein vikunnar fjallar um varðandi þorskastríðin og baráttuna um landhelgina. Sama mætti segja um hreinsun hafsins og strandlengjunnar þar sem okkar eigin sjálfsákvörðunarréttur til að dæla skítnum beint út í sjó, svona um það bil 20 metra, var skertur. Fullveldið felst varla í því að stunda sjósund í saurgerlamengun með undanþágu frá reglum um skolphreinsun og 400 metra rör. Bakgrunnur EES samningsins (sem færði okkur ekki bara viðskiptamöguleika heldur einnig hreinar strendur) er stuttlega skoðaður í seinni grein vikunnar í samhengi við bakgrunn EMU og tilurðar evrunnar.
Ein spurning sem vert er að velta fyrir sér nú í ágústmánuði 2026 er hvort tími sé til komin að hætta að trúa á sérstakar undanþágur fyrir íslenska smáríkið og reyna frekar að verða fullorðin þjóð meðal þjóða. En nýta okkur þess heldur vel hlutfallslega styrkleika okkar, eins og að vera stærsta fiskveiðiþjóðin innan Evrópusambandsins. Með hinum hlutfallslega ójöfnu leikreglum sambandsins sem færa hverju landi rödd við stjórnborðið þá mætti telja mögulegt að á því sviði gætum við fengið miklu ráðið.
