Tölublað vikunnar er helgað opinberum fjármálum í tilefni álits fjármálaráðs sem birtist í vikunni á framlagðri tillögu til þingsályktunar um fjármálaáætlun til næstu fimm ára.

Hér er fjallað um stjórn efnahagsmála og efnahagsreikninga seðlabanka en við sögu koma Jóhannes Nordal, John Kenneth Galbraith og John Maynard Keynes.

Nú eftir páskafrí kemur út mánaðarleg prent útgáfa Vísbendingar í annað sinn, þrjár eldri greinar eru endurprentaðar með þremur nýjum greinum í þessu tölublaði auk lengri leiðara á baksíðu, sem hér birtist.

Ekki liggja fyrir rannsóknir á því hvort niðurskurður útgjalda úr ríkissjóði hefur áhrif á minnkandi barneignir eða hvort að fjárhagslegir hvatar virka til aukinnar frjósemi. Greinar vikunnar fjalla um þessi þjóðfélagslegu málefni og fámennið hér í fortíð og framtíð.

Líffræðilegur fjölbreytileiki er mikilvægur fyrir stöðugt vistkerfi og sjálfbærni í umhverfinu. Á svipaðan hátt er fjölbreytileiki kenninga hagfræðinnar forsenda þessa að efnahagslífið forðist kerfisvillur.

Í blaði vikunnar eru þrjár nýjar greinar tengdar efnahagsmálum og hamförum auk þessa leiðara. Vikulegri prentun hefur verið hætt en rafræn útgáfa heldur áfram vikulega. Stafræn útgáfa tölublaðsins hefur að geyma eins og prentaða útgáfan jafnframt tvær endurbirtar greinar.

Stöðugar umbætur eru lykilatriði í öllum rekstri, hvort sem er smjörlíkisgerð, húsnæðisframleiðslu eða útgáfumálum. Vísbending hættir að koma út á pappír eftir þessa viku en heldur áfram sem rafræn útgáfa vikurits. Mánaðarlega verður prentuð útgáfa en hér á vefsíðunni verður lítil breyting merkjanleg.

Haldið er áfram að fjalla um samfélagsuppbyggingu í vikuritinu. Nú er sjónarhornið annars vegar í ljósi náttúruhamfara með fyrri grein af tveimur um þjóðarsjóð og hins vegar út frá byggðaþróun og áhrifum sjókvíaeldis á hana og efnahag sem hefur áhrif á náttúrufar.

Hvernig leggja skal mál á samfélag er flókið verkefni sem aldrei lýkur. Samningar hins opinbera við einkaaðila skipta miklu máli við alla uppbyggingu samfélagsins. Samfélagslegir og byggðir innviðir sem breytt er um eignarhald á eru þar mjög skýrt dæmi. Skipulag samfélagsins er flókið verk og þess vegna þarf að vanda alla vinnu við það og stöðugt að bæta um betur.

Innviðir sem geta verið náttúrulegir, byggðir eða ósýnilegir eru til umræðu í öðrum sálmum vikunnar. Breytingar á mælingum vísitalna vegna húsnæðisverðs hafa verið til umræðu í vikunni. Gylfi Zoega fjallar einnig um það efni í sinni seinni grein vegna Grindavíkurhamfaranna. Þá kemur vald okkar mannfólksins yfir náttúrunni einnig við sögu.

Verðmæti húsnæðis felur í sér margvíslegt mat á verði. Tjónið í Grindavík felst ekki aðeins í húsnæðinu sjálfu heldur einnig í öðrum innviðum. Í samhengi við hlutabréfamarkaðinn eru fjárhæðirnar sem um ræðir ekki svo yfirþyrmandi.

Raungengi og raunlaun eru sitthvor hliðin á sömu mynt fyrir heimili landsins. Launahlutfall og skuldahlutfall eru á sama hátt vissar endurspeglanir af efnahagslegri stöðu og fjármálastjórn fyrirtækjanna. Ástand efnahagsmála, stjórnun fjármálaráðuneyta og gjaldmiðlamál hanga líka á sama þræðinum. Greinar blaðs vikunnar og aðrir sálmar sömuleiðis fjalla um þessa þrjá þætti og flétta þá saman.

Tölur af hagrænum toga þarf að setja í samhengi við raunveruleikann og einstrengingsleg eða bókstafsleg túlkun þeirra getur leitt til ófriðar. Greinar blaðs vikunnar eru settar í samhengi hér.

Töluleg gögn eru mikilvægt tól til að greina heiminn. Gögnin þurfa að vera aðgengileg og traust, samanberanleg og endurnýtanleg. Greinendur þurfa síðan að meta gögnin frá mismunandi sjónarhólum til þess að gagn verði af greiningunni og við öðlumst betri skilning á heiminum.

Verðbólgan er víða farin að hjaðna en hérlendis er hún enn alltof há. Mikið hefur verið fjallað um peningamál og ástæður er orsakir verðbólgunnar hér á síðum Vísbendingar og verður líklega eitthvað áfram þar til hún er komin niður undir eða nær markmiðinu sem er 2,5% hérlendis.

Sjálfbærni og framleiðni eru lykilhugtök fyrir nútímalega hagfræði. Kenningar meginstraums hagfræðinnar um sjálfkrafa leitni í jafnvægi eiga kanski ekki vel við á óróatímum en þá geta femínískar kenningar og umhyggjuhagfræði veitt ferska sýn til úrvinnslu á óróa og óstöðugleika.

Vonandi ekki til að fela hitt og þetta! Löggjöf um samkeppni og neytendavernd þarf í framkvæmd að tryggja gæði samkeppninnar og gott eftirlit með hvernig neytendavernd virkar. Það að gjaldskrár séu óljósar og illskiljanlegar jafnvel ólöglegar er ólíðandi í nútímasamfélagi.