Áfallaverðbólga (e. shockflation) er hugtak sem setja þarf á dagskrá hérlendis. Fyrir tveimur árum kom út hjá Evrópuþinginu skýrsla um hvernig bregðast skuli við henni eftir þau Isabellu M. Weber og Jens Van'T Klooster sem vert er að sé á leslista fjármálaráðuneytis og seðlabanka. Hugtakið er nokkurn veginn jafn mikilvægt og hin hagnaðardrifna græðgisverðbólga (e. greedflation) sem áður hefur verið skrifað um hér í vikuritinu – ásamt verðstýringum, í gamalli grein eftir annan skýrsluhöfunda.

Rétt er að vísa í þriðja sinn þetta vor á Silfur Ríkisútvarpsins, en í síðustu viku var forsætisráðherra þar til viðtals eftir að kynntar voru 500 og 15 milljóna króna aðgerðir til þess að auka rafbílavæðingu og eftirlit með verðbreytingum bensíns þannig að segja má að vissum verðstýringum hafi verið komið á með tímabundinni lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti bifreiða.

Forsíðugrein vikunnar fjallar annars um Pólland. Þar afsannast hin furðulega kenning seðlabankastjórans á Íslandi sem að kenndi hagvextinum um verðbólguna. Í Póllandi er hagvöxtur nú um helmingi meiri en hér og verðbólgan helmingi minni. Velta þarf því fyrir sér hvers vegna.

Síðari greinin fjallar um Afríku. Sem er ríkasta heimsálfan í greiningu Kumi Naidoo eins áhugaverðasta fyrirlesara Velsældarþingsins í síðustu viku. Auðlindum sem ekki er rænt frá þjóðum og unga fólk þeirra eru grundvallar forsendur auðlegðar þjóða. En hvorki hagvöxturinn né verðbólgan sem étur hann – eins og börnin sín.

Með því að lesa John Maynard Keynes erum við minnt á að hugmyndir hagfræðinga og stjórnmálaheimspekinga, bæði þær réttu og röngu, eru mun áhrifameiri en almennt er viðurkennt. Hinir starfandi embættismenn og þau í viðskiptalífinu telja sig oft vera frjáls til bæði hugsunar og athafna en eru í raun oftast þrælar úrelds hagfræðings. Segir í lauslegri þýðingu. En raunar er enn meira viðeigandi nú það sem Keynes skrifaði í framhaldinu, um brjálæðingana við stjórnvölinn.