USD 120,7 0,1%
EUR 137 0,1%
GBP 160,3 0,4%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,1 0,1%
NOK 12,6 -0,1%
CHF 144,6
CAD 85,1 0,1%
JPY 0,8 0,2%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
USD 120,7 0,1%
EUR 137 0,1%
GBP 160,3 0,4%
DKK 18,3 0,1%
SEK 12,1 0,1%
NOK 12,6 -0,1%
CHF 144,6
CAD 85,1 0,1%
JPY 0,8 0,2%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,9%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Grunn­gildi sam­fé­lags­ins

Stöðugleiki og sjálfbærni eru tvö af fimm grunngildum laganna um opinber fjármál, hin þrjú eru festa, varfærni og gagnsæi. Merking orða í lögum er mikilvæg og séu sérhagsmunir eða sýndarmennska lögð lagasetningu til grundvallar þá raknar samfélagið upp.

Við kjósum okkur stjórnvöld til að halda um stjórnartaumana á samfélaginu. Stundum þarf að taka erfiðar og jafnvel óvinsælar ákvarðanir sem mæta andstöðu en stuðla að heildar hagsmunum almennings.

Sérhagsmunir virðast hafa átt greiða leið inn í stjórnarráðið og jafnvel löggjafarsamkomuna miðað við það sem dæmin sýna undanfarið og afrakstur yfirstandandi þings ber merki um.

Nýlegt dæmi er fyrirliggjandi frumvarp um sölu Íslandsbanka framhjá Bankasýslu ríkisins, í markaðssettu útboði þar sem óljóst er hvort skilningur Alþingis á orðinu markaðssett útboð sé sá hinn sami og Bankasýslunnar, samkvæmt orðskýringu þeirra (e. fully marketed offering). Raunar er óljóst hvort skilningur stofnunarinnar sé sambærilegur við alþjóðlega fjármálamarkaði.

Sýndarmennska virðist nú einnig orðin mikilvægari samhengis orða og athafna. Raunverulegar aðgerðir skortir oft eftir glærusýningar. Alþjóðlegar stofnanir eins og IMF gagnrýna harkalegan slakan árangur Íslands í loftslagsmálum miðað við fyrirheit. Hjá öðrum, eins og OECD, er ekkert að finna um árangur Íslands í velsældarmálum þó hér séu haldnar fínar ráðstefnur um efnið.

Grunngildi laganna um opinber fjármál eru fimm og voru þau ekki felld úr gildi þegar að fjármálareglur þeirra voru teknar úr sambandi. Stöðugleiki og sjálfbærni eru tvö þeirra grunngilda, en sérhagsmunir og sýndarmennska ekki.

Ísland á líklega heimsmet í því hve lengi reglurnar um opinber fjármál eru óvirk, jafnvel að Argentínu meðtalinni. Evrópusambandið samþykkti nýja umgjörð fyrir endurskoðaðar fjármálareglur nýverið, eftir nokkurra ára umræðu, þær taka gildi þar nú í árslok.

Því ber að fagna að umræðuskýrsla er komin fram um breyttar fjármálareglur hér. Knýjandi spurning er þó hvort hægt verði að ræða þá skýrslu vel og komast að niðurstöðu. Önnur spurning er hvernig takast muni að innleiða fjármálareglurnar að nýju, hvort sem er þær gömlu eða nýjar.

Næsta grein

Mest lesið
1
Atvinna

Er atvinnuleysi innflytjenda næmara fyrir hagsveiflum?

2
Loftslagsmál

París, prósentur og prófsteinninn

3
Aðrir sálmar

Gylfaginning

4
Aðrir sálmar

Af Atómstöðinni

5
Opinber fjármál

Nýtt grunnviðmið fyrir stjórnarhætti opinberra aðila

6
Efnahagsmál

Reiknaður og raunverulegur halli á ríkissjóði

Peningar
Efnahagsmál 31. tbl.

Und­ir­liggj­andi kostn­að­ar­þrýst­ing­ur

Launa-framleiðnibilið, framlegð og atvinnustig á Íslandi
Seðlar, krónur, peningar
Aðrir sálmar 31. tbl.

Fram­leiðni og halla­rekst­ur

Heimila, fyrirtækja og hins opinbera
Stjórnarráðið
Efnahagsmál 31. tbl.

Til hvers eru op­in­ber fjár­mál?

Mikilvægi umræðunnar um tölur og orð
AFP__20240320__economou-notitle240319_npstx__v1__HighRes__EuFlagsInBrussels
Aðrir sálmar 30. tbl.

Evr­ópa og nýi heim­ur­inn

vesturheimur og vesturveldin eru hugtök til að endurskilgreina

Mynd SGG - 1
Opinber fjármál 30. tbl.

Nýtt grunn­við­mið fyr­ir stjórn­ar­hætti op­in­berra að­ila

77a0620
Umhverfi 30. tbl.

Ef Ís­land væri borg á meg­in­landi Evr­ópu

Að fenginni Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti
Daði Már Kristófersson Fjármálaráðherra
Efnahagsmál 29. tbl.

Reikn­að­ur og raun­veru­leg­ur halli á rík­is­sjóði