USD 121,0 -0,3%
EUR 140,6
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6 0,3%
NOK 13,0
CHF 149,7 0,4%
CAD 87,8 0,6%
JPY 0,8 2,0%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
USD 121,0 -0,3%
EUR 140,6
GBP 163,4 -0,2%
DKK 18,8
SEK 12,6 0,3%
NOK 13,0
CHF 149,7 0,4%
CAD 87,8 0,6%
JPY 0,8 2,0%
Stýrivextir 8%
Verðbólga 5,6%
Mannfjöldi 396.500
Til baka

Grunn­gildi sam­fé­lags­ins

Stöðugleiki og sjálfbærni eru tvö af fimm grunngildum laganna um opinber fjármál, hin þrjú eru festa, varfærni og gagnsæi. Merking orða í lögum er mikilvæg og séu sérhagsmunir eða sýndarmennska lögð lagasetningu til grundvallar þá raknar samfélagið upp.

Við kjósum okkur stjórnvöld til að halda um stjórnartaumana á samfélaginu. Stundum þarf að taka erfiðar og jafnvel óvinsælar ákvarðanir sem mæta andstöðu en stuðla að heildar hagsmunum almennings.

Sérhagsmunir virðast hafa átt greiða leið inn í stjórnarráðið og jafnvel löggjafarsamkomuna miðað við það sem dæmin sýna undanfarið og afrakstur yfirstandandi þings ber merki um.

Nýlegt dæmi er fyrirliggjandi frumvarp um sölu Íslandsbanka framhjá Bankasýslu ríkisins, í markaðssettu útboði þar sem óljóst er hvort skilningur Alþingis á orðinu markaðssett útboð sé sá hinn sami og Bankasýslunnar, samkvæmt orðskýringu þeirra (e. fully marketed offering). Raunar er óljóst hvort skilningur stofnunarinnar sé sambærilegur við alþjóðlega fjármálamarkaði.

Sýndarmennska virðist nú einnig orðin mikilvægari samhengis orða og athafna. Raunverulegar aðgerðir skortir oft eftir glærusýningar. Alþjóðlegar stofnanir eins og IMF gagnrýna harkalegan slakan árangur Íslands í loftslagsmálum miðað við fyrirheit. Hjá öðrum, eins og OECD, er ekkert að finna um árangur Íslands í velsældarmálum þó hér séu haldnar fínar ráðstefnur um efnið.

Grunngildi laganna um opinber fjármál eru fimm og voru þau ekki felld úr gildi þegar að fjármálareglur þeirra voru teknar úr sambandi. Stöðugleiki og sjálfbærni eru tvö þeirra grunngilda, en sérhagsmunir og sýndarmennska ekki.

Ísland á líklega heimsmet í því hve lengi reglurnar um opinber fjármál eru óvirk, jafnvel að Argentínu meðtalinni. Evrópusambandið samþykkti nýja umgjörð fyrir endurskoðaðar fjármálareglur nýverið, eftir nokkurra ára umræðu, þær taka gildi þar nú í árslok.

Því ber að fagna að umræðuskýrsla er komin fram um breyttar fjármálareglur hér. Knýjandi spurning er þó hvort hægt verði að ræða þá skýrslu vel og komast að niðurstöðu. Önnur spurning er hvernig takast muni að innleiða fjármálareglurnar að nýju, hvort sem er þær gömlu eða nýjar.

Næsta grein

Mest lesið
1
Alþjóðamál

Að vera eða ekki vera

2
Alþjóðamál

Innlendir sigrar – erlendar forsendur

3
Alþjóðamál

Aðild að myntbandalagi Evrópusambandsins?

4
Alþjóðamál

Forsaga sameiginlegs evrópsks efnahags og markaðar

5
Alþjóðamál

Evrópuhugsjónin um almannavarnir

6
Aðrir sálmar

Alþjóðasamningar og sérhagsmunir

Evra didier-weemaels-ZKVBM2_Dp84-unsplash
Alþjóðamál 26. tbl.

Að­ild að mynt­banda­lagi Evr­ópu­sam­bands­ins?

Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, metur kosti og galla krónunnar og evrunnar.
Evrópa, Ísland, ESB
Alþjóðamál 26. tbl.

Sæt­ið við borð­ið er síð­asta orð­ið

Dagbjört Hákonardóttir, lögfræðingur og þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar um fullveldi Íslands og EES.
Donald Trump
Alþjóðamál 26. tbl.

Við­skipta­stríð­in: Kína, Trump og valda­brölt

Hallgrímur Oddsson hagfræðingur fjallar um harðnandi viðskiptastríð og viðkvæma stöðu minni ríkja.
Peningar, seðlar, krónur
Aðrir sálmar 26. tbl.

Ein­angr­að full­veldi

afmörkun viðskipta og stöðugleika möguleiki efnahagsmála

h_56260582
Alþjóðamál 25. tbl.

Að vera eða ekki vera

Staða smáríkja og sjálfstæði í alþjóðlegu efnahagslegu samhengi
Stjórnarráðið
Alþjóðamál 25. tbl.

Stjórn­ar­skrá­in og þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­an í ágúst­lok – Næstu skref óháð nið­ur­stöð­unni

Margrét Einarsdóttir og Ragnhildur Helgadóttir fjalla um þjóðaratkvæðagreiðsluna, stjórnarskrána og framsal ríkisvalds frá lögfræðilegu sjónarhorni.
selamæðgin við Málmey í Skagafirði
Aðrir sálmar 25. tbl.

Átta villt­ir land­sel­ir og út­sel­ir

náttúrulegar forsendur vaxta landsins og þeirra útlensku
Ferðamenn í Reykjavík
Alþjóðamál 25. tbl.

Ís­land í fremstu röð með bættri sam­keppn­is­hæfni

Ingólfur Bender fjallar um stöðu samkeppnishæfni Íslands og þær umbætur sem þarf til að efla framleiðni og lífskjör.