Lífslíkur hafa batnað verulega og langlífi eykst en kerfum samfélagsins þarf að umbreyta til þess að fólk hrannist ekki inn á þriðja æviskeiðið til að vera óvirkt, óframleiðið og óheilbrigt.
Öll viðskipti byggjast á flæði. Fjármagns, fólks og þess sem höndlað er með, hvort sem það er vara eða þjónusta – frosinn fiskur útí búð í Berlín eða eldaður fiskur á veitingastað í Reykjavík.
Á tímum ófriðar og óvissu er gott að eiga í öruggu og langvarandi samstarfi við tryggar vinaþjóðir og ábatinn er mun meiri en telja má með krónum og evrum.
Tölublað vikunnar er helgað opinberum fjármálum í tilefni álits fjármálaráðs sem birtist í vikunni á framlagðri tillögu til þingsályktunar um fjármálaáætlun til næstu fimm ára.
Velta má því fyrir sér hvort að réttarríkið geti verið í hættu ef að fáveldi nær yfirhöndinni við löggjöfina þar sem setja á lýðræðislegar reglur samfélagsins með almannahag að leiðarljósi.
Samspil þarf að vera á milli peningastefnu og stefnu opinberra fjármála sem birtist í fjármálaáætlun. Þá hafa vaxtahækkanir seðlabanka einnig ýmis óæskileg hliðaráhrif.
Lækkun launa, hækkun vaxta, fjölgun fólks og fækkun fæðinga
Nú eftir páskafrí kemur út mánaðarleg prent útgáfa Vísbendingar í annað sinn, þrjár eldri greinar eru endurprentaðar með þremur nýjum greinum í þessu tölublaði auk lengri leiðara á baksíðu, sem hér birtist.
Ekki liggja fyrir rannsóknir á því hvort niðurskurður útgjalda úr ríkissjóði hefur áhrif á minnkandi barneignir eða hvort að fjárhagslegir hvatar virka til aukinnar frjósemi. Greinar vikunnar fjalla um þessi þjóðfélagslegu málefni og fámennið hér í fortíð og framtíð.
Líffræðilegur fjölbreytileiki er mikilvægur fyrir stöðugt vistkerfi og sjálfbærni í umhverfinu. Á svipaðan hátt er fjölbreytileiki kenninga hagfræðinnar forsenda þessa að efnahagslífið forðist kerfisvillur.
Greinar vikunnar fjalla um húsnæði og íbúa, tvö samtengd málefni þar sem bæði þarf að huga að skipulagi og viðbragði. Reddingar eru stundum nauðsynlegar en ekki alltaf besta leiðin til uppbygging en langtíma fjárfestingar, s.s. lífeyrissjóða, líklegri til árangurs.
Sveigjanleiki, seigla, aðlögunarhæfni og fjölþætt samræða
Í blaði vikunnar eru þrjár nýjar greinar tengdar efnahagsmálum og hamförum auk þessa leiðara. Vikulegri prentun hefur verið hætt en rafræn útgáfa heldur áfram vikulega. Stafræn útgáfa tölublaðsins hefur að geyma eins og prentaða útgáfan jafnframt tvær endurbirtar greinar.
Stöðugar umbætur eru lykilatriði í öllum rekstri, hvort sem er smjörlíkisgerð, húsnæðisframleiðslu eða útgáfumálum. Vísbending hættir að koma út á pappír eftir þessa viku en heldur áfram sem rafræn útgáfa vikurits. Mánaðarlega verður prentuð útgáfa en hér á vefsíðunni verður lítil breyting merkjanleg.
Haldið er áfram að fjalla um samfélagsuppbyggingu í vikuritinu. Nú er sjónarhornið annars vegar í ljósi náttúruhamfara með fyrri grein af tveimur um þjóðarsjóð og hins vegar út frá byggðaþróun og áhrifum sjókvíaeldis á hana og efnahag sem hefur áhrif á náttúrufar.
Hvernig leggja skal mál á samfélag er flókið verkefni sem aldrei lýkur. Samningar hins opinbera við einkaaðila skipta miklu máli við alla uppbyggingu samfélagsins. Samfélagslegir og byggðir innviðir sem breytt er um eignarhald á eru þar mjög skýrt dæmi. Skipulag samfélagsins er flókið verk og þess vegna þarf að vanda alla vinnu við það og stöðugt að bæta um betur.
Innviðir sem geta verið náttúrulegir, byggðir eða ósýnilegir eru til umræðu í öðrum sálmum vikunnar. Breytingar á mælingum vísitalna vegna húsnæðisverðs hafa verið til umræðu í vikunni. Gylfi Zoega fjallar einnig um það efni í sinni seinni grein vegna Grindavíkurhamfaranna. Þá kemur vald okkar mannfólksins yfir náttúrunni einnig við sögu.
Verðmæti húsnæðis felur í sér margvíslegt mat á verði. Tjónið í Grindavík felst ekki aðeins í húsnæðinu sjálfu heldur einnig í öðrum innviðum. Í samhengi við hlutabréfamarkaðinn eru fjárhæðirnar sem um ræðir ekki svo yfirþyrmandi.
Raungengi og raunlaun eru sitthvor hliðin á sömu mynt fyrir heimili landsins. Launahlutfall og skuldahlutfall eru á sama hátt vissar endurspeglanir af efnahagslegri stöðu og fjármálastjórn fyrirtækjanna. Ástand efnahagsmála, stjórnun fjármálaráðuneyta og gjaldmiðlamál hanga líka á sama þræðinum. Greinar blaðs vikunnar og aðrir sálmar sömuleiðis fjalla um þessa þrjá þætti og flétta þá saman.
Jacques Delors (1925-2023) hinn franski arkitekt evrunnar og hins sameiginlega innri markaðar er látinn og einnig Wolfgang Schäugle (1942-2023) reynslumesti stjórnmálamaður Evrópu og varðmaður skuldabremsunnar á þýskar ríkisskuldir, þeir voru fyrrverandi fjármálaráðherrar þessara tveggja höfuðríkja álfunnar og ákveðnar erkitýpur fyrir mismunandi efnahaglega sýn á opinber fjármál og pólitíska stefnumótun.
Mikilvægu samkomulagi meðal fjármálaráðherra Evrópusambandslandanna var náð rétt fyrir jól um hvernig að fjármálareglur um skuldalækkun og hallarekstur opinberra fjármála tækju aftur gildi nú í ár. Þar skiptir mestu hvernig umgjörð reglnanna er aðlöguð breyttum aðstæðum eftir heimsfaraldur og skuldaaukningu vegna hans auk annarra áskorana í opinberum rekstri.
Tölur af hagrænum toga þarf að setja í samhengi við raunveruleikann og einstrengingsleg eða bókstafsleg túlkun þeirra getur leitt til ófriðar. Greinar blaðs vikunnar eru settar í samhengi hér.
Tim Ward heiðraður fyrir málflutning í Icesave
Fyrir tæpum mánuði hélt aðalmálflutningsmaður Íslands í Icesave dómsmálinu við EFTA dómstólinn merkilegt erindi á vegum Lögfræðingafélagsins og Lögmannafélagsins á Hótel Borg í Reykjavík í framhaldi þess að hafa tekið við fálkaorðunni á Bessastöðum en áratugur er frá lyktum málsins sem hafði veruleg áhrif á efnahagslíf landsins.
Fyrsta tölublað ársins fjallar mest um áhrif loftslagsbreytinga á þróun hitastigs á jörðinni en það hefur síðan áhrif á öll efnahagsmál og flest viðskipti auk þess að kalla á mikla nýsköpun. Við lítum einnig um öxl og segjum frá merkilegri áratugsgamalli dómsniðurstöðu. Aðrir sálmar blaðsins draga saman þessi efnistök og horfa fram á veg í upphafi ársins 2024.
